Necdet Doğruç
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
necdetdogruc@gmail.com

Yıllara Sari İnşaat Ve Onarım İşlerinde Şahıs İşletmesinin Sermaye Şirketine Tür Değişikliği - Vergisel Sonuçlar, Muhasebe Kayıtları Ve Uygulama Örneği

GVK MADDE 42-44-81-94

KVK MADDE 18-19-20

KDVK 17/4-C

TTK180-193

ÖZELGE  B.07.İGİB.4.48.15.02-48.15.02.VUK-11-18   07.09.2011 Tarihli

ÖZELGE E-38418978-120-121-2022/6-576750   0       9.10.2024  Tarihli

İŞ DEVAM EDERKEN ŞAHIS İŞLETMESİNİ  SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİNDE

ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR

1-YILLARA SARİ İNŞAAT  İŞİNDE İŞ BİTİM TARİHİ :

Tür değişikliğinin Ticaret Sicilinde tescil  edildiği  tarih itibarıyla şahıs işletmesi sona erdiğinden ,yıllara sari inşaat ve onarım işinin şahıs işletmesi yönünden  bu tarih itibarıyla sona erdiğinin kabul edilmesi gerekir.

2-ŞAHIS İŞLETMESİNDE  GELİR NE ZAMAN DOĞAR

Yeni kurulan sermaye şirketinin tescil edildiği tarih itibarıyla gelir doğar. Bu tarihte

Şahıs işletmesi gelir tablosu ve Bilanço çıkarır.

3- ŞAHIS İŞLETMESİNDE OLUŞAN KARIN BEYANI VE STOPAJIN MAHSUBU

Oluşan kar şahıs işletme sahibi tarafından MART AYINDA BEYAN EDİLİR ve hesaplanan vergiden ,GVK 94/3 kapsamında  hak ediş  ödemelerinden  yapılan tevkifat. mahsup edilir Eğer Yıllara sari  inşaat işi haricinde oluşan gelirlerden dolayı  GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ  veriliyorsa  YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİNDEN OLUŞAN GELİR GEÇİCİ VERGİ BEYANINDA BEYAN EDİLMEZ. Hak ediş ödemelerinden  yapılan tevkifat  hesaplanan Gelir Vergisinden mahsup edilmez.

4-YENİ KURULAN SERMAYE ŞİRKET ŞAHIS FİRMASINDA OLUŞAN KARI  DEVRALIR MI

Şahıs işletmesinde oluşan kar  devir olmaz bu kar şahıs işletme sahibinin geliri olduğundan

ŞAHIS İŞLETME BİLANÇOSUNDA  DÖNEM KARI GÖZÜKMEZ

ŞAHIS İŞLETME BİLANÇOSU İKİ ŞEKİLDE ÇIKARTILIR

1-GELİR İDARESİNE  VERİLECEK BİLANÇODA   DÖNEM   KARI GÖZÜKÜR.

SONRA AŞAĞIDAKİ  MUHASEBE KAYDI  YAPILIR

2-.BU MUHASEBE KAYDINDAN SONRA   2.Cİ BİLANÇO ÇIKARTILIR BU BİLANÇO DEVİR BİLANÇOSUDUR. 

 5- DEVREDEN KDV YENİ KURULAN ŞİRKET TARAFINDAN İNDİRİM KONUSU YAPILABİLİR Mİ

 Yeni şirket tarafından devreden KDV’nin  indirilebilmesi için bağlı bulunan  vergi dairesine  başvurularak vergi incelemesi talep edilmesi gerekmektedir.

KDVK MADDE 17/4-C Maddesine göre yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre indirim konusu yapılır.

ÖRNEK UYGULAMA

İŞTİGAL KONUSU ( GVK -42 MADDE) YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM  İŞİ OLAN BİLANÇO USULÜNE TABİ ŞAHIS İŞLETMESİNİN  SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ

ND şahıs işletmesi  30.06.2026 tarihinde tescil edilerek tür değişikliği  suretiyle  LTD ŞTİ ‘ne dönüşmüştür. Sermaye ve şahıs işletmesinin gelir gider hesapları aşağıda belirtilmiştir.

