Musa Çakır
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Kurumlar Vergisi Beyannamesinde İndirim Ve İstisnalar

2025 yılı kurumlar vergisi dönemindeyiz. Yılın tamamını kapsayacak kurumlar vergisi beyannamesini hazırlayacağız. Ancak yararlanabileceğimiz indirim veya istisnamız var mı? Bunlara baktık mı?

Kurumlar vergisi beyannamesinde kazanç ve ilaveler kulakçığında zarar dahi olsa indirilebilecek istisna ve indirimler ile kazancın bulunması halinde indirilebilecek istisna ve indirimler kısmına yer alan bazı başlıkları ele alacağız.

I. Zarar Dahi Olsa İndirilebilecek İstisna Ve İndirimler

İştirak Kazançları İstisnası

• Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından elde ettikleri kazançlar,
• Başka bir kurumun kârına katılma imkânı veren kurucu senetleri ile diğer diğer intifa senetlerinden elde ettikleri kâr payları,
• Girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde ettikleri kâr payları ve katılma paylarının fona iadesinden doğan gelirler ile bu fonların katılma paylarının 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 279 uncu maddesi kapsamında değerlenmesinden kaynaklanan değer artış kazançları,
• Diğer yatırım fonu katılma payları ile yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde edilen kâr payları bu istisnadan yararlanamaz.
• Borç verdiği ilişkili şirket tarafından; sermayesinin 3 katını aşan borçlanmanın örtülü sermaye niteliğinde olmasından dolayı ödenen faizin kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurum kazancına ilave edilmesine karşın, ilgili dönemde zarar beyan edilmesi nedeniyle örtülü sermaye kullanan kurum adına tarh edilen bir vergi olmadığından, borç veren s¸irkette elde edilen faiz geliri iştirak kazancı istisnası kapsamında degˆerlendirilemeyecektir.

İştirak Hisseleri

• İstisna uygulamasına konu olacak iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakları ve girişim sermayesi yatırım fonları katılma payları en az 2 tam yıl (730 gün) süreyle kurumun aktifinde yer alması,
• İştirak Hissesi Satış Kazancının %50’si beş yıl süre ile fon hesabında tutulması veya sermayeye ilave edilmesi
• Satış bedelinin 2 yıl içinde tahsil edilmesi,
• Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20. maddeleri kapsamında gerçekleştirilen devir, tam ve kısmi bölünme hallerinde, devir veya bölünme suretiyle devralınan iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile rüçhan haklarının iktisap tarihi olarak, devir alınan veya bölünen kurumdaki iktisap tarihi esas alınacaktır.
• Menkul kıymet ticareti ile uğraşılmaması,

Taşınmaz Satış Kazanç İstisnası

• İstisna uygulamasına konu olacak taşınmazların en az 2 tam yıl (730 gün) süreyle kurumun aktifinde yer alması,
• Taşınmaz Satış Kazancına ait istisna tutarı beş yıl süre ile fon hesabında tutulması veya sermayeye ilave edilmesi
• Satış bedelinin 2 yıl içinde tahsil edilmesi,
• Taşınmaz ticareti ile uğraşılmaması,

Taşınmazın Aktife Alınma Tarihi	Elden Çıkartılma Tarihi	Kazancın İstisna Durumu
15 Temmuz 2023 Öncesi	15 Temmuz 2023 Sonrası	% 25 İstisna
15 Temmuz 2023 Sonrası	15 Temmuz 2023 Sonrası	İstisna Bulunmamaktadır.

