Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

Piyasadan Alınan Her Emtia İhraç Kayıtlı Teslim Edilebilir Mi?

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin (II/A-8.3.) “Tecil-Terkin Uygulamasından Yararlanacak Satıcılar” başlıklı bölümünde “İmalatçılar, ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların bir kısmını piyasadan hazır olarak satın alabilirler. Bu durumda, imalatçıların bizzat ürettikleri mallar için tecil-terkin uygulaması yapılır. Piyasadan hazır olarak alıp sattıkları mallar için tecil-terkin işlemi uygulanmaz.

Örnek: Bir Anonim Şirket, ihraç kaydıyla satış bağlantısı kurduğu 10.000 adet gömlekten, 6.000 adedini bizzat üretmiş, 4.000 adedini de hazır olarak piyasadan satın almıştır. Bu mükellefin ihraç kaydıyla ihracatçıya teslim ettiği 10.000 adet gömleğin, bizzat imalatçısı olduğu 6.000 adedi için tecil - terkin işlemi uygulanır, kalan 4.000 adet gömlek için bu uygulamadan yararlanılamaz.

Bu durumda, ihracatçıya satış yapan imalatçılar, bizzat ürettikleri mallar ile piyasadan hazır olarak satın aldıkları malları, düzenleyecekleri faturada ayrı gösterebilecekleri gibi, bu mallar için ayrı fatura da düzenleyebilirler.

İmalatçı belgesinde yer alan üretim kapasitesine göre imal edilebilecek mallar ile bu kapsamda fason olarak imal ettirilen mallar için tecil-terkin uygulamasından yararlanılabilir. Dolayısıyla, imalatçı belgesindeki üretim konusu malların tamamının fason olarak imal ettirilmesi, ihraç kaydıyla teslime engel değildir. Fason hizmet, bir malın mülkiyet ve tasarruf hakkının devralınmaksızın ücreti karşılığı belirli işlemlere tabi tutularak/işlemlerden geçirilerek, tasarruf veya mülkiyet hakkı sahibine iade edilmesidir.

İmalatçı kapsamına girmeyen mükellefler, tecil-terkin uygulamasından yararlanamaz. Ancak, diğer şartları taşımakla beraber, sadece imalatçı belgesine sahip olmayan mükelleflerden, ilgili Kuruma başvuran ve bu Kurumdan söz konusu belgenin verileceğine ilişkin olumlu görüş alanlar da bu belgelerin verilmesi beklenilmeden tecil-terkin uygulamasından yararlanırlar.” hükümlerine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere piyasadan hazır alınan emtia bazı şartların sağlanması halinde ihraç kayıtlı olarak teslim edilebilir. Piyasadan aldığınız emtiayı;

-kendi üretim sürecinizde kullanıyorsanız,

-üzerinde üretim/imalat işlemi yapıyor/yaptırıyorsanız,

-yeni bir mamul haline getiriyorsanız ortaya çıkan mamulü ihraç kayıtlı teslim edebilirsiniz. Aksi halde hiçbir işlem yapmadan aynen alıp satıyorsanız bu işlem ihraç kayıtlı teslim kapsamına girmez.

Örnek: ADA … A.Ş. makine üretimi yapmakta olup piyasadan paslanmaz saç levha satın aldığını, fakat bu saçları hiçbir kesme, şekillendirme, kaynak işlemi yapmadan aynen NİL … DIŞ TİCARET A.Ş.’ye sattığını varsayalım. Sonuç olarak bu işlem ticari mal satışıdır. ADA … A.Ş. imalat/üretim yapmadığı için KDV Kanunu 11/1-c kapsamında ihraç kayıtlı teslim yapamaz.

Örnek: ADA … A.Ş.’nin piyasadan hazır zeytinyağı aldığını, sadece kendi markasıyla şişeleyip etiket yapıştırarak sattığını varsayalım. Eğer ADA … A.Ş. işletmesinde esaslı bir üretim/imalat süreci yoksa (yani sadece ambalajlama varsa) bu işlem üretim/imalat sayılmaz. Dolayısıyla ihraç kayıtlı teslim uygulanamaz.

Örnek: ADA … A.Ş.’nin piyasadan kumaş aldığını, bu kumaşlar üzerinde kesim, dikim ve ütüleme işlemlerini gerçekleştirerek gömlek ürettiğini varsayalım. Bu durumda işletmenin imalatçı olması ve ortaya çıkan gömleklerde bizzat imalatçı tarafından üretildiği için ihraç kayıtlı teslim mümkündür.

Örnek: ADA … A.Ş. piyasadan hazır tekstil ürünü (tişört) alıyor. Hiçbir değişiklik yapmadan ihracatçıya satıyor. ADA … A.Ş. imalatçı olmadığı için ihraç kayıtlı teslim yapamaz.

Örnek mali görüşler;

1-“… su ürünleri yetiştiricilik belgesi sahibi Şirketinizin ağ kafeslerde alabalık (Türk somonu) yetiştiriciliği faaliyetinde bulunduğu, üretimi yapılan alabalıklar için ayıklama (içi temizlenerek kafa kısmının alınması) ve paketleme (şoklama yapılarak paket haline getirilmesi) hizmetleri alındığı belirtilerek söz konusu hizmetler sonrasında 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kaydıyla teslimin mümkün olup olmadığı hususunda görüş talep edilmektedir.