 ŞAHIS İŞLETMESİNİN SERMAYESİ                       :  200.000 TL

 KURULAN LTD ŞTİ’NİN SERMAYESİ                      :  200.000 TL

350 HESAP                                                                2.000.000 TL

170 HESAP (2025 yılı)                                              :1.100.000 TL

740 HESAP (2026 YILI)                                             :   400.000 TL

770 HESAP                                                                :   100.000 TL                                             

193 hesap (%5)                                                          :   100.000 TL

GELİR TABLOSU

MUHASEBE KAYITLARI

 YUKARIDAKİ YEVMİYE KAYITLARINDAN  SONRA OLUŞAN

                                GELİR TABLOSU

B                                                                                     A

------------------------------------------------------------------------------

622 HESAP   1.500.000 TL                 600 HESAP 2.000.000 TL

632 HESAP      100.000 TL

TOPLAM        1.600.000 TL                                     2.000.000 TL

 KAR (690)        400.000 TL

G TOPLAM     2.000.000 TL                                     2.000.000 TL  

 

GELİR TABLOSU  KAPANIŞ YEVMİYE KAYITLARI

 

ŞAHIS İŞLETMESİNİN 30.06.2026 TARİHLİ BİLANÇOSU 

(GELİR İDARESİNE VERİLECEK BİLANÇO)

AKTİF				PASİF
DÖNEN VARLIKLAR			845.000	KISA VAD YAB KAY			355.000,00
HAZIR DEĞERLER		125.000		TİCARİ BORÇLAR		300.000,00
KASA	25.000,00			SATICILAR	200.000,00
BANKALAR	100.000,00			BORÇ SENETLERİ	100.000,00
TİCARİ ALACAKLAR		300.000		ÖDEN VER		55.000,00
ALICILAR	100.000,00			ÖDEN VER	22.500,00
ALACAK SENETLERİ	200.000,00			ÖDEN SGK	32.500,00
STOKLAR		370.000,00		ÖZKAYNAKLAR			650.000,00
TİCARİ MALLAR	370.000,00			ÖDEN SER	0,00	200.000,00
DİĞ DÖN VAR		50.000,00		SER DÜZ OLUM	0,00	50.000,00
DEVREDEN KDV	50.000,00			DÖNEM KARI	0,00	400.000,00
DURAN VARLIKLAR			160.000,00
DEMİRBAŞLAR	200.000,00
B AMORT(-)	40.000,00
AKTİF TOPLAM			1.005.000,00	PASİF TOPLAM			1.005.000,00

ŞAHIS İŞLETME SAHİBİ, MART 2027 DÖNEMİNDE 400.000 TL DÖNEM KARINI YILLIK GELİR VERGİ BEYANNAMESİNDE BEYAN EDECEK  HESAPLANAN GELİR VERGİSİNDEN  YILLARA SARİ STOPAJ TUTARINI MAHSUP EDECEK

YENİ KURULAN LTD ŞTİ NE DEVİR OLACAK BİLANÇO

YUKARIDAKİ BİLANÇODA GÖZÜKEN DÖNEM KARI  İŞLETME SAHİBİNE DEVİR YAPILMIŞTIR.

YENİ KURULAN  LTD ŞTİNE DEVİR BİLANÇOSUNDA DÖNEM KARI GÖZÜKMEYECEK  KAR ORTAK ALACAĞI OLARAK GÖZÜKECEKTİR

AKTİF				PASİF
DÖNEN VARLIKLAR			845.000	KISA VAD YAB KAY			755.000,00
HAZIR DEĞERLER		125.000		ORTAKLA BORÇLAR		400.000
KASA	25.000,00			SATICILAR		200.000
BANKALAR	100.000,00			BORÇ SENETLERİ		100.000
TİCARİ ALACAKLAR		300.000		ÖDEN VER		55.000,00
ALICILAR	100.000,00			ÖDEN VER	22.500,00
ALACAK SENETLERİ	200.000,00			ÖDEN SGK	32.500,00
STOKLAR		370.000,00		ÖZKAYNAKLAR			250.000,00
TİCARİ MALLAR	370.000,00			ÖDEN SER	0,00	200.000,00
DİĞ DÖN VAR		50.000,00		SER DÜZ OLUM	0,00	50.000,00
DEVREDEN KDV	50.000,00
DURAN VARLIKLAR			160.000,00
DEMİRBAŞLAR	200.000,00
B AMORT(-)	40.000,00
AKTİF TOPLAM			1.005.000,00	PASİF TOPLAM			1.005.000,00

ŞAHIS İŞLETME SERMAYESİ   200.000 TL

YENİ KURULAN LTD ŞTİNİN 

MADDE 6- SERMAYE VE PAY SENETLERİNİN NEV’İ

 İlgili maddesinde

Taahhüt edilen sermayenin 200.000 Türk Liralık kısmı Türk Ticaret Kanununun 194 ve 180 ila 193 üncü maddelerine göre tür değiştiren ND şahıs işletmesinin öz varlığından karşılanmıştır   ibaresi mevcuttur.

