Fırat İnsel
Vergi Başmüfettişi
firat_insel88@hotmail.com

2026 Yılı İtibarıyla Binek Otomobillerde KDV Uygulaması Galericiler, Normal Mükellefler Ve Gerçek Kişilerin Binek Otomobili Alım-Satımlarında KDV Uygulamasının Ayrıntılı Değerlendirilmesi

1. Giriş

Binek otomobillerin alım ve satımında KDV uygulaması, özellikle ikinci el araç ticaretinde, aracın kimden satın alındığı, satın alma sırasında KDV hesaplanıp hesaplanmadığı, satıcının KDV mükellefi olup olmadığı ve alıcının ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edip etmediğine göre farklı sonuçlar doğurmaktadır.

Bu nedenle “otomobil satışında KDV oranı %1’dir” veya “galerici her zaman sadece kârı üzerinden KDV öder” şeklindeki genellemeler doğru değildir.

2026 yılı itibarıyla değerlendirmede temel olarak;

• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu,
• KDV Kanunu’nun 23/f maddesindeki özel matrah düzenlemesi,
• KDV Kanunu’nun 30/b maddesindeki binek otomobili KDV indirim sınırlaması,
• KDV Genel Uygulama Tebliği,
• ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretine ilişkin düzenlemeler,
• KDV oranlarını belirleyen Cumhurbaşkanı Kararları birlikte dikkate alınmalıdır.

2. Genel KDV oranı bugün %20’dir

Türkiye’de genel KDV oranı 10 Temmuz 2023 tarihinden itibaren %20’dir. Dolayısıyla ikinci el otomobiller açısından da öncelikle aracın hangi KDV rejimine tabi olduğu belirlenmeli, daha sonra oran uygulanmalıdır.

Burada özellikle dikkat edilmesi gereken husus şudur: KDV oranı ile KDV matrahı aynı şey değildir.

Örneğin galerici bir otomobili 1.000.000 TL’ye alıp 1.100.000 TL’ye satıyorsa, bazı durumlarda KDV’nin matrahı 1.100.000 TL değil, yalnızca 100.000 TL’lik alış-satış farkı olabilir. Buna “özel matrah” uygulaması denilmektedir.

3. Galericiler bakımından özel matrah uygulaması

KDV Kanunu’nun 23/f maddesi çok önemlidir. Bu hükme göre ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerin, KDV mükellefi olmayanlardan satın aldığı ve vasfında esaslı değişiklik yapmadan sattığı ikinci el motorlu kara taşıtlarında KDV matrahı; satış bedeli – alış bedeli şeklinde belirlenmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı da KDV Genel Uygulama Tebliği’ndeki düzenlemeyi bu şekilde açıklamaktadır.

Örnek

Galerici gerçek kişiden: 1.000.000 TL bedelle ikinci el otomobil satın alıyor. Araç üzerinde esaslı bir değişiklik yapmadan: 1.100.000 TL bedelle satıyor.

Bu durumda özel matrah uygulamasının şartları mevcutsa KDV’nin matrahı:

1.100.000 – 1.000.000 = 100.000 TL olacaktır.

Dolayısıyla KDV, aracın tamamı üzerinden değil, özel matrah hükümleri çerçevesinde hesaplanan fark üzerinden hesaplanır.

Bu düzenlemenin amacı, daha önce KDV’ye tabi olmayan bir gerçek kişiden alınmış kullanılmış otomobilin ticari zincir içerisinde tekrar satılması sırasında aracın tamamının yeniden KDV’ye tabi tutulmasından kaynaklanabilecek vergileme sorununu önlemektir.

4. Ancak özel matrah uygulaması herkese tanınmış değildir

Buradaki en önemli ayrımlardan biri budur. KDV Kanunu’nun 23/f maddesindeki özel matrah uygulaması, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflere yönelik bir düzenlemedir. Dolayısıyla normal bir gerçek kişinin kendi otomobilini satması ile galericinin otomobil satması aynı değildir. Gelir İdaresi, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edenleri ilgili yönetmelik kapsamında işletmesi adına yetki belgesi bulunan tacirler ile esnaf ve sanatkârlar olarak açıklamaktadır.

5. Normal bir şahıs kendi otomobilini satarsa KDV var mı?

Burada “normal şahıs” ile ticari faaliyet yürütmeyen, kendi adına kayıtlı otomobilini satan gerçek kişiyi kastediyorsak, temel kural:KDV yoktur.

Örneğin Ahmet Bey kendi adına kayıtlı otomobilini 1.000.000 TL’ye almış ve birkaç yıl kullandıktan sonra 1.300.000 TL’ye satmıştır. Bu işlem, sırf satış fiyatı alış fiyatından yüksek olduğu için KDV’ye tabi olmaz. Çünkü KDV, ticari, sınai, zirai veya serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslimleri vergilendirir. Dolayısıyla kişisel malvarlığındaki otomobilin tek seferlik, ticari faaliyet niteliği taşımayan satışı ile galericinin otomobil ticareti birbirinden tamamen farklıdır.

