Çağlar Karnıyarık
Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı
ckarniyarik@gmail.com

Gıda Ürünleri Tesliminde KDV Oranı

Mal teslimi ve hizmet ifalarına uygulanan KDV oranları, 3065 sayılı KDV Kanununun 28 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, maddede yer alan sınırlar dahilinde, 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişmeden önce Bakanlar Kurulu, değişiklik sonrasında ise Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmektedir.

KDV oranları, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki;

(I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1,      

(II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %10,

bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler içinse %20 olarak uygulanmaktadır.

Söz konusu BKK eki;

- (I) sayılı listenin (A) bölümünde, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin ilgili fasılları ve gümrük tarife istatistik pozisyon (GTİP) numaraları itibarıyla sayılan gıda maddelerinin ithal ve tesliminde %1 (özel tüketim vergisine tabi olanların tesliminde %10) oranında,

- (II) sayılı listenin 24 üncü sırasında ise; gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane, kokteyl salonu ve benzeri yerler hariç olmak üzere kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlerde verilen hizmetler (bu yerlerde verilen hizmetlerin alkollü içeceklere isabet eden kısmı hariç) sayılmış ve bu hizmetlere %10 oranında

KDV uygulanması öngörülmüştür.

Diğer taraftan, KDV Genel Uygulama Tebliğinin "III/B-2.4. Yiyecek ve İçecek Sunulan Yerlerde

KDV Oran Uygulaması" başlıklı bölümünde;

2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli (II) sayılı listenin 496 24 üncü sırasında yer alan; kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerler (hazır yemek şirketleri dâhil), lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlerde verilen hizmetlerde KDV oranı (% 10) olarak uygulanmaktadır.

İndirimli oran uygulanan yerlerde verilen hizmetler içinde alkollü içecek servisinin de bulunması halinde, hizmetin alkollü içeceklere ilişkin kısmına (% 20) KDV oranı uygulanır. Alkollü içecekler, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan içecekleri (kolalı gazozlar hariç) ifade etmektedir. Yukarıda sayılan işletmeler toplam hizmet bedeli içinde alkollü içeceklere ilişkin olan ve olmayan kısmı hesaplayarak faturada ayrıca gösterirler ve alkollü içeceklere isabet eden kısım üzerinden (% 20), diğer kısım üzerinden (% 10) KDV hesaplayarak KDV tutarını ayrı ayrı ve toplam olarak faturada gösterirler.

Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane, kokteyl salonu ve benzeri yerlerde verilen hizmetler (% 20) oranında KDV’ye tabidir.

Yukarıda belirtilen yerlerin tanımı ve tasnifinde "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik" ve ilgili diğer mevzuatın esas alınacağı belirtilmiş ve bu işletmelerin prensip olarak hizmet işletmesi mahiyetinde oldukları, buralarda imal edilen veya dışarıdan temin edilen gıda maddelerinin buralarda veya dışarıda tüketilmek üzere müşterilere satışında %10 (alkollü içeceklerde %20) oranında KDV hesaplanacağı örneklere de yer verilmek suretiyle

açıklanmıştır.

Gıda teslimi yapan işletmelerin KDV oranı belirlemeleri hususunda  "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik" mevzuatı esas alarak belirleme yapmaları önem arz etmektedir.

Öte yandan, yiyecek ve içecek hizmetlerine yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı halde müşterilerine masa, oturma yeri, tezgâh gibi servis yapılabilen alanlarda yiyecek ve içecek hizmetleri sunanların bu yerlerde yaptıkları gıda maddeleri satışları da 2007/13033 sayılı BKK eki (II) sayılı listenin 24 üncü sırası kapsamındadır

Gıda teslimi yapan işletmelerden hizmet işletmesi mahiyetinde olan ve bu işletmelerde imal edilen veya dışarıdan temin edilen gıda maddelerinin buralarda veya dışarıda tüketilmek üzere müşterilere satışında %10 (alkollü içeceklerde %20) oranında, Herhangi bir hizmet sunumu olmadan yapılan gıda teslimleri ise %1 KDV hesaplanması gerekmektedir.

Gıda teslimlerinde KDV Oranının belirlenmesine ilişkin yasal mevzuat gıda tesliminin bir hizmet eşliğinde verilip verilmediği noktasında belirleme yapmaktadır.

Ayrıca hizmet verilerek satılan Gıda teslimlerinin yanında herhangi bir hizmet verilmeksizin satılan gıda maddelerinin de tesliminde %10 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.

