Sedat Öngel
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
sedat.ongel@hotmail.com

Emeklilik Talebi İle Kıdem Tazminatı Alarak İşten Ayrılma da Bir Acayip Durum

Kıdem tazminatı milyonlarca çalışanı ilgilendiren ancak çok azının haklarının farkında olduğu bir uygulamadır. Bilindiği gibi haklı bir nedene dayanmaksızın personelin iş akdini feshederek işten ayrılmak istemesi durumun da kıdem tazminatı hakkı bulunmamakta. Bu makalemiz de hangi şartların sağlanması durumun da kıdem tazminatı alma hakkının doğacağını ve bir çoğumuzun farkın da bile olmadığı bir hak kaybından söz edeceğiz.

Kıdem Tazminatı Alma Şartları

Kıdem tazminatının kanuni dayanağı 1475 sayılı iş kanunun 14. maddesidir. Bu madde ile hangi şartlar sağlandığında kıdem tazminatı alınabileceğini sıralayalım.

1- Öncelikle çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı iş verene bağlı bir iş yerinde en az 1 yıl çalışmış olmalıdır. Bu ve aşağıdaki şartlardan biri sağlandığın da kıdem tazminatı hakkı doğmaktadır.

-  İşveren tarafından haklı bir nedene dayanmadan fesih.

-  İşçi tarafından haklı bir sebebe dayanarak fesih.

-  Askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılma.

-  Kadın işçinin evlendikten sonra bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılma.

-  İşçinin yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılma.

-  İşçinin ölümü sebebiyle iş sözleşmesinin son ermesi.

- İşçinin emeklilik için yaş dışındaki diğer şartları sağlaması nedeniyle işten ayrılması.

İşçinin yaş şartı olmaksızın pirim gün ve sigortalılık süresini doldurmak kaydıyla emeklilik talebi ve kıdem tazminatı hususu 1475 sayılı Kanunun 14. Maddesinin 5. Fıkrasında anlatılarak özetle; “Yaş dışın da diğer şartların sağlanması durumunda yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.” denilmektedir.

Yaş dışında emeklilik istemiyle işten ayrılma durum da kıdem tazminatı alma şartları 3 bölüme ayrılmıştır, bu kritik tarihler;

1. 08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olanlar,
2. 08-09-1999 ile 30.04.2008 tarihi arasında sigortalı olanlar,
3. 01.05.2008 ve sonrasın da sigortalı olanlar,

08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olanlar; Çalışan 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamladığında yaş şartını beklemeden işten ayrıldığın da kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

08-09-1999 ile 30.04.2008 tarihi arasında sigortalı olanlar; 25 yıllık sigortalılık süresi ve 4500 prim gününü tamamladığında veyahut sigortalılık süresine bakılmaksızın 7200 prim gününü tamamladığında yaş şartını beklemeden işten ayrıldığın da kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

01.05.2008 ve sonrasın da sigortalı olanlar; İşe başlama tarihlerine göre kademeli olarak her yıl için 4500 güne 100 gün ekleyerek 31.12.2015 tarihine kadar sigortalı olanlar ile, 01.01.2016 tarihinden itibaren ilk işe başlayanlarda 5400 prim günü dışında sigortalılık süresi ve yaş şartını beklemeden işten ayrıldığın da kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

Sonuç

Dikkatli okuyucular hemen fark etmiştir, 08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olanlar da 15 yıllık sigortalı süresi istenirken, 01.05.2008 ve sonrasın da sigortalı olanlar dan ise sigortalılık süresi hiç aranmamış, ancak nedense 08-09-1999 ile 30.04.2008 arasında ilk işe başlayarak sigortalı olanlardan 25 yıllık sigortalılık süresi şartı istenmiştir. Bu durumun 08-09-1999 ile 30.04.2008 arasında ilk sigortalı olanlar açısından açık bir hak kaybı olduğu aşikâr. Söz konusu tarihler de sigortalı olanlar hem EYT kapsamı dışında bırakılmış hem de işten ayrılarak kıdem tazminatını almak istediklerinde 25 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmıştır. Çalışanlar bu durumun ne kadar farkındalar bilinmez fakat münferit tepkilere şahit olmaktayız. Kanun koyucunun hikmetinden sual olunmaz ancak 08-09-1999 ile 30.04.2008 arasında sigortalı olanlar için idarenin yeni bir düzenlemeyle vakit kaybetmeden bu hak kaybını düzeltmesini temenni ediyoruz.

Kaynakça;
1475 sayılı İş kanunu

05.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.279 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.