            …

Buna göre, yukarıda belirtilen şartların sağlanmış olması şartıyla, Şirketiniz tarafından üretilen alabalıklar için ayıklama, şoklama ve paketleme işlemlerinin dışarıdan hizmet alınarak yaptırılmasından sonra ihracatçıya tesliminde 3065 sayılı Kanunun 11/1-c maddesi çerçevesinde işlem yapılması mümkün bulunmaktadır.” (E-84974990-130[KDV-2/İ/11-2024/17]-534744 sayılı 19.09.2024 tarihli özelge))

2-“… Şirketiniz adına düzenlenen … tarihli ve … numaralı Sanayi Sicil Belgesinin üretim konusunun “enjeksiyonluk sıvı şırınga/kartuş (şırınga/kartuş), enjeksiyonluk liyofilize flakon (liyofilize), enjeksiyonluk sıvı flakon (sıvı)” olduğu, Şirketinizce yurt dışından ithal edilen ilaçların bir kısmının şişelenmiş ancak sekonder ambalaj (etiketleme, kutulama) işleminin tamamlanmamış şekilde tarafınıza ulaştığı, ilaç şişelerinin Şirketinize ait üretim tesisinde sekonder ambalajlama işlemine tabi tutularak yurt dışı menşei değişmeden satışa hazır hale getirildiği belirtilerek, Şirketiniz tarafından ithal edilen ve ambalajlanan söz konusu ilaçların Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kayıtlı teslime konu edilip edilmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

…

Buna göre, yurt dışından ithal edilen şişelenmiş ilaçların Şirketiniz tarafından üretim tesislerinizde herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın sadece sekonder ambalajlanması (etiketleme, kutulama) işlemi imalat safhalarından birisini teşkil etmediğinden, söz konusu ürünlerin tesliminin 3065 sayılı KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.” (E-39044742-130[Özelge]-1231213 sayılı 11.09.2024 tarihli özelge))

3-“… Şirketinizin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen “Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi” ve Milas Ziraat Odası Başkanlığı tarafından verilen “Çiftçi Belgesi” sahibi olduğu ifade edilerek söz konusu belgeler kapsamında KDV Kanunun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kaydıyla teslim gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceğine yönelik Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

…

Buna göre, özelge talep formu ekinde yer alan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'ndan alınan “Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi” ile Ziraat Odası Başkanlığı'ndan alınan “Çiftçi Belgesi” nin incelenmesinden, Şirketinizin üretim konusu su ürünleri yetiştiriciliğinin imalat kapsamında olduğu anlaşıldığından, diğer şartların da sağlanması koşuluyla Şirketinizce bizzat üretilen mallar için KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında tecil-terkin uygulanması mümkündür. Ancak, söz konusu ürünlerin piyasadan hazır olarak alınıp, satılması halinde tecil-terkin uygulamasından faydalanılamayacağı tabiidir.” (96620903-130[11-14/1]-25 sayılı 16.03.2015 tarihli özelge))

4-“… ihraç kayıtlı satış yapmak için gerekli imalatçı vasfını taşıdığınız, kapasite raporu, sanayi sicil belgesi ve diğer belgelerinizin olduğu, yurt içindeki çeşitli hammadde ve mermercilik faaliyetinde bulunan firmalardan gerek blok gerekse ham yarı mamul malzemeyi katma değer vergisi (KDV) ödeyerek satın aldığınız belirtilerek, bu ham yarı mamul ve blok hammadde üzerinde ebatlama, cilalama, honlama (dolgu yapma), paht kırma, bas kesme, yan kesme gibi işlemler uyguladıktan sonra yeni oluşan malzemenin ambalajlama ve kasalama işlemleri yapılarak ihraç kayıtlı satışının yapılıp yapılamayacağı sorulmaktadır.

…

Buna göre, hammadde ve mermercilik faaliyetinde bulunan yurtiçindeki firmalardan gerek blok gerekse ham yarı mamul şeklinde aldığınız malzeme üzerinde ebatlama, cilalama, honlama (dolgu yapma), paht kırma, bas kesme, yan kesme işlemleri yapılarak yeni malzeme oluşturulması işlemi, sanayi sicil belgenizin bu işleri kapsaması halinde imalat olarak değerlendirilecek olup, KDV Genel Uygulama Tebliğinde açıklanan tecil-terkin uygulamasından yararlanabilecek imalatçılarda aranan şartların sağlanmış olması kaydıyla imal edilen malların ihraç kaydıyla teslimi mümkün bulunmaktadır.” (63611781-130[11/1-c/2016-14]-28 sayılı 22.11.2017 tarihli özelge))

5-“… firmanızın üretim konusunun “muhtelif kuruyemiş ve kuruyemiş paketleme” olduğu, kapasite raporunuzda belirtilen üretim konusu mallar arasında kavrulmuş ay çekirdeğinin bulunduğundan bahisle, müstahsil makbuzu veya fatura ile satın aldığınız çiğ ay çekirdeğinin ihraç kayıtlı satışının yapılıp yapılamayacağı hususunda bilgi istenilmektedir.

…

Buna göre, satın aldığınız çiğ ay çekirdeğinin hiçbir işleme tabi tutulmaksızın ihracatçılara tesliminde, Kanunun 11/1-c maddesi çerçevesinde işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.” (45404237-130[I-12-202]-244 sayılı 19.08.2013 tarihli özelge)

KAYNAKLAR

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği

Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgeleri

17.03.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.