Ahmet Halis Başli
Yeminli Mali Müşavir
ahmethalis002@gmail.com

Türkiye'nin Dünya Markası Olduğu Bir Spor Dalında Vergisel Paradoks: Bilardo Masasının ÖTV’lendirilmesi

1. GİRİŞ

Bilardo; yalnızca bir eğlence faaliyeti değil, strateji, konsantrasyon, disiplin, matematiksel düşünce ve refleks gelişimini birlikte barındıran bir spor dalıdır. Türkiye, özellikle son yirmi yılda bilardo alanında elde ettiği uluslararası başarılar sayesinde dünya çapında tanınan ülkelerden biri haline gelmiştir. Başta Semih Saygıner olmak üzere birçok milli sporcumuz dünya şampiyonlukları kazanmış, ülkemizin uluslararası tanıtımına önemli katkılar sunmuştur.

Buna rağmen bilardo masaları halen 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli

(IV) sayılı liste kapsamında değerlendirilmekte ve %20 oranında ÖTV’ye tabi bulunmaktadır. İlgili listede bilardo ve bilardo masaları, oyun ekipmanları arasında sayılarak vergilendirilmektedir.

Oysa günümüzde bilardo; olimpik disiplinler arasında değerlendirilmesi tartışılan, uluslararası federasyonlara sahip, lisanslı sporcular tarafından icra edilen ve gençlerin zihinsel gelişimine katkı sağlayan bir spor branşıdır. Bu nedenle bilardo masalarının lüks tüketim malı veya eğlence aracı olarak değerlendirilmesi günümüz gerçekleriyle bağdaşmamaktadır.

2. BİLARDONUN TÜRKİYE AÇISINDAN STRATEJİK ÖNEMİ

Türkiye, bilardo sporunda uluslararası ölçekte önemli başarılar elde etmiş ve bu branşta dünya çapında tanınan ülkeler arasında yer almayı başarmıştır. Birçok spor dalında küresel ölçekte başarı elde edilmesi uzun yıllar ve ciddi yatırımlar gerektirirken, Türk bilardosu yetiştirdiği dünya ve Avrupa şampiyonları sayesinde ülkemizin adını uluslararası arenada duyurmuş, Türkiye'nin spor alanındaki marka değerine önemli katkılar sağlamıştır. Bilardo denildiğinde akla gelen ülkeler arasında Türkiye'nin yer alması, bu spor dalının ülkemiz açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Bilardo alanında elde edilen başarılar yalnızca sportif sonuçlardan ibaret olmayıp, aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası tanıtımına da doğrudan katkı sağlamaktadır. Söz konusu başarılar; spor diplomasisinin güçlenmesine, gençlerin spora yönlendirilmesine, spor turizminin gelişmesine ve uluslararası organizasyonların ülkemizde düzenlenmesine imkan tanımaktadır. Bunun yanında milli sporcularımızın elde ettiği dereceler, Türkiye markasının dünya genelinde görünürlüğünü artırmakta ve ülkemizin sportif başarılarla anılmasına katkıda bulunmaktadır.

Bu çerçevede bilardo sporunun temel ekipmanı olan bilardo masalarının yüksek vergisel yük altında bırakılması, yalnızca belirli bir ürünün vergilendirilmesi olarak değerlendirilmemelidir. Zira bu durum, bilardo salonlarının yaygınlaşmasını, yeni sporcuların yetişmesini ve gençlerin bu spor dalına erişimini dolaylı olarak sınırlandırmaktadır. Dolayısıyla

bilardo masaları üzerindeki vergisel yükün azaltılması veya kaldırılması, yalnızca ekonomik bir düzenleme değil; aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası başarı elde ettiği bir spor branşının gelişimini destekleyen ve ülke tanıtımına katkı sağlayan stratejik bir kamu politikası tercihi olarak değerlendirilmelidir.

3. ÖTV'NİN SPORA ERİŞİMİ ZORLAŞTIRICI ETKİSİ

Özel Tüketim Vergisinin temel amacı; lüks tüketim niteliği taşıyan, çevresel veya sosyal maliyet oluşturan ya da tüketiminin sınırlandırılması kamu politikası bakımından gerekli görülen belirli mal gruplarının vergilendirilmesidir. Ancak bilardo masaları bakımından değerlendirildiğinde, söz konusu ürünlerin bu niteliklerden herhangi birini taşıdığı söylenemez. Bilardo masaları günümüzde sportif faaliyetlerin icrasında kullanılan temel ekipmanlardan biri olup, tüketiminin azaltılması gereken bir ürün olmaktan ziyade sporun yaygınlaştırılmasına hizmet eden bir araç niteliğindedir.

Bununla birlikte bilardo masalarının ÖTV kapsamına alınması, bu sporun gelişimi bakımından önemli bir maliyet unsuru oluşturmaktadır. Bir bilardo salonu açmak isteyen girişimci, spor kulübü, belediye, üniversite veya gençlik merkezi; satın alma sürecinde ÖTV, KDV, nakliye giderleri, ithalat maliyetleri ve döviz kuru kaynaklı ilave yüklerle karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle yüksek kaliteli ve uluslararası standartlara uygun bilardo masalarının önemli bir kısmının ithal edilmesi, vergi yükünün nihai maliyet üzerindeki etkisini daha da artırmaktadır.

Bilardo masaları üzerindeki vergi yükü değerlendirilirken yalnızca %20 oranındaki ÖTV'nin dikkate alınması yeterli değildir. Zira ÖTV, mal bedeline eklenmekte ve Katma Değer Vergisi de ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanmaktadır. Bu nedenle vergi yükü yalnızca %20 ile sınırlı kalmamakta, verginin vergiye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan kümülatif etki nedeniyle fiili maliyet artışı daha yüksek seviyelere ulaşmaktadır.

Örneğin vergisiz satış bedeli 100.000 TL olan bir bilardo masasında öncelikle %20 oranında 20.000 TL ÖTV hesaplanmakta, ardından KDV matrahı 120.000 TL'ye yükselmektedir. Bu tutar üzerinden hesaplanan %20 KDV ise 24.000 TL olmaktadır. Sonuç olarak tüketici veya yatırımcı tarafından ödenen toplam bedel 144.000 TL'ye ulaşmakta, yalnızca ÖTV uygulaması nedeniyle ortaya çıkan ilave KDV etkisi de dikkate alındığında toplam vergi yükü mal bedelinin %44'üne kadar yükselmektedir.

Bu çerçevede bilardo masalarındaki ÖTV'nin kaldırılması yalnızca %20 oranındaki bir verginin ortadan kaldırılması anlamına gelmeyecek; aynı zamanda ÖTV üzerinden hesaplanan KDV yükünün de ortadan kalkması suretiyle yaklaşık %24 oranında ilave maliyet avantajı sağlayacaktır. Başka bir ifadeyle, ÖTV'nin kaldırılması neticesinde yatırımcılar ve spor işletmeleri yalnızca ÖTV tutarı kadar değil, ÖTV'nin KDV matrahına etkisinden kaynaklanan ek maliyetten de kurtulacaktır.

Dolayısıyla bilardo masalarının ÖTV kapsamından çıkarılması, görünürde %20'lik bir vergi indiriminin ötesinde, toplam yatırım maliyetlerinde yaklaşık %24 oranında bir iyileşme sağlayabilecek; bu durum yeni salon yatırımlarının, spor kulübü alımlarının ve gençlik merkezlerine yönelik ekipman temininin önemli ölçüde kolaylaşmasına katkıda bulunacaktır.

Ortaya çıkan bu maliyetler, yeni yatırımların ertelenmesine veya tamamen vazgeçilmesine neden olabilmektedir. Özellikle Anadolu'daki orta ve küçük ölçekli şehirlerde yeni bilardo salonlarının açılmasının önünde ekonomik bir engel oluşmakta; mevcut işletmeler ise ekipmanlarını yenilemekte veya faaliyetlerini büyütmekte güçlük çekmektedir. Bunun doğal sonucu olarak bilardo sporuna erişim imkanları daralmakta ve gençlerin bu sporla tanışma fırsatları sınırlanmaktadır.

Devletin gençleri spora yönlendirme, sporun tabana yayılmasını sağlama ve uluslararası başarı elde edilen branşları destekleme hedefleri dikkate alındığında, bilardo masaları üzerindeki ÖTV yükünün yeniden değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Vergisel maliyetlerin azaltılması, hem spor tesislerinin yaygınlaşmasına hem de daha fazla gencin bilardo sporuyla buluşmasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle bilardo masalarının özel tüketim vergisi kapsamından çıkarılması, yalnızca ekonomik bir düzenleme değil; aynı zamanda spor politikaları ve kamu yararı bakımından stratejik bir teşvik niteliği taşıyacaktır.

4. ULUSLARARASI UYGULAMALAR VE KARŞILAŞTIRMA

Bilardo masalarının vergilendirilmesine ilişkin uluslararası uygulamalar incelendiğinde, birçok gelişmiş ülkede bu ürünlerin özel tüketim vergisine konu edilmediği, genel tüketim vergisi rejimi içerisinde değerlendirildiği görülmektedir. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde özel tüketim vergileri; akaryakıt ürünleri, tütün mamulleri, alkollü içkiler ve çevresel etkileri bulunan belirli ürün grupları ile sınırlandırılmış olup, spor ekipmanları ve sportif faaliyetlerin icrasında kullanılan araç ve gereçler kural olarak bu kapsam dışında bırakılmıştır.

Bu çerçevede bilardo masaları da Avrupa ülkelerinde ağırlıklı olarak sportif veya rekreatif ekipman niteliğinde değerlendirilmekte, yalnızca genel katma değer vergisi veya eşdeğer tüketim vergilerine tabi tutulmaktadır. Başka bir ifadeyle, bilardo masaları üzerinde Türkiye'de uygulanan türde ilave bir özel tüketim vergisi yükü bulunmamaktadır.

Benzer şekilde Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika ve İskandinav ülkelerinde de bilardo masaları, spor ve eğlence ekipmanı olarak kabul edilmekte; bunların edinimi ve kullanımı üzerinde tüketimi caydırıcı nitelikte ilave vergisel yükler öngörülmemektedir. Devletlerin yaklaşımı, söz konusu ürünleri lüks tüketim aracı olarak değerlendirmekten ziyade spor, sosyalleşme ve rekreasyon faaliyetlerinin bir unsuru olarak kabul etmek yönündedir.

Uluslararası uygulamalardaki bu yaklaşımın temelinde, sporun yalnızca profesyonel müsabakalardan ibaret olmadığı; aynı zamanda toplum sağlığı, gençlik politikaları, sosyal gelişim ve kültürel etkileşim açısından kamusal fayda üreten bir faaliyet olarak görülmesi yatmaktadır. Bu nedenle birçok ülkede sporun yaygınlaştırılmasına yönelik kamu politikaları geliştirilmekte, spor tesisleri ve ekipmanlarına erişim kolaylaştırılmakta, vergisel yükler mümkün olduğunca azaltılmaktadır.

Bu yaklaşımın başlıca amaçları şunlardır:

• Spor kültürünün toplumun tüm kesimlerine yaygınlaştırılması,
• Gençlerin spor faaliyetlerine erişiminin kolaylaştırılması,
• Spor kulüplerinin ve spor işletmelerinin desteklenmesi,
• Yerel ve ulusal düzeyde spor organizasyonlarının artırılması,
• Uluslararası başarı elde edilen branşların teşvik edilmesi,
• Spor ekonomisinin ve spor turizminin geliştirilmesi,
• Sosyal bütünleşmenin ve sağlıklı yaşam kültürünün desteklenmesi.

Nitekim gelişmiş ülkelerde spor ekipmanları üzerindeki vergi yüklerinin azaltılması, yalnızca ekonomik bir tercih değil; aynı zamanda gençlik ve spor politikalarının tamamlayıcı bir unsuru olarak değerlendirilmektedir. Bu sayede sporun tabana yayılması, yeni sporcuların yetişmesi ve uluslararası organizasyonların artması hedeflenmektedir.

