YAZARLARIMIZ
Ersan Gündeşli
Yeminli Mali Müşavir
E. Maliye Müfettişi
egundesli@gmail.com



Önleyici Mali Müşavirlik Şirket Yeniden Yapılandırması Konkordato Ön Projesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

1- GİRİŞ

Önleyici mali müşavirlikte, vergisel muhasebe anlayışının ötesinde tıpkı koruyucu hekimlik gibi şirketleri belirli dönemler itibarıyla tahlillere tabi tutmak suretiyle aksayan yönleri mevcutsa yönetime raporlaması suretiyle hizmet sunması çağdaş anlayışta zaruret arz etmektedir.

Bu çerçevede, 7101 sayılı yasayla aktif hale getirilen konkordato müessesesi, yürürlüğe girdiği 2018 yılından bu yana yaklaşık 3 bin firmanın yararlandığı resmi kayıtlara yansımaktadır. COVİD-19 Pandemi etkisi birçok sektörde görülse de bazı sektörler tarafından daha yoğunlukla nakit akış dengesinin bozulması nedeniyle, şirket yeniden yapılandırma süreci olarak Konkordatoya başvurulduğu görülmektedir.

Şirket yapılandırması kavramından genel olarak; şirketin organizasyon yapısının ya da mali yapısının yenilenmesi anlaşılmaktadır. Ancak hukuk sistemimiz, şirketlerin ekonomik olarak daha büyük zararlar görmemesi için varlıkları gibi borçlarının da yapılandırılmasına yönelik bazı önlemler almıştır.

Bu makalemizde kısaca hukuk sitemimizde 2018 yılında aktif edilen “konkordato” müessesesinin tanımlaması yapılarak hukuki ve mali yönden hazırlanacak ön projede olması gerekenler ele alınacaktır.

2. KONKORDATO ve ÖN PROJE

2.1. Konkordato nedir

Kanunda “borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilmesi” olarak tanımlanmıştır.

İflas ertelemeden farklı olarak konkordato, borca batıklık üzerinden hareket etmeyerek şirketin nakit akışı ile ilgilenmektedir. Şirketin nakit akış (likidite) bozulması mevcut veya yakın gelecekte muhtemelse bu müesseseden faydalanması aşağıda sayacağımız kanuni şartları yerine getirmesi halinde söz konusu olmaktadır.

Hakikatte borçlu ile alacaklının borçlar konusunda yeniden uzlaşması olarak tanımlanabilmektedir. Salt nakit akışı bozulduğu için bir firmanın iflasa sürüklenmesi, alacaklılar için büyük sorun olduğu gibi çalışanların da ekonomik zararı anlamı taşımaktadır. Ayrıca, bir işletme için de yılların birikimi anlamı taşıyabilmektedir.

2.2. Konkordato Ön Projesi

 “Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkındaki Yönetmelik” in 5’inci maddesinde sayıldığı üzere konkordato ön projesinin başvuru talebine eklenmesi gerekmektedir. Ön projenin içeriği yine yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılmaktadır.

Konkordato ön projesinde yer alması zorunlu unsurlar:

  • Borçlunun, borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceği.
  • Alacaklıların, alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacakları.
  • Borçlunun, ödemelerin yapılması için mallarını satıp satmayacağı.
  • Borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli malî kaynağı hangi yöntemle sağlayacağı; bu kapsamda sermaye artırımı veya kredi temini yoluna gidip gitmeyeceği yahut başka bir yöntem kullanıp kullanmayacağı.

Burada zorunlu unsurlar belirtilse de ön proje daha detaylı olmak zorundadır. Örneğin; ön projede şirketin neden bu kanun yoluna başvuracağının gerekçeleri ayrıntılı olarak ele alınması gereklidir.

Ön projenin mahkeme tarafından kabul edilmiş olması projenin değişmeyeceği anlamı taşımamaktadır. Geçici mühlet ve kesin mühlet zarfında değiştirilerek netleştirilebilecek olup böylece alacaklılar toplantısına başlangıçtaki ön projeden farklı bir konkordato projesi ile gidilebilmesi söz konusu olmaktadır. Özellikle “konkordato tür değişikliği” olabilmektedir. Firma konkordato kesin mühleti sonunda artık konkordatonun yürümeyeceğini anladığında “malların terkini suretiyle konkordato” yoluna gidebilmekte ve mal varlığının alacaklılara bırakmak suretiyle alacaklılarla uzlaşmaya gidebilmektedir.

Mali müşavir olarak yapılacak danışmanlığın en kritik noktası burada ortaya çıkmaktadır. Konkordato ticari bir işlem olup vergi hukuku hükümleri uyarınca yürümemektedir. Şirketlerin bütün mali kayıtları vergi odaklı tutulması nedeniyle proje için hassas bir çalışma yapılarak rayiç bilanço, nakit akış ve proforma gelir tablolarının hazırlanması gerekmektedir.

3. ÖNLEYİCİ MALİ MÜŞAVİRLİK

Şirketlerimizin büyük çoğunluğu mali yönden hastalık belirtileri göstermeden gerekli danışmanlık hizmeti almayı ek mali külfet olarak görmekte ve en büyük savunması da mali müşavirinin yasal zorunluluk gerektiren beyannameleri vermekte olduğu yönünde olmaktadır.

Mali müşavirler beyannameyi mükelleflerin sundukları evraklara göre hazırlayıp mali idareye süresinde sunmak için her ay hızlı bir maratona çıkmaktadır. Burada aslı hedef çoğu zaman vergisel yükümlülüğü yerine getirmektir.

Mali tabloların uyarıcı etkilerinin mali müşavirler ve mükelleflerin belirli aralıklarla ele alıp değerlendirme yapmasının günümüz müşavirlik anlayışının kilit noktası olduğu düşüncesindeyiz. Şirketin mevcut yapısının hangi yönde ilerlediğinin çerçevesinin bu toplantılarda ele alınması, hastalıktan insanların korunması gibi şirketleri de mali hastalıklardan koruyacaktır.

Bu nedenle vergi mevzuatı yanında ticaret hukukunun gereklerinin de meslek mensuplarınca takibini gerektirmektedir.

4. SONUÇ

Vergi odaklı mali müşavirlik anlayışı günümüzün şirket ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalıyor olması  “önleyici mali müşavirlik” anlayışının şirketlerin mali olarak tahlili açısından artık bir zorunluluk haline getirmektedir.

Bu kapsamda, mali sorumlular belirli dönemler itibariyle şirket bilanço ve gelir tabloları üzerinden şirketleri analize tabi tutulması, şayet nakit akış bozulması yaşayanlar mevcutsa bunların borçlarını ifa edip edemediğini yada muhtemel gelecekte ödeyemeyeceği kanaatine erişirse şirket yetkili organlarına konkordato ilanı konusunda bilgi vermesinde fayda olacaktır. Ön proje hukuki bir metnin parçası olmasına karşın aslında mali yönü ağırlıkta olan bir belge olduğundan mali müşavirlerin bu konuda ifa ettikleri rol fazladır.

06.07.2021

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM