YAZARLARIMIZ
Ayhan Tunay Telci
Yeminli Mali Müşavir
telci@vistaymm-denetim.com



Transit Ticaret ve Yurt Dışında Gerçekleştirilen Aracılık Faaliyetlerinden Elde Edilen Kazanç İndiriminde İndirim Tutarının Hesabında Müşterek Genel Giderlerin Durumu

04.06.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 7582 sayılı Kanunun 7. Maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10. Maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi değiştirilmiş ve yeni bir bent eklenmiştir.

Buna göre; 01/07/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 01/01/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için 01/01/2026 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemine) ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere, kurumların yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançların %95’ini (09/01/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan endüstri bölgelerinden, bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile 22/06/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumlar bakımından bu oran %100 olarak uygulanır.) beyanname üzerinden indirim konusu yapma imkanı getirilmiştir. Daha doğru bir ifade ile söz konusu maddede yer alan indirimden yararlanabilecek mükelleflerin kapsamı genişletilmiş ve indirim oranı artırılmıştır.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, 04.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 26) ile yapılmıştır.

Söz konusu tebliğe göre; 7582 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yapılan düzenleme ile kurumların;

- Yurt dışından satın aldıkları malları Türkiye’ye getirmeksizin yurt dışında satmalarından veya

- Yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık etmelerinden, elde ettikleri kazançların %95’inin kurum kazancından indirilebileceği;

- Ayrıca, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan endüstri bölgelerinden, yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlarda faaliyet gösteren kurumlar ile 22/6/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumlar bakımından bu oranın %100 olarak uygulanacağı, hüküm altına alınmıştır.

Kurumların söz konusu indirimden yararlanabilmeleri için;

- Kazancın, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden elde edilmesi,

- Aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ve alıcısının Türkiye’de bulunmaması,

- Kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması,

- İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumların 7412 sayılı Kanun kapsamında katılımcı belgesine sahip olmaları,

- Endüstri bölgelerinde faaliyette bulunan kurumlar için bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunmuş endüstri bölgesi olması, gerekmektedir.

İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunan kazancın;

- 4737 sayılı Kanun kapsamında uygun bulunan endüstri bölgelerinde ve İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyet gösteren kurumlar bakımından %100’ü,

- Bu bölgeler dışındaki kurumlar bakımından ise %95’i,

kurumlar vergisi beyannamesinin “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” bölümünde gösterilmek suretiyle indirim konusu yapılabilecektir. Diğer indirim ve istisnalar ile geçmiş yıl zararları nedeniyle indirim konusu yapılamayan tutar izleyen dönemlere devredilemeyecektir. Faaliyet sonucunun zararlı olması halinde ise indirim söz konusu olmayacaktır.

İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyet gösteren mükelleflerin Vergi Usul Kanununun genel hükümleri çerçevesinde defter tutmaları, belge ve kayıt düzenine uymaları zorunludur.

İndirime konu kazanç ile buna bağlı olarak kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından, indirim kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi ve indirim kapsamında olan faaliyetlere hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi ve kayıtların da bu ayrımı sağlayacak şekilde tutulması gerekmektedir.

Bu noktada idare, indirim tutarının hesaplanması konusunda hasılat, maliyet ve gider unsurlarının indirim konusu kapsamında bulunan ve bulunmayan faaliyetlerle alakalı ayrı hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirtmiş ancak bunun mümkün olmaması durumunda indirim tutarının nasıl tespit edileceği hususuna değinmemiştir.

Şöyle ki, indirim kapsamında faaliyetlerinin yanında başkaca faaliyetleri olan kurumların hasılat ve maliyetlerini ayrı hesaplarda izlemeleri olası bir durum olmakla birlikte genel giderlerin ayrı hesaplarda izlenmesi uygulamada çok mümkün görülmemektedir.

Oysa ki , benzer bir indirim konusu olan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10. Maddesinin 1. Fıkrasının (ğ) bendinde bulunan, Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma,  çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleriyle ilgili indirim ile alakalı olarak 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde “… İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetler ile bu kapsama girmeyen işlerin birlikte yapılması halinde, indirim uygulanacak kazanca ilişkin hasılat, gider ve maliyet unsurlarının ayrı olarak tespit edilmesi esastır.

Gider ve maliyet unsurlarının ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespitinin mümkün olmadığı hallerde ise müşterek genel giderler, bu faaliyetler ile ilgili olarak cari yılda oluşan hasılatın toplam hasılata oranı esas alınarak dağıtılacaktır…” hükmüne yer verilmiştir.

Bu noktada, transit ticaret ve yurt dışında gerçekleştirilen aracılık faaliyetlerine ilişkin indirim tutarının hesaplanması hususunda hasılat, maliyet ve gider hesaplarının ayrı izlenemediği durumlarda indirim tutarının nasıl hesaplanacağı konusu tereddüt oluşturmuştur. 

Ancak benzer bir indirim konusunda, hasılat, maliyet ve gider hesaplarının ayrı hesaplarda izlenmesinin mümkün olmadığı durumda müşterek genel giderlerin hasılat oranına göre dağıtılması gerektiği ifade edilmiştir.

Dolayısıyla transit ticaret ve yurt dışında gerçekleştirilen aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlara ilişkin indirim tutarının tespitinde hasılat, maliyet ve gider hesaplarının indirim konusu faaliyet ve indirim konusu dışındaki faaliyetlerle alakalı ayrı ayrı izlenemediği durumlarda müşterek genel giderlerin transit ticaretten elde edilen hasılatın toplam hasılata oranlanması yoluyla dağıtılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Yine söz konusu indirim ile alakalı geçici vergi dönemlerinde indirimden yararlanılıp yararlanılamayacağı ve en önemlisi geçici vergi dönemlerinde indirimden yararlanılması durumunda, indirimden yararlanma şartı olan, kazancın Türkiye’ye transfer şartında transferin en geç hangi tarihe kadar yapılması gerektiği konusuna 26 Seri Nolu Tebliğde değinilmemiştir. Ancak diğer bir benzer indirim konusu olan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10. Maddesinin 1. Fıkrasının (ğ) bendi ile ilgili 1 seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde, geçici vergi dönemleri açısından, kazançların ilgili geçici vergi dönemine ait beyannamenin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi halinde, bu geçici vergi döneminden itibaren indirimden yararlanılabilmesi mümkün olacaktır denilmektedir. Dolayısıyla transit ticaret ve yurt dışında gerçekleştirilen aracılık faaliyetlerine ilişkin indirim konusunda da geçici vergi dönemlerinde bu indirimden yararlanılabileceğini ancak indirimden faydalanılan kazanç tutarının en geç geçici vergi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerektiğini değerlendirmekteyiz. Nitekim Nisan-Haziran/2026 dönemine ilişkin geçici vergi beyannamelerinde sistem mükelleflere bu indirimden yararlanma imkânı tanımıştır.

Kısaca toparlamak gerekirse, kurumların yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından (kısaca transit ticaret) veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançlara ilişkin indirim tutarının hesabında, hasılat, maliyet ve giderlerin ayrı hesaplarda izlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda müşterek genel giderlerin, indirim konusu faaliyet kapsamındaki hasılatın toplam hasılata oranlanması suretiyle dağıtılması gerektiğini, yine geçici vergi dönemleri itibariyle söz konusu indirimden yararlanmanın mümkün olduğunu ancak kazanç tutarının en geç geçici vergi dönemine ait beyannamenin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerektiğini değerlendirmekteyiz.

16.11.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)


>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.

GÜNDEM