Buna örnek olarak, Lokantada Adana Kebap yedikten sonra çiğ et de satın alırsanız hem yediğiniz kebap hem de çiğ et alımınız için %10 oranında KDV ödemek durumunda kalırsınız. Aynı çiğ eti marketten ya da kasaptan almanız halinde ise %1 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.

Peki neden aynı ürünün satıldığı yere göre KDV oranı değişmektedir, işte burada Gelir İdaresi Başkanlığının görüş değiştirdiğini görüyoruz. Bu değişikliğin nedeni ise uygulamada yapılan yanlışların düzeltilmesi ve ortaya çıkan suistimallerin önlenmesi olarak yorumlanabilir.

Gıda maddelerinde KDV oranı yüzde 1 iken, yeme içme sektöründe KDV oranı yüzde 10 dur ancak yeme içme sektöründe bulunan bazı lokantaların oran farklılığını istismar ettiği ve rekabet eşitliğini bozması, Lokanta veya kafelerin, yeme içme hizmeti karşılığında yüzde 10 KDV hesaplaması gerekirken, bu hizmet yerine tıpkı bir market gibi et, su, meyve suyu gibi ürünleri satmış göstererek ya da yukarıda verdiğimiz örnekte, lokantada Adana Kebap yiyen müşterilere de sanki çiğ et satışı yapılmış gibi %1 oranında KDV hesaplayarak fiş veya fatura düzenlemesi nedeniyle Gelir İdaresi Başkanlığının vergi kaybının önüne geçilmesi amacıyla görüş değiştirdiği anlaşılmaktadır.

• Kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlerde verilen hizmetler (bu yerlerde verilen hizmetlerin alkollü içeceklere isabet eden kısmı %20) sayılmış ve bu hizmetlere %10 oranında

• Yiyecek ve içecek hizmetlerine yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı halde müşterilerine masa, oturma yeri, tezgâh gibi servis yapılabilen alanlarda yiyecek ve içecek hizmetleri sunanların bu yerlerde yaptıkları gıda maddeleri satışları da %10 oranında KDV hesaplamaları gerekmektedir.

Yukarıda sayılan işletmelerin tüm satışları telefonla, internet üzerinden, uygulamalar aracılığıyla, eve teslim veya gel al şeklindeki teslimleri için de %10 oranında KDV hesaplamaları gerekmektedir.

• Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane, kokteyl salonu ve benzeri yerlerde verilen hizmetler için ise (% 20) oranında %10 oranında KDV hesaplamaları gerekmektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığının son dönemde verdiği özelgeler aşağıdaki gibidir;

Pastanedeki Teslim ve Hizmetlerde Uygulanması Gereken KDV Oranı Konulu Özelgede (09.08.2024 tarih ve :E-55054586-130-56345 Sayılı) ;

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, imalathanenizde üretilen unlu mamullerin şirketinize ait olan şube işyerlerinde satışının gerçekleştirildiği, satış yapılan işyerlerinin sadece birinde yeme içme imkânının bulunduğu, diğer şubelerinizde sadece hazır olan ürünlerin satışının yapıldığı belirtilmekte ve yeme içme hizmeti sunulmayan işyerlerinizde gerçekleştirilen satışlarda uygulanması gereken katma değer vergisi (KDV) oranı konusunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

…

Buna göre;

1) Şirketinize ait "2. Sınıf Pastane" ve "3. Sınıf Pastane" ruhsatlarıyla faaliyet gösteren işyerlerinde yapılan yeme içme hizmetleri ve gıda satışlarında %10,

2) Yapılan yoklama ve diğer tespitler sonucunda, mevcut oturma yerleri ile müşterilere yeme-içme imkânının sağlandığı anlaşılan "Pastane Ürünleri Satış Mağazası" ruhsatı bulunan şube işyerinizde yapılan yeme içme hizmetleri ve gıda satışlarında %10,

3) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat kapsamında, faaliyet konusu "Unlu Mamuller Satış Yeri" ve "Unlu Mamuller Pastacılık Tatlıcılık İmalat ve Satış Yeri" olarak tespit edilen işyerlerinizde, müşterilere hizmet sunulmasını sağlayacak masa, oturma yeri, tezgâh gibi alanların bulunmadığı anlaşıldığından, bu işyerlerinde yapılan 2007/13033 sayılı BKK eki (I) sayılı listenin (A) bölümü kapsamındaki gıda satışlarında ise %1 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.