Serbest Bölge İstisnası

•  Serbest bölgelerde 06.02.2004 tarihi itibarıyla faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin, faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere serbest bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetler dolayısıyla elde ettikleri kazançları gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. (5084 sayılı Kanun ile 29.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere getirilmiştir.)
• Serbest bölgelerde imalat faaliyetinde bulunan mükelleflerin bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları, Türkiye’nin Avrupa Birliğine tam üyeliğinin gerçekleştiği tarihi içeren yıllık vergileme döneminin sonuna kadar kurumlar vergisinden istisnadır.
• Serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, bu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançlar da istisna kapsamındadır.
• Fason hizmet satın alınması durumunda;
• Fason imalatın sadece, sanayi sicil belgesi veya faaliyet ruhsatında yazılı üretim kapsamında yaptırılması,
• İmalatın, fason imalattan çok işletmenin kendi imalatından oluşması,
• İmalat faaliyetleriyle ilgili olarak istisnadan yararlanacak kazanç tutarının fili kapasite kullanımı ile sınırlı olması,
• İş riskinin ve organizasyonunun üstlenilmesi,
• Ham madde ve yardımcı maddelerin temin edilmesi gerekmektedir.

Serbest bölgeler de istisna kapsamında olmayan kazançlar;

• Üretim dışı faaliyetler
• Serbest bölge dışında üretilen malların satışı
• Faaliyet ruhsatında belirtilen alan dışında üretilen malların satışı
• Fason olarak üretilen ürünlerin satışı

Teknoloji Geliştirme Bölgesi İstisnası

• Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflerin, münhasıran bu bölgedeki yazılım ve ARGE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları faaliyete başlanılan tarihten bağımsız olmak üzere, 31.12.2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.
• Mükellefler, Teknoloji Geliştirme Bölgelerindeki faaliyetleri sonucu buldukları ürünleri kendilerinin seri üretime tabi tutarak pazarlamaları halinde elde edilen kazançların lisans, patent gibi gayrimaddi haklara isabet eden kısmı, transfer fiyatlandırması esaslarına göre ayrıştırılmak suretiyle istisnadan yararlanabilecektir. Diğer kısmı ise istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.
• Lisans, patent gibi gayrimaddi haklara bağlanmamış olmakla birlikte; uyarlama, yerleştirme, geliştirme, revizyon, ek yazılım gibi faaliyetlerden elde edilen kazançlar istisna kapsamında değerlendirilecektir.
• 19/10/2017 tarih ve 30215 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 11/9/2017 tarihli ve 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2. maddesine göre patent veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer belgelere bağlanan gayrimaddi haklardan kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, kazancı doğuran faaliyet kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların bu faaliyetle ilgili toplam harcamalara oranı kullanılarak hesaplanacaktır.
• Gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanmasından kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, bölgede yürütülen her bir projeden elde edilen kazanca, ilgili projeye ilişkin nitelikli harcamaların toplam harcamaya oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.
• Faiz gibi finansman giderleri ve binalara ilişkin amortismanlar, kiralar, ısıtma, aydınlatma, su, temizlik, güvenlik, bakım, onarım, vergi, resim ve harçlar ile genel yönetim giderlerinden verilen paylar gibi yürütülen yazılım, tasarım ve ArGe faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmayan harcamalar hesaplamada dikkate alınmayacaktır.
• 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu Ek 3. maddesi uyarınca; 1/1/2022 tarihinden itibaren 4691 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançları tutarı 1.000.000 TL ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın %2’si pasifte geçici bir hesaba aktarılacaktır. Bu fıkra kapsamında aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 TL’sı ile sınırlıdır.
• 31 Aralık 2025 tarih ve 10803 Sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile 2025 Yılı Kurumlar beyanname üzerinden istisna edilen kazançları tutarı 5.000.000 TL ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın %3’si pasifte geçici bir hesaba aktarılacaktır. Bu fıkra kapsamında aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 100.000.000 TL’sı ile sınırlıdır.
• Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş * girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya * girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da * bu Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır.
• Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması durumunda, Kanun kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançlar tutarının %20’si, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnasına konu edilemeyecektir. Bu tutar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilecektir.

Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu

• Kurumlar Vergisi Kanununun 9. maddesinde yer alan hükme göre; 5 yıldan fazla nakledilmemek şartıyla geçmiş yılların mali bilançolarına göre meydana gelen zararlar kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır. Zarar mahsubu işlemi 5 yıllık süreyi geçmemek şartıyla en eski yıldan başlanarak yapılmalı böylelikle 5 yıllık zamanaşımı nedeniyle zarar mahsup hakkının ortadan kalkması önlenmelidir.
• Mahsuba konu edilecek zarar mali zarardır. Geçmiş yıl zararları ticari bilançoya göre ortaya çıkan zarar değil, kurumlar vergisi beyannamesinde ortaya çıkan mali zarardır.
• Kanundaki 5 yıllık süre zararın ortaya çıktığı hesap döneminden sonraki 5 yıllık süreyi kapsar.
• Kurumlar vergisi beyannamelerinde geçmiş yıl zararlarının mahsubu;
• Kazanç istisnalarından sonra,
• Yatırım İndiriminden önce uygulanacaktır.
• Kurumlar vergisi beyannamesinde geçmiş yıl zararlarının mahsup edileceği mali kâr olmasına rağmen zarar mahsubu yapılmazsa, o miktarla sınırlı olmak üzere zarar mahsup hakkı kaybedilir.
• Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararlarının % 50'si, 2022 ve izleyen yıllar kârlarından mahsup edilemeyecektir. (7440)
• Devir veya tam bölu¨nme hallerinde, varlıkları devralan kurumlar, devralınan veya bölu¨nen kurumların zararlarını aşağıda belirtilen sınırlamalar dahilinde mahsup imkanına sahiptirler.
• Ancak; Devir ve bölu¨nme hallerinde devreden zarar tutarları, devralınan veya bölu¨nen kurumun öz sermayesi ile sınırlıdır.
• Tam bölünme işleminde, bölu¨nen kurumun zararlarından, söz konusu kurumun öz sermayesinin devralınan tutarını geçmeyen ve devralınan kıymetle orantılı zarar kısmı mahsup edilebilecektir.
• Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 20/1. maddesine göre yapılan devir işlemlerinde devir alan kurum tarafından indirilecek geçmişyıl zarar tutarının, devir edilen kurumun devir tarihi itibarıyla öz sermaye tutarını aşmaması gerekir.
• Devralınan veya bölünen kurumların son 5 yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olması,
• Devir veya bölünme neticesinde zarar mahsubu yapacak kurumun, aynı faaliyete devir veya bölünmenin meydana geldiği hesap döneminden itibaren en az 5 yıl süreyle devam etmesi,

II. Kazancın Bulunması Halinde İndirilebilecek İstisna Ve İndirimler

Sponsorluk Harcamaları

Sponsorluk Harcamaları; Ticari kazancın elde edilmesi ile doğrudan ilişkili olmayan veya ilişkisi ölçülemeyen, sosyal amacı öne çıkan harcamalar olup ticari kazancın elde edilmesi ile doğrudan ilişkili olan reklam harcamalarından farklılık arz etmektedir.

Sponsor Olan Kurumun Adının Anılması Koşuluyla,

• Resmi spor organizasyonları için yapılan saha, salon veya tesis kira bedelleri,
• Sporcuların iaşe, seyahat ve ikamet giderleri,
• Spor malzemesi bedeli,
• Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün uygun göreceği spor tesisleri için yapılan ayni ve nakdi harcamalar,
• Sporcuların transfer edilmesini sağlayacak, bonservis bedelleri,
• Spor müsabakaları sonucuna göre; sporculara veya spor adamlarına prim mahiyetinde ayni ve nakdi ödemeler gibi harcamalar sponsorluk harcaması olarak değerlendirilecektir.
• Amatör spor dalları için %100,
• Profesyonel spor dalları için % 50’si kurumlar vergisi matrahının tespitinde, beyan edilen kurum kazancından indirim unsuru olarak dikkate alınabilecektir.