Türkiye açısından konu değerlendirildiğinde ise bilardo sporunun sahip olduğu uluslararası başarı düzeyi ayrıca dikkate alınmalıdır. Türkiye, dünya şampiyonları yetiştirmiş, uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapmış ve bilardo denildiğinde dünya kamuoyunda bilinen ülkelerden biri haline gelmiştir. Buna rağmen bu sporun temel ekipmanı olan bilardo masalarının halen özel tüketim vergisine tabi tutulması, uluslararası uygulamalarla tam anlamıyla örtüşmemektedir.

Özellikle gençlik merkezleri, belediyeler, spor kulüpleri, üniversiteler ve özel işletmeler tarafından yapılacak yatırımlar bakımından ÖTV önemli bir maliyet unsuru oluşturmaktadır. Bu durum yeni tesis yatırımlarını sınırlandırabildiği gibi, bilardo sporunun Anadolu'nun farklı bölgelerine yayılmasını da güçleştirebilmektedir.

Dolayısıyla Türkiye'nin sporun yaygınlaştırılması, gençlerin sportif faaliyetlere yönlendirilmesi ve uluslararası başarı elde edilen branşların desteklenmesine yönelik hedefleri dikkate alındığında; bilardo masalarının özel tüketim vergisi kapsamından çıkarılması yönünde bir düzenleme yapılması, uluslararası eğilimlerle uyumlu ve kamu yararına uygun bir adım olacaktır. Böyle bir düzenleme, yalnızca sektör temsilcileri açısından değil, sporcular, gençler, spor kulüpleri ve ülkemizin uluslararası tanıtımı açısından da uzun vadeli olumlu sonuçlar doğuracaktır.

5. EKONOMİK ETKİ ANALİZİ

Özel Tüketim Vergisi, esas itibarıyla lüks tüketim niteliği taşıyan, çevresel maliyet oluşturan veya tüketiminin sınırlandırılması amaçlanan belirli mal grupları üzerinden alınan özel bir harcama vergisidir. Nitekim motorlu taşıtlar, alkollü içkiler, tütün mamulleri ve benzeri ürünlerin ÖTV kapsamına alınmasındaki temel saik; kamu gelirinin temini yanında sosyal ve ekonomik politika amaçlarının gerçekleştirilmesidir.

Bilardo masalarının ise söz konusu ürün gruplarıyla aynı kategoride değerlendirilmesi günümüz şartlarında isabetli görünmemektedir. Zira bilardo masası tüketimi ne çevresel bir maliyet doğurmakta, ne toplum sağlığı üzerinde olumsuz etki yaratmakta ne de tüketiminin azaltılması gereken bir faaliyet alanı oluşturmaktadır. Aksine bilardo; zihinsel gelişimi destekleyen, gençleri sosyal ortamlara yönlendiren, stratejik düşünme ve odaklanma kabiliyetini geliştiren sportif bir faaliyet olarak kabul edilmektedir.

Bilardo masalarından alınan ÖTV'nin kaldırılması, öncelikle yeni bilardo salonu yatırımlarını teşvik edecek ve sektörün büyümesine katkı sağlayacaktır. Yatırım maliyetlerinin azalması sayesinde girişimcilerin yeni işletmeler açması kolaylaşacak, böylece bilardo sporunun daha geniş kitlelere ulaşması mümkün olacaktır.

ÖTV yükünün kaldırılması aynı zamanda yerli bilardo masası üreticilerinin rekabet gücünü artıracaktır. Üretim ve satış maliyetlerinin düşmesi, yerli üreticilerin hem iç pazarda daha güçlü bir konuma gelmelerine hem de ihracat potansiyellerini geliştirmelerine katkı sağlayacaktır.

Spor kulüpleri, gençlik merkezleri ve eğitim kurumları açısından da önemli maliyet avantajları ortaya çıkacaktır. Bilardo masalarının daha erişilebilir hale gelmesi, gençlerin bu sporla tanışmasını kolaylaştıracak, sporun tabana yayılmasına ve yeni sporcuların yetişmesine destek olacaktır.

