YMM Zekeriya Aslan Transit Ticaretten Elde Edilen Kazançlar, Hangi Hallerde Kurumlar Vergisinden İstisnadır? (13.07.2026)

E-bültenimize kayıt olun, yeni yazılar e-posta adresinize gelsin! Üye olmak için tıklayın.

EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

YAZARLARIMIZ

Necdet Doğruç
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
necdetdogruc@gmail.com

Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) Notları

Bildirilen varlıkların kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilmesi

1-Bildirime konu olan kıymetler:

Varlıkların bildirim değeri

MADDE 9- (1) Yurt dışında veya yurt içinde bulunan varlıkların banka veya aracı kurumlara bildirilmesinde; varlıklar, bildirildiği tarih itibarıyla aşağıdaki değerleme ölçütleri ile değerlenecektir:

a) Türk lirası cinsinden para, itibari ( nominal ) değeriyle.

b) Altın, rayiç bedeliyle.

c) Döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla.

ç) Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından;

1) Pay senetleri, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari ( nominal ) değeriyle.

2) Tahvil, bono, eurobond gibi borçlanma araçları, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari ( nominal ) değeriyle.

3) Yatırım fonu katılma payları, ilgili piyasasında belirlenmiş kapanış fiyatıyla.

4) Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev araçlar, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle.

(2) Bildirimlerde söz konusu varlıkların Türk lirası karşılığı bedelleri esas alınacaktır.

(3) Bu Tebliğin uygulanmasında rayiç bedel, söz konusu varlıkların bildirildiği tarih itibarıyla belirlenen alım-satım bedeli olup, bu bedelin gerçek durumu yansıtması gerekmektedir.

(4) Borsa rayiciyle değerlenecek varlıkların borsa rayicinin belirlenmesinde, söz konusu varlıkların bildirildiği tarihte işlem gördüğü yurt içi veya yurt dışındaki borsalarda oluşan değerler dikkate alınacaktır.

(5) Döviz cinsinden varlıklarda, bunların bildirildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınacaktır.

(6) Bildirimde bulunduktan sonra, yapılan hataların düzeltilmesi ya da bildirime konu edilen varlıkların azaltılması amacıyla 31/7/2027 tarihine kadar yapılacak düzeltmelerde varlıkların ilk bildirim tarihindeki değerleri esas alınır.

(7) Bildirilen varlıklara ilişkin olarak taahhütte bulunanların, yurt dışındaki varlıkların transfer edildiği veya yatırıldığı tarihten, Türkiye’deki varlıkların ise bildirildiği tarihten itibaren on gün içerisinde, bildirilen tutarları taahhüt konusu varlıklara dönüştürmeleri gerekmektedir. Bildirilen varlıkların taahhüt edilen varlıklara dönüştürülmesinde, dönüşüme konu edilen varlıkların bu maddede yer alan değerleme ölçütlerine göre belirlenen dönüşüm tarihindeki değeri dikkate alınır.

MADDE 10-

Bildirilen varlıkların kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilmesi

1-Bildirime konu ettikleri (tebliğ madde 9 göre değerleme) kıymetler için pasifte özel fon hesabı açacaklar

ÖRNEK

ND A.Ş 7582 Sayılı kanun kapsamında 10/7/2026 tarihinde 100.000 Amerikan doları bankaya bildirimde bulunmuş ve aynı gün bankaya yatırmıştır. bildirilen döviz bedeli üzerinden %5 vergiye bankaya ödemiştir.

1 no ‘lu Tebliğ

MADDE 9/c

c) Döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla (09.07.2026 KUR) .46.7854TL

100.000 $ X46.7854 =4.678.540TL

%5 233.927 TL

MUHASEBE KAYITLARI

-—----------------------------------10.07.2026—-----------------------------------

102 BANKALAR 4.678.540 TL

102.10 Döviz tevdiat hes

102.10.001 a bankası

549 ÖZEL FONLAR 4.678.540 TL

549.01 7582 sayılı kanun

bildirilen varlığın özel fona alınışı

—-------------------------------------10.07.2026—-------------------------------

689 DİĞER OLAĞAN DIŞI GİD VE ZARAR 233.927 TL

689.01 kkeg

102 BANKALAR 233.927 TL

4.678.540*%5 verginin ödenmesi

(2) Bildirilen varlıklar nedeniyle ödenen vergiler, hiçbir suretle gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecektir.

