Deniz Yurtseven
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
yurtsevenn.deniz@gmail.com

Nakdi Sermaye Artışında Faiz İndirimi Uygulama Esasları, Sınırlamalar Ve Planlama Stratejileri

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-ı maddesi kapsamında, sermaye şirketlerinin nakdi sermaye artışları üzerinden hesaplanan tutarın belirli bir kısmı kurum kazancından indirilebilmektedir. Bu düzenleme, işletmelerin özkaynak yapısını güçlendirmeyi ve borçlanma yerine sermaye finansmanını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Bu düzenleme her ne kadar basit bir vergi avantajı gibi görünse de, uygulamada birçok teknik detayı ve kritik sınırlamayı içinde barındırmaktadır. İndirimin hangi şartlarda, hangi süreyle ve ne şekilde hesaplanacağı; ayrıca hangi sermaye artışlarının kapsam dışında kalacağı gibi unsurlar, uygulamadan sağlanacak faydanın doğrudan belirleyicisidir. Bu nedenle, nakdi sermaye artışına ilişkin faiz indiriminin sadece teorik yönüyle değil, uygulama kriterleri ve hesaplama mekanizmasıyla birlikte bütüncül olarak ele alınması gerekmektedir.

İndirimin Hesaplanmasında Esas Alınacak Temel Kriterler:

İndirimin Süresi :

Bu indirimden, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi ile bu dönemi izleyen dört hesap dönemi için ayrı ayrı yararlanılır.

Sermaye azaltımının İndirim Karşısında Durumu :

Bu dönemlerde sermaye azaltımı yapılması hâlinde azaltılan sermaye tutarı indirim hesaplamasında dikkate alınmaz. (7417 sayılı kanunun 49 uncu maddesiyle değişen fıkra; Yürürlük: 05.07.2022) (2022 yılına ilişkin hesap dönemi dahil olmak üzere 5 hesap dönemi)

İndirim Tutarının Hesaplanmasında Gün/Ay/Yıl Hesaplamaları :

Bu bent hükümlerine göre hesaplanacak indirim tutarı, nakdi sermayenin ödendiği ay kesri tam ay sayılmak suretiyle hesap döneminin kalan ay süresi kadar hesaplanır.

Matrahın Yetersiz Olması Nedeniyle İndirimi Yapılamayan Tutarların Sonraki Hesap Dönemlerdeki İndirimi :

Matrahın yetersiz olması nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapılamayan tutarlar, sonraki hesap dönemlerine devreder.

(Özelge Tarihi : 18.01.2023 Özelge No : 84098128-125[10-2022/1]-34203

İndirime Dahil Edilmeyen Sermaye Artışlar

Bu bendin uygulanmasında

• sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dâhil olmak üzere,
• sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından veya
• bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan ya da
• ortaklar veya ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımları,

indirim hesaplamasında dikkate alınmaz.

(Özelge Tarihi : 18.01.2023 Özelge No : 84098128-125[10-2022/1]-34203

İndirim Uygulaması Kapsamı Dışında Kalan Kurumlar

Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri.

İndirim Oranları

 Anılan Bakanlar Kurulu Kararında genel indirim oranı %50 olarak belirlenmiş olup durumlarına göre sermaye şirketleri bu orana aşağıdaki oranları eklemek suretiyle indirim uygulamasından yararlanabileceklerdir.

 Nakdi olarak artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait makine ve teçhizat yatırımlarında ve/veya bu tesislerin inşasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması durumunda, yatırım teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarı ile sınırlı olmak üzere 25 puan ilave edilmek suretiyle söz konusu indirim uygulanacaktır.

 ..." açıklamalarına yer verilmiştir. (%75) (Özelge Tarihi : 11.06.2025 Özelge No : E-62030549-125)

Nakdi sermaye artışlarının, yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için bu oran %75 olarak uygulanır.   ( 26.10.2021 / 7338sayılı kanun)

İndirim Kapsamı

 Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

 Örnek Uygulama :

(L) A.Ş. 10/9/2015 tarihinde 1.000.000 TL nakdi sermaye artırımında bulunmuş, nakdi sermaye artırımından sağladığı bu kaynağın 400.000 TL'sini 22/10/2015 tarihinde, yeni kurulan ve ortağı olduğu (KL) Ltd. Şti.'ne sermaye olarak koymuştur.

