YAZARLARIMIZ
Necdet Doğruç
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
necdetdogruc@gmail.com



4. Dönem Geçici Vergi Ve Kurumlarda Dönem Karı Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarının Ayrılması Hakkında Açıklamalar

1 Sıra No lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği

KULLANILACAK HESAPLAR

102 BANKALAR

193  HESAP PEŞİN ÖDENEN  VERGİ VE FONLAR

360 ÖDENECEK  VERGİ VE FONLAR

370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIKLARI

371 DÖNEM KARININ  PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIKLAR

HESAP AÇIKLAMALARI

193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR

Mevzuat gereğince peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır."

İşleyişi : Peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonlar, bu hesaba borç yazılır.

Dönem sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fon karşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen "37- BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI" grubunda bulunan "371- DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ" hesabının borcuna aktarılır.

Ancak aktarılacak tutar "370- DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI" hesabının tutarından fazla olamaz. Aktarılamayan tutar, dönem sonunda bu hesabın bakiyesi olarak kalır."

370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI

Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır.

İşleyişi : Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi ve yasal yükümlülükler, dönem kârı hesabının borcu karşılığında bu hesaba alacak kaydedilir. Vergi tahakkukunun kesinleşmesi durumunda borç kaydı suretiyle hesap kapatılır ve ilgili tutar "371. Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" ile mahsup edilerek kalan tutar "360. Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına aktarılır.

371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)

Mevzuat gereğince peşin ödenen gelir ve kurumlar vergisi ile diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır.

İşleyişi : Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarından indirilmek üzere, "193. Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı"ndan yapılan aktarmalar bu hesabın borcuna, 193 nolu hesabın alacağına kaydedilir. Tahakkuk eden tutarlar ve gelir vergisinden mahsup edilen tutarlar ise bu hesaba alacak kaydedilir.

ÖRNEK

ND A.Ş  2025 yılı içinde  ödediği geçici vergi toplamı  aşağıdaki gibidir.

Dönem / Vergi Türü Tahakkuk Tarihi Ödeme Tarihi Tutar (TL)
1. Dönem Geçici Vergi 31.03.2025 17.05.2025 200.000 TL
2. Dönem Geçici Vergi 30.06.2025 17.08.2025 250.000 TL
3. Dönem Geçici Vergi 30.09.2025 17.09.2025 300.000 TL
4. Dönem Geçici Vergi - 17.02.2026 450.000 TL
2025 Yılı Tahakkuk Eden Kurumlar Vergisi     1.200.000 TL

-------------------------------------31.03.2025------------------------------------

193  HESAP PEŞİN ÖDENEN  VERGİ VE FONLAR   200.000 TL

                             360 ÖDENECEK  VERGİ VE FONLAR  200.000 TL

1 dönem geçici vergi tah

---------------------------------------/------------------------------------------------

-------------------------------------17.05.2025------------------------------------

 360 ÖDENECEK  VERGİ VE FONLAR     200.000 TL

                                                102 BANKALAR      200.000 TL

geçici verginin ödenmesi

---------------------------------------/------------------------------------------------

Şirket  2 ci ve 3üncü geçici vergileri yukarıdaki  muhasebe kayıtlarındaki gibi  tah ve ödeme yapmıştır

Gelelim 4 üncü geçici vergi  ödeme  ve tahakkukuna ,

4 üncü dönem geçici vergi  beyan ve ödeme tarihi  17.02.2026 dir.

Dönem atlamış oluyor.

31.12.2025 tarihinde  aşağıdaki muhasebe kaydını  yapalım,

-------------------------------------31.12.2025------------------------------------

193  HESAP PEŞİN ÖDENEN  VERGİ VE FONLAR   450.000TL

                            360 ÖDENECEK  VERGİ VE FONLAR     450.000 TL

4. dönem geçici vergi tah

---------------------------------------/------------------------------------------------

Bu durumda 193  kebir hesabı şöyle oluşacaktır.

193 hesap  1.200.000 TL

Yıl içinde(2025) ödenen  tutar                       750.000 TL

2026 yılında ödenmeyen tutar                       450.000 TL (17.02.2026  )             

2025 yılı kurumlar vergi karşılığı ayrılması

370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI

Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır.

-------------------------------------31.12.2025------------------------------------

691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜK  KAR  1.200.000 TL

               370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YAS  YÜK KAR     1.200.000 TL

2025 Yılı kurumlar vergi karşılığı ayrılması

---------------------------------------/------------------------------------------------

371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)

Mevzuat gereğince peşin ödenen gelir ve kurumlar vergisi ile diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır.

-------------------------------------31.12.2025------------------------------------

371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDEN VERGİ VE DİĞER YÜKİ (-)  750.000 TL

                                         193   PEŞİN ÖDENEN  VERGİ VE FONLAR   750.000 TL

---------------------------------------/------------------------------------------------

Bu durumda İlgili hesapları bilançoda raporlarsak

AKTİF                                                      PASİF

193 Hesap   450.000  TL                         360  Hesap  450.000 TL

                                                                370 Hesap  1.200.000 TL

                                                                (-) 371 hesap  750.000 TL  oluşacaktır.

Raporlanan Bilançoda  Ödenecek kurumlar  vergisi hemde ödenecek geçici vergi raporlanacaktır.  

BENİM YORUMUMA GÖRE

4 Dönem geçici vergi  tahakkukunun yapılmaması  31.12.2025  yani 193 hesapta yıl içinde ödenen tutarın 371 hesaba  intikal  ettirilmesi uygun olacaktır..

-------------------------------------31.12.2025------------------------------------

371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)  750.000 TL

                                                                                  193   PEŞİN ÖDENEN  VERGİ VE FONLAR   750.000 TL

 Yıl içinde Ödenen (3 dönem) geçici verginin ilgili hesaba intikali

---------------------------------------/------------------------------------------------

-------------------------------------31.12.2025------------------------------------

691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜK  KAR  1.200.000 TL

                   370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YAS  YÜK KAR     1.200.000 TL

2025 Yılı kurumlar vergi karşılığı ayrılması

---------------------------------------/------------------------------------------------

Bu muhasebe kayıtlarından sonra  Bilançonun pasif tarafı Şöyle oluşacaktır

                  370 Hesap  1.200.000 TL

                  (-) 371 hesap  750.000 TL  oluşacaktır.

ödenecek kurumlar vergisi  net bakiye 450.000 TL olacaktır. ve bu tutar 2026 yılı içinde ödenecektir.

2026 YILINDA YAPILACAK  MUHASEBE KAYITLARI

-------------------------------------01.01.2026------------------------------------

371. DÖNEM KÂR PEŞİN ÖDEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜM (-)  450.000  TL                                            

                                              360 ÖDENECEK  VERGİ VE FONLAR      450.000

4 dönem geçici vergi tah

---------------------------------------/------------------------------------------------

-------------------------------------17.02.2026------------------------------------

 360 ÖDENECEK  VERGİ VE FONLAR  450.000 TL

                                                    102  BANKALAR    450.000 TL

---------------------------------------/------------------------------------------------

kURUMLAR VERGİ BEYANNAMESİ VERİLDİĞİ TARİHTE

---------------------------------------04.2026----------------------------------------

370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YAS  YÜK KAR 1.200.000 TL

              371. DÖNEM KÂR PEŞİN ÖDEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜM (-)  1.200.000  TL

Kurumlar vergi karşılığının kapanışı gereği

---------------------------------------/------------------------------------------------

29.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.

GÜNDEM