------------------------------------------/---------------------------------------------

ÖZEL FONUN SERMAYEYE İLAVESİ VE İŞLETMEDEN ÇEKİLİŞİ

------------------------------------------/---------------------------------------------

549 ÖZEL FONLAR 4.678.540 TL

549.01 7582 sayılı kanun

500 SERMAYE 4.678.540 TL

------------------------------------------/---------------------------------------------

549 ÖZEL FONLAR 4.678.540 TL

549.01 7582 sayılı kanun

331 ORTAKLARA BORÇLAR

2 Yıl geçtikten sonra özel fonun işletmeden çekilişi

------------------------------------------/---------------------------------------------

DİKKAT !

Gelir ve gider uygulaması

MADDE 11- (1) Bildirim konusu yapılarak kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilen varlıkların daha sonra elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gelirin veya kurum kazancının tespitinde gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir.

Söz konusu varlıkların elde tutulması ve elden çıkarılmasından doğan kazanç ve iratlar ise genel esaslar çerçevesinde gelirin veya kurum kazancının tespitinde dikkate alınacaktır.

(2) Bildirilen varlıklar nedeniyle ödenen vergiler, hiçbir suretle gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecektir.

ÖRNEK

BİLDİRİLEN VARLIK TUTARI :100.000 TL

VARLIĞIN ELDEN ÇIKARILMA TUTAR : 95.000 TL

ZARAR : 5.000 TL(KKEG)

5.000 TL Zarar gelir veya kurum kazanç tespitinde gider ve indirim olarak kabul edilmeyecektir

PASİFE ALINAN ÖZEL FONUN DURUMU

1-Bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek ve sermayeye ilave dışında başka amaçla kullanılamayacaktır.

2-işletmenin tasfiye edilmesi halinde bu tutarlar vergilendirilmeyecektir.

3-Fon hesabında tutulan bu tutarların, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesi ile 5520 sayılı Kanunun 19 uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca gerçekleşecek devir ve bölünme hallerinde de vergilendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

(4) Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, bildirimde bulundukları söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca göstereceklerdir.

(5) 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce Türkiye’ye getirilen varlıklar ile gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni defterlere kaydedilen varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerine dâhil edilecek ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerinden çekilebilecektir.

(6) Türkiye’de bulunan varlıkların, banka ve aracı kurumlara bildirildiği tarih itibarıyla 9 uncu maddede yer alan esaslar çerçevesinde belirlenen Türk lirası karşılığı bedelleriyle yasal defterlere kaydedilmesi gerekmekte olup, söz konusu varlıkların elden çıkarılması halinde satış kazancının tespitinde bu bedel dikkate alınacaktır.

PASİFE ALINAN ÖZEL FON İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELERİM

1-BİLDİRİM TARİHİNDEN İTİBAREN İKİ YIL GEÇMEDEN ŞİRKETİN TASFİYE OLMASI HALİ

(işletmenin tasfiye edilmesi halinde bu tutarlar vergilendirilmeyecektir.)tebliğmadde10/3

bu maddeye göre 2 yıl koşulu geçerli olacakmı ?

