YMM Davut Demez Kentsel Dönüşümde Devlet Hibesi Kimin Cebine Giriyor? Vergisi Var mı, Muhasebede Nasıl Kayıt Edilir? (26.08.2026)

E-bültenimize kayıt olun, yeni yazılar e-posta adresinize gelsin! Üye olmak için tıklayın.

EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

YAZARLARIMIZ

Necdet Doğruç
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
necdetdogruc@gmail.com

Kurumlarda Nevi Değişikliğinde Örnek Uygulama ve Muhasebe Kayıtları

NEVİ DEĞİŞİKLİĞİ İLE İLGİLİ KURUMLAR VERGİSİ VE TEBLİĞİN İLGİLİ MADDELERİ AŞAĞIDA GÖSTERİLMİŞTİR.

KVK

Madde 20 Devir, bölünme ve hisse değişimi hallerinde vergilendirme

(1) Devirlerde, aşağıdaki şartlara uyulduğu takdirde, münfesih kurumun sadece devir tarihine kadar elde ettiği kazançlar vergilendirilir; birleşmeden doğan kârlar ise hesaplanmaz ve vergilendirilmez:

a) Şirket yetkili kurulunun devre ilişkin kararının Ticaret Sicilinde tescil edildiği tarih, devir tarihidir. Münfesih kurum ile birleşilen kurum;

1) Devir tarihi itibarıyla hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları münfesih kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesi ile,

2) Devir işleminin hesap döneminin kapandığı aydan kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar geçen süre içerisinde yapılması halinde, münfesih kurumun önceki hesap dönemine ilişkin olarak hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları münfesih kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesini,

birleşmenin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde münfesih kurumun bağlı bulunduğu vergi dairesine verirler.

b) Birleşilen kurum, münfesih kurumun tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarını ödeyeceğini ve diğer ödevlerini yerine getireceğini münfesih kurumun birleşme sebebiyle verilecek olan kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde vereceği bir taahhütname ile taahhüt eder. Mahallin en büyük mal memuru, bu hususta birleşilen kurumdan ayrıca teminat isteyebilir

(2) Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine göre gerçekleştirilen bölünmelerde, aşağıdaki şartlara uyulduğu takdirde bölünme suretiyle münfesih kurumun sadece bölünme tarihine kadar elde ettiği kazançlar vergilendirilir; bölünmeden doğan kârlar ise hesaplanmaz ve vergilendirilmez:

a) Şirket yetkili kurulunun bölünmeye ilişkin kararının Ticaret Sicilinde tescil edildiği tarih, bölünme tarihidir. Bölünen kurum ile bu kurumun varlıklarını devralan kurumlar,

1) Bölünme tarihi itibarıyla hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları bölünen kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesi ile,

2) Bölünme işleminin hesap döneminin kapandığı aydan kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar geçen süre içerisinde yapılması halinde, bölünen kurumun önceki hesap dönemine ilişkin olarak hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları bölünen kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesini,

bölünmenin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bölünen kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verirler.

b) Bölünen kurumun varlıklarını devralan kurumlar, bölünen kurumun bölünme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından müteselsilen sorumlu olacaklarını ve diğer ödevlerini yerine getireceklerini, bölünen kurumun bölünme nedeniyle verilecek olan kurumlar vergisi beyannamesine ekleyecekleri bir taahhütname ile taahhüt ederler. Mahallin en büyük mal memuru, bu hususta bölünen kurum ile bu kurumun varlıklarını devralan kurumlardan teminat isteyebilir.

(3) Bu Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işlemlerden doğan kârlar hesaplanmaz ve vergilendirilmez. 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre gerçekleştirilen kısmî bölünme işlemlerinde, bölünen kurumun bölünme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından bölünen kurumun varlıklarını devralan kurumlar, devraldıkları varlıkların emsal bedeli ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olurlar

SERİ NO LU KVGTEBLİĞİ

20. Devir, Bölünme ve Hisse Değişimi Hallerinde Vergilendirme 20.1. Devir halinde vergilendirme ve beyan

20.1. Devir halinde vergilendirme ve beyan Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesine uygun olarak yapılacak devirlerde, aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde münfesih kurumun sadece devir tarihine kadar elde ettiği kazançlar vergilendirilecek, birleşmeden doğan kârlar ise hesaplanmayacak ve vergilendirilmeyecektir.

Devir tarihi, şirket yetkili kurulunun devre ilişkin kararının Ticaret Sicilinde tescil edildiği tarihtir.

Devre ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi, birleşmenin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde münfesih kurumun bağlı bulunduğu vergi dairesine verilecektir.

Beyanname, münfesih kurum ile birleşilen kurum tarafından devir tarihi itibarıyla hazırlanacak ve müştereken imzalanacaktır

Devir tarihine kadar olan kazancın vergilendirilebilmesi için devir tarihi itibarıyla hesaplanan kazancın bu beyannameye dahil edilerek vergilendirilmesi gerekmektedir. Bu tarihten sonraki işlemlerden doğan kazanç, devralan kuruma ait olacaktır.