Tavuk Pişirme Hizmetinde KDV Oranı Konulu Özelgede ; (21.11.2025 tarih ve E-33775506-130[KDV 53.01.201]-168261 Sayılı) ;

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; "Çiğ Tavuk Satışı ve Kilo ile Pişirme" ruhsatıyla faaliyet gösterdiğiniz işletmenizde masa, sandalye vb. yeme içme hizmeti sunulan alanların bulunmadığı belirtilerek işyerinizde yaptığınız çiğ tavuk ve mangalda pişirme hizmeti vererek gerçekleştirdiğiniz paket tavuk satışında uygulanması gereken katma değer vergisi (KDV) oranı hakkında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

…

Buna göre, "Çiğ Tavuk Satışı ve Kilo ile Pişirme" ruhsatıyla faaliyet gösteren işletmenizde pişirme hizmeti vererek yaptığınız paket tavuk satışlarıyla birlikte yapılan tüm gıda satışlarında %10 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.

Dondurma Satışında KDV Oranı Konulu Özelgede ; (16.04.2026 tarih ve E-39044742-130[Özelge]-520506 Sayılı) ;

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, belediyeye işgal harcı ödeyerek dondurma tezgahı açma izni aldığınız, masa, sandalye, tezgah gibi servis alanları olmadan satış yaptığınız belirtilerek dondurma satışlarınızda uygulanması gereken katma değer vergisi (KDV) oranı hakkında görüş talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

…

Buna göre, faaliyetinizle ilgili yapılan yoklama sonucunda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı olmaksızın belediyeye işgal harcı ödenerek kaldırım üzerine konulan dondurma tezgahında kaplar/kovalar içinde farklı içeriklerde dökme dondurmalar, soslar, tatlandırıcılar bulunduğu ve müşterilerinizin külah, helva, kuplar içinde top/gramaj olarak ek sos, tatlandırıcı tercihlerine göre verdikleri siparişler üzerine ürünlerin hazırlandığı anlaşıldığından dondurma servis hizmetleriniz ve diğer tüm gıda satışlarınızda %10 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.

Çiğ Köfte satışında uygulanması gereken KDV Oranı Konulu Özelgede ; (16.04.2026 tarih ve E-45404237-130[25/452]-152713) ;

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, işletmenizde çiğ köfte satışı gerçekleştirdiğiniz, işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun "Çiğ Köfte Satışı'' olarak tanımlandığı ve işyerinizde masa ve sandalye bulunmadığı belirtilerek söz konusu satışlarda uygulanması gereken katma değer vergisi (KDV) oranı hususunda Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.

…

Buna göre, işletmeniz nezdinde yapılan yoklamalarda, işletmenizde tepside açık çiğ köfte yanında salata malzemeleri, baharat vb. ürünler bulunduğu ve müşterilerinizin porsiyon, dürüm, paket olarak salata ve çeşni tercihlerine göre verdikleri siparişler üzerine ürünlerin hazırlandığı anlaşıldığından çiğ köfte servis hizmetleriniz ve diğer tüm gıda satışlarınızda %10 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat düzenlemeleri, Gelir İdaresi Başkanlığının özelgeleri irdelendiğinde Gıda ürünlerinin tesliminde KDV Oranı belirlenirken dikkat edilmesi gereken en önemli hususun Gıda ürününün hizmet sunulan bir yerde veya hizmet eşliğinde sunulup sunulmadığıdır.

Bu bağlamda Gıda teslimi yapan işletmelerin KDV oranı belirlemeleri hususunda;

 "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik" kapsamında olan işletmelerin prensip olarak hizmet işletmesi mahiyetinde olmaları nedeniyle buralarda imal edilen veya dışarıdan temin edilen gıda maddelerinin buralarda veya dışarıda tüketilmek üzere müşterilere tüm gıda maddeleri teslimlerinde %10 (alkollü içeceklerde %20) oranında,

Yiyecek ve içecek hizmetlerine yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı halde müşterilerine masa, oturma yeri, tezgâh gibi servis yapılabilen alanlarda yiyecek ve içecek hizmetleri sunanların bu yerlerde yaptıkları tüm gıda maddeleri teslimlerinde %10 oranında,

Yiyecek ve içecek hizmetlerine yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı ve aynı zamanda müşterilerine masa, oturma yeri, tezgâh gibi servis yapılabilen alanlarında kullanımında bulunmasa dahi gıda tesliminin bir hizmetle birlikte teslim edildiği yerlerdeki tüm gıda maddeleri teslimlerinde %10 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir.           

KAYNAKÇA:

1) 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu.

2) 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki.

3) 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı

4) 5189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı

5) Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği

6) 51 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Tebliği

7) Gelir İdaresi Başkanlığının son dönemde verdiği özelgeler

08.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.