2 YIL GEÇMEDEN ŞAHIS ŞİRKETTLERİ VE ADİ ORTAKLIĞIN TASFİYE OLMASI DURUMUNDA PASİFTE GÖSTERİLEN ÖZEL FONUN DURUMU

2-Türkiye’de bulunan varlıkların bildirilmesi

1Seri no .lu tebliğ

MADDE 6- /3

(3) Şahıs şirketleri ile adi ortaklıkların gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmamakta olup, bunlar adına stopaj ve katma değer vergisi yönünden mükellefiyet tesis edilmektedir. Bu kapsamda, şahıs şirketleri ile adi ortaklıklar adına da bildirimde bulunulması mümkün bulunmakta olup, bildirilen varlıklar dolayısıyla şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar katma değer vergisi, ortaklar ise gelir veya kurumlar vergisi yönünden vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaması imkanından faydalanabilecektir

2-Tebliğin 6/3 maddesine göre adi ortaklık adına bildirilen kıymetler için adi ortaklığın pasifte gösterilen fon 2 tam yıl geçmeden tasfiye edilmesi halinde pasifte bulunan özel fonun durumu

MADDE 10-3

(3) Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, Madde hükmü uyarınca bildirime konu ettikleri ve yasal defterlerine kaydettikleri kıymetleri için pasifte özel fon hesabı açacaklardır. Söz konusu hesap sermayenin cüz’ü addolunacak, bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek ve sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamayacaktır. Diğer taraftan işletmenin tasfiye edilmesi halinde bu tutarlar vergilendirilmeyecektir. Fon hesabında tutulan bu tutarların, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesi ile 5520 sayılı Kanunun 19 uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca gerçekleşecek devir ve bölünme hallerinde de vergilendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

ŞAHIS ŞİRKETLERİNDE VE ADİ ORTAKLIKLARDA :

Eğer tebliğin bu maddesine göre işletmelerin 2 yıl geçmeden tasfiye edilmesinde durumunda 2 yıl koşulu geçerli olduğu takdirde

ÖNERİM

ADİ ORTAKLIĞIN TASFİYE EDİLMESİ HALİNDE ADİ ORTAKLIKTA BULUNAN ÖZEL FONUN ORTAKLARIN HİSSELERİ ORANINDA KENDİLERİNE AİT KANUNİ DEFTERLERİNE VERGİLENDİRİLMEDEN GÖSTERİLMESİ VE İKİ YILI DOLDURDUKTAN SONRA İŞLETME ÇEKİLMESİ VEYA SERMAYEYE İLAVE EDİLMESİ

ÖRNEK

İki ortaklı %50 hisseli AB adi ortaklığı 7582 sayılı kanun kapsamında 1.000.000 TL nakit bankaya bildirimde bulunmuş ve aynı gün bankaya parayı yatırmıştır. %5(50.000 TL) vergiyi ödemiştir.

ADİ ORTAKLIK MUHASEBE KAYITLARI

-------------------------------------------/------------------------------------------------------

102 BANKALAR 1.000.000 TL

549 ÖZEL FONLAR

549.01 7582 sayılı kanun özel fon

------------------------------------------/---------------------------------------------

689 DİĞER OLAĞAN DIŞI GİD VE ZARAR 50.000 TL

689.01 kkeg

102 BANKALAR 50.000 TL

%5 verginin ödenmesi

------------------------------------------/---------------------------------------------

2 yıl geçme koşulu geçerli olması durumunda adi ortaklığın tasfiye edilmesi

ÖNERİM

------------------------------------------/---------------------------------------------

549 ÖZEL FONLAR 50.000 TL

549.01 7582 sayılı kanun

331 ORTAKLARA BORÇLAR 50.000 TL

Adi ortaklığın tasfiye edilmesi gereği

------------------------------------------/---------------------------------------------

ADİ ORTAKLIĞIN ORTAKLARININ MUHASEBE KAYDI

------------------------------------------/---------------------------------------------

132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR 25.000 TL

549 ÖZEL FONLAR 25.000 TL

7582 Sayılı kanun fonu

------------------------------------------/---------------------------------------------

Bu durumda özel fona alınan tutarların ortaklar tarafından sermaye ilavesi yada 2 yıl geçmesi durumunda ortaklara dağıtılarak işletmeden çekilmesi

13.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)