Necdet Doğruç
1 Sıra No lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği
KULLANILACAK HESAPLAR
102 BANKALAR
193 HESAP PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIKLARI
371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIKLAR
HESAP AÇIKLAMALARI
193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR
Mevzuat gereğince peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır."
İşleyişi : Peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonlar, bu hesaba borç yazılır.
Dönem sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fon karşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen "37- BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI" grubunda bulunan "371- DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ" hesabının borcuna aktarılır.
Ancak aktarılacak tutar "370- DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI" hesabının tutarından fazla olamaz. Aktarılamayan tutar, dönem sonunda bu hesabın bakiyesi olarak kalır."
370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI
Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır.
İşleyişi : Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi ve yasal yükümlülükler, dönem kârı hesabının borcu karşılığında bu hesaba alacak kaydedilir. Vergi tahakkukunun kesinleşmesi durumunda borç kaydı suretiyle hesap kapatılır ve ilgili tutar "371. Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" ile mahsup edilerek kalan tutar "360. Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına aktarılır.
371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)
Mevzuat gereğince peşin ödenen gelir ve kurumlar vergisi ile diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır.
İşleyişi : Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarından indirilmek üzere, "193. Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı"ndan yapılan aktarmalar bu hesabın borcuna, 193 nolu hesabın alacağına kaydedilir. Tahakkuk eden tutarlar ve gelir vergisinden mahsup edilen tutarlar ise bu hesaba alacak kaydedilir.
ÖRNEK
ND A.Ş 2025 yılı içinde ödediği geçici vergi toplamı aşağıdaki gibidir.
| Dönem / Vergi Türü | Tahakkuk Tarihi | Ödeme Tarihi | Tutar (TL) |
| 1. Dönem Geçici Vergi | 31.03.2025 | 17.05.2025 | 200.000 TL |
| 2. Dönem Geçici Vergi | 30.06.2025 | 17.08.2025 | 250.000 TL |
| 3. Dönem Geçici Vergi | 30.09.2025 | 17.09.2025 | 300.000 TL |
| 4. Dönem Geçici Vergi | - | 17.02.2026 | 450.000 TL |
| 2025 Yılı Tahakkuk Eden Kurumlar Vergisi | 1.200.000 TL |
-------------------------------------31.03.2025------------------------------------
193 HESAP PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 200.000 TL
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 200.000 TL
1 dönem geçici vergi tah
---------------------------------------/------------------------------------------------
-------------------------------------17.05.2025------------------------------------
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 200.000 TL
102 BANKALAR 200.000 TL
geçici verginin ödenmesi
---------------------------------------/------------------------------------------------
Şirket 2 ci ve 3üncü geçici vergileri yukarıdaki muhasebe kayıtlarındaki gibi tah ve ödeme yapmıştır
Gelelim 4 üncü geçici vergi ödeme ve tahakkukuna ,
4 üncü dönem geçici vergi beyan ve ödeme tarihi 17.02.2026 dir.
Dönem atlamış oluyor.
31.12.2025 tarihinde aşağıdaki muhasebe kaydını yapalım,
-------------------------------------31.12.2025------------------------------------
193 HESAP PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 450.000TL
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 450.000 TL
4. dönem geçici vergi tah
---------------------------------------/------------------------------------------------
Bu durumda 193 kebir hesabı şöyle oluşacaktır.
193 hesap 1.200.000 TL
Yıl içinde(2025) ödenen tutar 750.000 TL
2026 yılında ödenmeyen tutar 450.000 TL (17.02.2026 )
2025 yılı kurumlar vergi karşılığı ayrılması
370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI
Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır.
-------------------------------------31.12.2025------------------------------------
691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜK KAR 1.200.000 TL
370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YAS YÜK KAR 1.200.000 TL
2025 Yılı kurumlar vergi karşılığı ayrılması
---------------------------------------/------------------------------------------------
371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)
Mevzuat gereğince peşin ödenen gelir ve kurumlar vergisi ile diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır.
-------------------------------------31.12.2025------------------------------------
371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDEN VERGİ VE DİĞER YÜKİ (-) 750.000 TL
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 750.000 TL
---------------------------------------/------------------------------------------------
Bu durumda İlgili hesapları bilançoda raporlarsak
AKTİF PASİF
193 Hesap 450.000 TL 360 Hesap 450.000 TL
370 Hesap 1.200.000 TL
(-) 371 hesap 750.000 TL oluşacaktır.
Raporlanan Bilançoda Ödenecek kurumlar vergisi hemde ödenecek geçici vergi raporlanacaktır.
BENİM YORUMUMA GÖRE
4 Dönem geçici vergi tahakkukunun yapılmaması 31.12.2025 yani 193 hesapta yıl içinde ödenen tutarın 371 hesaba intikal ettirilmesi uygun olacaktır..
-------------------------------------31.12.2025------------------------------------
371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-) 750.000 TL
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 750.000 TL
Yıl içinde Ödenen (3 dönem) geçici verginin ilgili hesaba intikali
---------------------------------------/------------------------------------------------
-------------------------------------31.12.2025------------------------------------
691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ YASAL YÜK KAR 1.200.000 TL
370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YAS YÜK KAR 1.200.000 TL
2025 Yılı kurumlar vergi karşılığı ayrılması
---------------------------------------/------------------------------------------------
Bu muhasebe kayıtlarından sonra Bilançonun pasif tarafı Şöyle oluşacaktır
370 Hesap 1.200.000 TL
(-) 371 hesap 750.000 TL oluşacaktır.
ödenecek kurumlar vergisi net bakiye 450.000 TL olacaktır. ve bu tutar 2026 yılı içinde ödenecektir.
2026 YILINDA YAPILACAK MUHASEBE KAYITLARI
-------------------------------------01.01.2026------------------------------------
371. DÖNEM KÂR PEŞİN ÖDEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜM (-) 450.000 TL
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 450.000
4 dönem geçici vergi tah
---------------------------------------/------------------------------------------------
-------------------------------------17.02.2026------------------------------------
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 450.000 TL
102 BANKALAR 450.000 TL
---------------------------------------/------------------------------------------------
kURUMLAR VERGİ BEYANNAMESİ VERİLDİĞİ TARİHTE
---------------------------------------04.2026----------------------------------------
370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YAS YÜK KAR 1.200.000 TL
371. DÖNEM KÂR PEŞİN ÖDEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜM (-) 1.200.000 TL
Kurumlar vergi karşılığının kapanışı gereği
---------------------------------------/------------------------------------------------
29.04.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV Ayrıntılar için tıklayın.