6. Peki şahıs otomobili sürekli alıp satıyorsa?

Burada durum değişebilir.Bir kişinin otomobil alım-satımını;

• devamlılık arz edecek şekilde,
• kazanç sağlama amacıyla,
• ticari organizasyon içerisinde,
• birden fazla işlem yaparak

Gerçekleştirmesi halinde faaliyet ticari faaliyet olarak değerlendirilebilir. Bu durumda “ben galerici değilim” demek tek başına yeterli değildir. Vergilendirmede faaliyetin gerçek niteliği önemlidir. Dolayısıyla sürekli araç alıp satan bir kişinin işlemleri KDV ve gelir/kurumlar vergisi yönünden ayrıca değerlendirilmelidir.

7. Galerici otomobili KDV mükellefi olmayan gerçek kişiden alırsa

En önemli senaryolardan biri budur. Galerici, KDV mükellefi olmayan bir gerçek kişiden ikinci el binek otomobil satın alıyor.

Örneğin:

Alış: 1.000.000 TL

Satış: 1.200.000 TL

Alış sırasında galerici açısından indirilecek KDV yoktur; çünkü gerçek kişi KDV hesaplamamıştır. Eğer 3065 sayılı Kanun’un 23/f maddesindeki şartlar sağlanıyorsa galerici özel matrah uygulamasından yararlanabilir.

Matrah:

1.200.000 – 1.000.000 = 200.000 TL olur.

Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır:

Özel matrah uygulaması ile KDV oranı birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

10 Temmuz 2023 tarihinden itibaren genel oran %20 olduğundan, güncel uygulamada özel matrah kapsamındaki bu tür satışlarda genel oranın uygulanması söz konusudur. Gelir İdaresi Başkanlığı da 10 Temmuz 2023 tarihinden itibaren ilgili işlemlerde genel oranın %20 olduğunu açıkça belirtmektedir.

8. “Galerici sadece %20 kârına mı KDV hesaplıyor?”

Evet, fakat burada ifade doğru kurulmalıdır. Galerici: 1.000.000 TL’ye aldığı aracı 1.200.000 TL’ye satıyorsa, özel matrah şartları varsa KDV matrahı: 200.000 TL olur. Bu nedenle “aracın tamamına KDV uygulanmıyor, alış-satış farkı üzerinden KDV hesaplanıyor” demek daha doğrudur.Fakat bu uygulama: her galerici satışında otomatik olarak uygulanmaz. Aracın nasıl alındığı mutlaka incelenmelidir.

9. Galerici otomobili KDV mükellefinden alırsa

Burada sonuç farklıdır. Örneğin galerici otomobili başka bir KDV mükellefinden KDV’li fatura ile satın alıyor. Alış faturası: 1.000.000 TL + 200.000 TL KDV olsun. Galericinin bu KDV’yi indirim konusu yapıp yapamayacağı ayrıca değerlendirilir. Satış sırasında ise özel matrah hükümleri yerine, aracın tabi olduğu KDV oranına ilişkin genel hükümler dikkate alınır. Gelir İdaresi’nin açıklamasına göre KDV hesaplanarak satın alınan ikinci el motorlu kara taşıtlarının sonraki teslimlerinde özel matrah uygulanmaz.

10. Galericinin araç alışında KDV oranı ile satışındaki oran aynı olmak zorunda değildir

Burada ikinci önemli ayrım ortaya çıkmaktadır. Özellikle kullanılmış binek otomobillerde KDV oranının belirlenmesinde aracın;

• yeni/kullanılmış olması,
• binek otomobil niteliğinde bulunması,
• satıcının KDV mükellefi olup olmaması,
• alışta KDV hesaplanıp hesaplanmaması,
• galericinin yetki belgesinin bulunup bulunmaması,
• özel matrah uygulanıp uygulanmadığı,
• KDV Kanunu’nun 30/b maddesi kapsamında indirim hakkının bulunup bulunmadığı Birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle sadece “araç ikinci el” bilgisi oranı belirlemeye yetmez.

11. Eski %1 KDV uygulaması neden kafa karıştırıyor?

Geçmişte kullanılmış binek otomobiller bakımından %1 oranlı önemli bir uygulama vardı. Ancak mevzuat zaman içinde değişmiştir. Ayrıca 2019 yılında ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan mükelleflerin %18 KDV ile aldıkları binek otomobillerin satışında %18 oran uygulanmasına ilişkin özel düzenleme yapılmıştı. Daha sonra 28 Mart 2022 tarihli 5359 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan mükelleflerin özel matrah uygulanarak gerçekleştirdikleri binek otomobili teslimlerinde %18 oran uygulanması yönünde düzenleme yapılmıştır.  Genel KDV oranının 2023 yılında %20’ye çıkarılmasıyla birlikte bu oranların güncel karşılığı %20 olmuştur. Bu nedenle eski yazılarda bulunan “ %1 KDV ” bilgilerinin hangi tarihteki mevzuata ait olduğuna mutlaka bakılmalıdır.