Nakdi Sermaye Artırımında Faiz İndirimi

• 05.07.2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanan 7417 Sayılı "Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile nakdi sermaye artırımı indiriminde yer alan süresiz yararlanma hakkı, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi ile bu dönemi izleyen dört hesap dönemi şeklinde değiştirilerek sınırlandırılmıştır.
• Geçmiş dönemlerde artırım yapmış ve indirimden faydalanmış olan mükelleflerin, geçmiş dönemlerde faydalandıkları dönem sayısına bakılmaksızın 2022 yılı dahil beş hesap dönemi daha indirimden faydalanmalarına devam etmeleri söz konusu olacaktır.
• İndirim tutarı = Nakdi sermaye art. x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre
• Uygulanacak faiz oranı 2025 yılı için %45,34 ve ilgili yıl için en son açıklanan Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı dikkate alınacaktır.

İndirim Konusu	İndirim Oranı
Genel olarak	%50
Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerinden, indirimin uygulanacağı yılın son günü itibariyle, halka açıklık oranı %50’den az olanlar	%75
Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerinden, indirimin uygulanacağı yılın son günü itibariyle, halka açıklık oranı %50’nin üzerinde olanlar	%100
Nakit artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait makine ve teçhizat yatırımlarında ve/veya bu yatırımların inşasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması durumunda (Teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarıyla sınırlı olmak üzere)	%75
Gelirlerinin %25 veya fazlası, faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketleri	%0
Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak paylarından oluşan sermaye şirketleri	%0
Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmı	%0

Sermaye avanslarının durumu;

İleride gerçekleştirilecek sermaye artırımından kaynaklanan sermaye taahhüdünün yerine getirilmesinde kullanılmak amacıyla, sermaye artırımına ilişkin karardan önce ortaklar tarafından sermaye avansı olarak şirketin banka hesabına yatırılan tutarların; banka hesabına yatırıldığı tarihten itibaren şirketin bilançosunda öz sermaye kalemleri arasında yer alan “Diğer Sermaye Yedekleri” hesabında izlenmesi ve banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminin sonuna kadar bu tutarlarla ilgili sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil ettirilmesi şartıyla, söz konusu kararın ticaret siciline tescil ettirildiği tarih esas alınarak indirim uygulamasında dikkate alınması mümkündür.

İhracat ve İmalattan Elde Edilen Kazançlara Sağlanan İndirim;

İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır.

Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır. İmalatçılar için 1 puan indirim uygulanması halinde, aynı zamanda ihracat faaliyeti de varsa ihracata isabet eden kısım için ayrıca indirim uygulanmayacaktır.

Vergiye Uyumlu Mükellef;

Vergiye uyumlu mükelleflere tanınan %5’lik vergi indiriminin uygulanmasında beyan edilen vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması şartı kaldırılarak; ödeme koşulu gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresine çekildi ve maddede geçen vergi beyannameleri ibaresinin hangi beyannameleri ifade ettiğine açıklık getirildi.

Vergi indiriminde kesinleşmeyen vergi tarhiyatları indirime mani olmayacak,

• Beyannamenin ait olduğu yıl ve ondan önceki 2 yılda kesinleşen tarhiyatın İndirim sınırın % 1 inden az olması durumunda koşullar ihlal edilmiş sayılmayacak,
• Sonradan şartların taşınmadığının tespiti halinde, indirim uygulaması dolayısı ile ödenmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilecek.

Son olarak da Yurtiçi Asgari Kurumlar vergisinden bahsedelim;

Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin; 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde (Geçici vergi dönemleri dahil) elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olmamak üzere uygulanmaktadır.

Kurumlar vergisinden muaf olanlar ile ilk defa faaliyete başlayanlarda 3 hesap dönemi yurtiçi asgari kurumlar vergisi uygulanmaz.

Kaynaklar:

• İSMMMO 2025 Yılı Kurum Kazançlarının Vergilendirilmesinde Özellikli Hususlar

17.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.