ND LTD ŞTİ 30.06.2026 AÇILIŞ MADDESİ

30.06.2026
Hesap	Borç	Alacak
KASA	25.000 TL
BANKALAR	100.000 TL
ALICILAR	100.000 TL
ALACAK SENETLERİ	200.000 TL
TİCARİ MALLAR	370.000 TL
DEVREDEN KDV	50.000 TL
DEMİRBAŞLAR	200.000 TL
BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR		40.000 TL
BORÇ SENETLERİ		100.000 TL
ORTAKLARA BORÇLAR		400.000 TL
SATICILAR		200.000 TL
ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR		22.500 TL
ÖDENECEK SGK KESİNTİLERİ		32.500 TL
SERMAYE		200.000 TL
SERMAYE DÜZELTMESİ OLUMLU FARKLARI		50.000 TL
Açılış maddesi

ÖNEMLİ(SERMAYE DÜZ OLUMLU FARK İLE İLGİLİ)

B.07.1.GİB.4.48.15.02-48.15.02/VUK-11-88(ÖZELGE)

07/09/2011

Özsermaye farklarının sermayeye ilave edilebilmesi imkânı ise sadece kurumlar vergisi mükelleflerine tanınmış bir hak olduğundan;  gelir vergisine tabi şahıs işletmenizin yeni kurulan limited şirkete devrinde enflasyon farklarının devralan şirketin bilançosunda aynen yer alması, başka bir hesaba nakledilmemesi veya şirketten her ne ad altında olursa olsun çekilmemesi şartıyla işletmeden çekilmiş sayılmayacağı veya başka bir hesaba aktarılmış olduğu kabul edilmeyeceğinden vergilendirilmemesi,

Gerekmektedir.

ŞAHIS BİLANÇOSUNDA GÖZÜKEN  SERMAYE DÜZ OLUMLU FARKLARI YENİ KURULAN  SERMAYE ŞİRKETİNDE SERMAYEYE İLAVE EDİLEBİLİR. ORTAKLARA DAĞITIMI HALİNDE  ÖNCE KURUMLAR VERGİSİNE TABİ TUTULUR  SONRA  DAĞITIM STOPAJ VERGİSİNE TABİ TUTULUR

YENİ KURULAN ŞİRKETİN DEVRALDIĞI SERMAYE DÜZELTME OLUMLU FARKLARININ ŞİRKET ORTAKLARINA DAĞITILMASI

ÖRNEK

SERMAYE DÜZ OLUMLU FARK :50.000 TL                     %25 kurumlar vergisi         :12.500 TL

                                     50.000 *%25 =12:500 KV                   Kar dağıtım stopajı            :  5.625 TL

                                     KALAN          37.500 TL                    TOPLAM VERGİ YÜKÜ :18.125 TL

                                 %15 STOPAJ       5.625 TL

                              ORT ALACAĞI   31.875 TL

ŞAHIS İŞLETMESİNİN SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİNDE DEVREDEN KDV DURUMU

KDVK MADDE 17/4-C

4. Diğer İstisnalar:

c) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile aynı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yazılı şartlar dahilinde adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz

. İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde (7524 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 02.08.2024), Vergi Usul Kanununda düzenlenen zamanaşımı süreleri ile bağlı olmaksızın yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre indirim konusu yapılır.),(12)

ÖRNEĞİMİZDEKİ  DEVİR BİLANÇOSUNDA GÖZÜKEN  50.000 TL DEVREDEN KDV  YAPILACAK VERGİ İNCELEMESİ SONUCUNA GÖRE İNDİRİM KONUSU YAPILIR

SONUÇ OLARAK:

1-Şahıs işletmesinin tür değişikliği tarihinde  yıllara sari iş şahıs işletmesi açısında  sona erer.

2- O tarihe kadar oluşan yıllara sari iş karı şahıs iletme sahibine ait  gelir olarak gelir vergisine tabi olur,yeni sermaye şirketinin dönem karı haline gelmez.

3-Tür değişikliği  sonrasında oluşan  kazanç  sermaye şirketinin kazancıdır.

4- Şahıs işletmesinde Yıllara sari inşaat işi harici gelir oluşmuşsa  Verilecek  geçici vergi beyannamesinde yıllara sari inşaattan oluşan  gelir beyan edilmez ve GVK 94/3 maddesine %5 tevkifat geçici vergi beyannamesinde mahsup edilmez.

04.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.