12. Galericinin yetki belgesi neden önemli?

Özel matrah uygulamasının temel şartlarından biri, satıcının ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle mevzuata uygun şekilde iştigal etmesidir. KDV Genel Uygulama Tebliği, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapanların yetki belgesi durumuna özel önem vermektedir. Yetki belgesi olmaksızın faaliyette bulunanların özel matrah uygulamasından yararlanamayacağına ilişkin Gelir İdaresi özelgeleri bulunmaktadır. Bu nedenle bir kişinin fiilen galericilik yapması ile mevzuat açısından özel matrah uygulamasına yetkili olması aynı şey değildir.

13. Normal işletmenin kendi binek otomobilini satması

Şimdi galerici olmayan bir şirket veya ticari işletmenin durumuna bakalım. Örneğin bir şirket, faaliyetinde kullandığı bir binek otomobili satıyor. Bu şirket ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapmıyorsa, sırf aracı işletme kayıtlarında bulunuyor diye KDV Kanunu’nun 23/f maddesindeki özel matrah uygulamasından yararlanamaz.

14. Binek otomobili alırken ödenen KDV’nin indirilmesi

Burada KDV Kanunu’nun 30/b maddesi büyük önem taşımaktadır.

Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayan mükelleflerin binek otomobili alımlarında yüklenilen KDV’nin indirimine sınırlama getirilmiştir.

Bu nedenle örneğin;

• mali müşavir,
• inşaat şirketi,
• danışmanlık şirketi,
• normal ticari işletme

İşinde kullanmak amacıyla binek otomobil satın aldığında, otomobilin alış KDV’sinin tamamını otomatik olarak indirim konusu yapamaz. Buna karşılık otomobil kiralama veya otomobili işletme faaliyetinin esasını oluşturan işletmeler bakımından farklı hükümler bulunmaktadır. Galericinin faaliyetinin konusu ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretidir. Dolayısıyla binek otomobillerin ticari amaçla alınıp satılması söz konusu olduğundan, KDV indirim mekanizması normal bir işletmenin kendi kullanımına aldığı binek otomobilden farklı değerlendirilir. Bu nedenle galericinin araç alımında ödediği KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı, aracın hangi amaçla edinildiği ve işlemin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin: Galerici gerçek kişiden: 1.000.000 TL bedelle araç aldı. Gerçek kişi KDV hesaplamadı. Galerici aracı: 1.100.000 TL bedelle sattı. Burada alışta indirilecek KDV yoktur. Ancak özel matrah nedeniyle satışın tamamı değil, şartların sağlanması halinde: 100.000 TL’lik fark KDV matrahı olarak dikkate alınabilir. Bu, “galerici alış KDV’sini indirdi” anlamına gelmez.

Bir galerici başka bir galericiden araç satın alıyor. Burada ilk galericinin düzenlediği faturanın niteliğine bakmak gerekir. Eğer araç özel matrah uygulanarak satılmışsa, faturadaki KDV uygulaması ve aracın sonraki satışında uygulanacak oran ayrıca değerlendirilmelidir. Gelir İdaresi özelgesinde, başka bir yetkili satıcıdan özel matrah uygulanarak satın alınan binek otomobillerin, %18 KDV uygulanarak satın alınan araçlarla aynı şekilde değerlendirilemeyeceği ve belirli durumda satış bedelinin tamamı üzerinden %1 oranında KDV hesaplanması gerektiği belirtilmişti. Ancak bu açıklama eski oran dönemine aittir; 2026 yılında oran bakımından güncel mevzuatla birlikte değerlendirme yapılmalıdır.  Bu nedenle eski özelgelerdeki “%1” veya “%18” oranlarının doğrudan 2026 işlemine aktarılması doğru değildir.

15. Normal şahıs ile galericinin karşılaştırması

Özel matrah uygulamasının önemli şartlarından biri, aracın vasfında esaslı değişiklik yapılmamasıdır. Basit bakım, onarım gibi işlemler özel matrah uygulamasını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak araçta esaslı nitelikte bir değişiklik meydana getirilmişse 23/f uygulamasının şartları ayrıca değerlendirilmelidir. KDV Genel Uygulama Tebliği bu şartı açıkça belirtmektedir. Galerici bazen aracı kendi adına satın alıp satmak yerine, araç sahibine aracılık edebilir. Bu durumda araç satışı ile galericinin aldığı komisyon birbirinden ayrılmalıdır. Gelir İdaresi’nin açıklamalarında da binek otomobil satışına aracılık edilmesi halinde aracın tesliminin araç sahibi ile alıcı arasında gerçekleştiği; galericinin aldığı komisyonun ise aracılık hizmeti olarak ayrıca KDV’ye tabi olduğu belirtilmektedir. 2026 yılında genel oran bakımından temel oran %20 olduğundan, eski tarihli %1 ve %18 oranlı açıklamalar mutlaka yürürlük tarihleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Gelir İdaresi’nin güncel özelge açıklamalarında da 10 Temmuz 2023 itibarıyla genel oranın %20 olduğu açıkça belirtilmektedir.

19.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.