Bunun yanında vergi yükünün azaltılması, spor turizmine katkı sağlayacak ve uluslararası bilardo organizasyonlarının ülkemizde düzenlenmesini teşvik edecektir. Buna karşılık kamu maliyesi açısından oluşacak vergi kaybının son derece sınırlı kalacağı değerlendirilmektedir. Çünkü bilardo masası pazarı, motorlu taşıtlar veya tütün ürünleri gibi yüksek hacimli bir piyasa değildir. Dolayısıyla sınırlı bir vergi gelirinden vazgeçilmesi karşılığında çok daha büyük sosyal, ekonomik ve sportif kazanımlar elde edilmesi mümkündür. Bu nedenle bilardo masalarının ÖTV kapsamındaki varlığının ekonomik ve mali gerekçelerden ziyade tarihsel bir sınıflandırmanın sonucu olduğu, güncel spor politikaları ve kamu yararı bakımından yeniden değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

6. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Bilardo, Türkiye'nin uluslararası alanda en fazla başarı elde ettiği spor branşlarından biri olup, uzun yıllardır dünya ve Avrupa şampiyonluklarıyla ülkemizin adını uluslararası platformlarda duyurmaktadır. Türk sporcular tarafından elde edilen başarılar sayesinde bilardo, yalnızca bir spor dalı olmanın ötesine geçmiş; Türkiye'nin sportif kimliğinin ve uluslararası tanınırlığının önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Bu yönüyle bilardo sporunun gelişiminin desteklenmesi, yeni sporcuların yetiştirilmesi ve sporun toplumun geniş kesimlerine yayılması kamu yararı bakımından önem arz etmektedir.

Bununla birlikte bilardo sporunun temel ekipmanı olan bilardo masalarının halen 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamında özel tüketim vergisine tabi tutulması, günümüz spor politikaları ve gençlik stratejileriyle tam anlamıyla örtüşmemektedir. Özel tüketim vergileri esas itibarıyla lüks tüketim niteliği taşıyan veya tüketiminin sınırlandırılması amaçlanan ürün grupları için öngörülmüş olup, bir spor branşının icrasında kullanılan temel ekipmanların bu kapsamda değerlendirilmesi isabetli görünmemektedir. Bilardo masalarının spor ekipmanı niteliği dikkate alındığında, bunların lüks tüketim eşyası olarak kabul edilmesi yerine sporun gelişimini destekleyen araçlar olarak değerlendirilmesi daha uygun olacaktır.

Bilardo masaları üzerindeki ÖTV yükünün kaldırılması, yalnızca sporculara veya sektör temsilcilerine yönelik bir teşvik olarak görülmemelidir. Böyle bir düzenleme; gençlik merkezleri, belediyeler, üniversiteler, spor kulüpleri ve özel girişimciler tarafından yapılacak yatırımların önündeki mali engelleri azaltacak, yeni tesislerin açılmasını teşvik edecek ve bilardo sporunun ülke genelinde daha geniş kitlelere ulaşmasına katkı sağlayacaktır. Özellikle gençlerin bu spor dalına erişiminin kolaylaşması, yetenekli sporcuların erken yaşlarda keşfedilmesine ve Türkiye'nin uluslararası başarılarının sürdürülebilir hale gelmesine imkan verecektir. Bunun yanında spor turizmi, uluslararası organizasyonlar ve spor ekonomisi bakımından da olumlu sonuçlar doğuracağı açıktır.

Sonuç olarak, Türkiye'nin bilardo alanında sahip olduğu uluslararası başarılar, bu sporun ülkemizin tanıtımına sağladığı katkılar ve sporun yaygınlaştırılmasına yönelik kamu politikaları birlikte değerlendirildiğinde, bilardo masalarından alınan ÖTV'nin kaldırılması yerinde ve isabetli bir düzenleme olacaktır. Bu nedenle bilardo masalarının 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu eki (IV) sayılı listeden çıkarılarak yalnızca genel vergilendirme rejimine tabi tutulması hususunun Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından değerlendirilmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi, hem spor politikaları hem de kamu yararı bakımından önemli bir kazanım sağlayacaktır.

22.06.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.