(L) A.Ş. 1.000.000 TL tutarındaki nakdi sermaye artırımının, yeni kurulan (KL) Ltd. Şti.'ne sermaye olarak koyduğu 400.000 TL'si için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alacağı indirim oranı %0 olacaktır. Ancak, (L) A.Ş. kalan 600.000 TL'lik sermaye artırımı için, diğer şartların da sağlanması kaydıyla, ilgili dönemde tespit edilecek orana göre indirim uygulamasından yararlanabilecektir."  (Özelge Tarihi : 25.12.2023 Özelge No : 64597866-125-26658)

Kurum Kazancından İndirilebilecek Tutar = Nakdi Sermaye Artışı x Ticari Krediler Faiz Oranı x İndirim Oranı x Süre

Örnek Uygulama :

•  (B) A.Ş.’nin sermayesinin nakdi olarak 6.000.000 TL artırılmasına ilişkin 15/7/2015 tarihinde karar alınmış
• Taahhüt edilen tutarların %25’i olan 1.500.000 TL 30/7/2015 tarihinde ortaklar tarafından şirketin banka hesabına yatırılmış 
• Sermaye artırım kararı 3/8/2015 tarihinde ticaret siciline tescil ettirilmiştir.
• Taahhüt ettiği sermayenin kalan kısmı olan 1.500.000 TL’yi 6/8/2015, kalan 3.000.000 TL’lik kısmını 9/11/2015 tarihinde şirketin banka hesabına yatırmıştır. (B) A.Ş.’nin yararlanabileceği indirim oranı %50 olup 2015 yılı sonu itibarıyla TCMB tarafından açıklanan ticari krediler faiz oranı %10’dur.

Banka hesabına yatırılan sermaye taahhüdünün %25’lik kısmı için bu kararın tescil tarihi olan 3/8/2015 tarihi esas alınmak suretiyle indirimden faydalanılması mümkündür.

Kararın tescil tarihinden sonra ortaklarca şirketin banka hesabına yatırılan sermaye taahhütleri için ise bu tutarların şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihler dikkate alınarak indirim tutarı hesaplanacaktır.

Tarih : 3/8/2015

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

1.500.000 TL x 0,10 x 0,50 x (5/12) = 31.250 TL

Tarih : 6/8/2015

1.500.000 TL x 0,10 x 0,50 x (5/12) = 31.250 TL

Tarih : 9/11/2015

3.000.000 TL x 0,10 x 0,50 x (2/12) = 25.000 TL

2015 hesap döneminde 6.000.000 TL’lik sermaye artırımı üzerinden hesaplanan ve kurum kazancının tespitinde dikkate alınacak toplam indirim tutarı (31.250 TL + 31.250 TL + 25.000 TL=) 87.500 TL olacaktır.

2016 hesap döneminde sermaye azaltımına gitmediği ve diğer şartları da sağladığı takdirde 6.000.000 TL’lik bu sermaye artırımının tamamı üzerinden 12 ay için indirim tutarı hesaplayabilecektir.

Planlama Stratejileri

Görüldüğü üzere, yıl içinde yapılan ödemelerin tarihlerine bağlı olarak indirim tutarı önemli ölçüde değişmektedir. Bu durum, planlama yapılmadan gerçekleştirilen sermaye artırımlarında vergi avantajının ciddi ölçüde azalmasına neden olabilmektedir.

Bu çerçevede, nakdi sermaye artışlarının mümkün olduğunca hesap döneminin ilk aylarında gerçekleştirilmesi, indirimden azami düzeyde yararlanılması açısından önem arz etmektedir.

İndirim Uygulamasına İlişkin Sınırlamalar

Gelirlerinin %25 veya fazlası şirket faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve personel istihdamı suretiyle yürütülen ticarî, ziraî veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketleri için indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak paylarından oluşan sermaye şirketleri için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Arsa ve arazi yatırımı yapan sermaye şirketlerinde arsa ve arazi yatırımına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Sonuç olarak;

nakdi sermaye artışında faiz indirimi uygulaması, işletmelerin özkaynak yapısını güçlendirmeyi amaçlayan ve bu yönüyle önemli bir vergi politikası aracı olarak öne çıkan bir düzenlemedir. Bununla birlikte, uygulamaya ilişkin süre, oran ve kapsam sınırlamaları ile teknik hesaplama unsurları dikkate alınmaksızın gerçekleştirilen sermaye artırımlarında, beklenen vergisel avantajın tam anlamıyla sağlanamadığı görülmektedir.

Bu çerçevede, sermaye artırımı kararlarının yalnızca finansal ihtiyaçlar doğrultusunda değil; aynı zamanda vergisel etkiler, zamanlama faktörü ve uygulamaya özgü sınırlamalar birlikte değerlendirilerek ele alınması gerekmektedir. Aksi takdirde, teorik olarak önemli bir avantaj sunan bu düzenleme, uygulamada sınırlı bir fayda ile sonuçlanabilecektir.

Dolayısıyla, nakdi sermaye artışına ilişkin süreçlerin, planlama aşamasından itibaren bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesi; işletmelerin hem finansal yapılarını güçlendirmeleri hem de vergisel avantajlardan azami düzeyde yararlanmaları açısından belirleyici olacaktır.

17.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.