ÖRNEK

A LTD ŞTİ 31.07.2026 tarihinde tescil edilerek Anonim Şirkete dönüşmüştür. A ltd şti 31.07.2026 tarihli bilanço ve gelir tablosu düzenleyerek tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde 01.01.2026-31.07.2026 kıst dönemine ait Kurumlar Vergi Beyannamesini Vergi Dairesine beyan etmiştir.

ÖNEMLİ

GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİNİN VERİLME SÜRESİNDEN ÖNCE AYNI DÖNEME İLİŞKİN OLARAK DEVİR İŞLEMLERİ NEDENİYLE KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ HALİNDE BU DÖNEM İÇİN AYRICA GEÇİCİ VERGİ BEYANNEMSİ VERİLMEYECEKTİR. (29.01.2011 tarih b.07.1 GİB4.06.16.01-2010-KVK-20-13-43 özelge)

ÖRNEĞİMİZDE NEVİ DEĞİŞİKLİĞİ TESCİL TARİHİ (31.07.2026)

01.04.2026-30.06.2026 DÖNEMİNE AİT GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ VERİLECEKTİR.

(01/07-31/7) DÖNEMİ İÇİN GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ VERİLMEYECEKTİR.NEDENİ (01.01.2026-31.07.2026) DÖNEMİ İÇİN KURUMLAR VERGİ BEYANNAMESİ VERİLMESİ .DEVİR TARİHİNE KADAR ÖDENEN GEÇİCİ VERGİLER DEVİR DOLAYISIYLA VERGİLENECEK DEVİR ÖNCESİ KAZANÇ ÜZERİNDEN HESAPLANACAK KURUMLAR VERGİSİNDEN MAHSUP EDİLECEKTİR.

A LTD ŞTİ 31.07.2026 TARİHLİ BİLANÇOSU
AKTİF (VARLIKLAR)		PASİF (KAYNAKLAR)
AKTİF	1.374.800 TL	PASİF	1.374.800 TL
DÖNEN VARLIKLAR	1.074.800 TL	KISA VAD YAB KAY	999.800 TL
HAZIR DEĞERLER	299.800 TL	MALİ BORÇLAR	200.000 TL
Bankalar	299.800 TL	Banka kredisi	200.000 TL
TİCARİ ALACAKLAR	200.000 TL	TİCARİ BORÇLAR	225.000 TL
Alıcılar	200.000 TL	Satıcılar	225.000 TL
STOKLAR	500.000 TL	DİĞER BORÇLAR	500.000 TL
Tic mallar	500.000 TL	ORT BORÇLAR	500.000 TL
DİĞER DÖNEN VARLIKLAR	75.000 TL	ÖDEN VERGİ DİĞ YÜK	74.800 TL
DEVREDEN KDV	75.000 TL	ODEN VERGI FON	50.000 TL
		ODENECEK SGK	24.800 TL
DURAN VARLIKLAR	300.000 TL	ÖZKAYNAKLAR	375.000 TL
MADDİ DURAN VARLIKLAR	300.000 TL	ÖDENMİŞ SERMAYE	400.000 TL
Demirbaşlar	400.000 TL	SERMAYE	100.000 TL
Birikmiş Amortismanlar(-)	100.000 TL	SER OL FARK	300.000 TL
		GEÇMİŞ YIL ZARAR (-)	375.000 TL
		DÖNEM NET KARI	350.000 TL
TOPLAM	1.374.800 TL	TOPLAM	1.374.800 TL

AÇILIŞ MADDESİ TOPLAMI :1.849.800 TL

GEÇMİŞ YIL ZARARLARI (-) : 375.000 TL

BİRİKMİŞ AMORTİS (-) : 100.000 TL

AKTİF TOPLAMI :1.374.800 TL

A LTD ŞTİ 31.07.2026 KAPANIŞ MADDESİ

—---------------------------------------31.07.2026—------------------------------------------

257 HESAP 100.000 TL

300 HESAP 200.000 TL

320 HESAP 225.000 TL

331 HESAP 500.000 TL

360 HESAP 50.000 TL

361 HESAP 24.800 TL

500 HESAP 100.000 TL

502 HESAP 300.000TL

590 HESAP 350.000 TL

102 HESAP 299.800 TL

120 HESAP 200.000 TL

153 HESAP 500.000 TL

190 HESAP 75.000 TL

255 HESAP 400.000 TL

580 HESAP 375.000 TL

1.849.800 TL 1.849.800 TL

--------------------------------------------/---------------------------------------------------

A.Ş SÖZLEŞME SERMAYE MADDESİ İLE AÇIKLAMA

A A.Ş SERMAYESİ :250.000 TL

A LTD ŞTİ SERMAYESİ :100.000 TL

A A.Şt’nin 100.000 TL ‘sı A LTD ŞTİ ‘nin ödenmiş sermayesinden karşılanmıştır.İlave edilen 150.000 TLise şirket ortakları tarafından nakden taahhüt edilmiş tutarın tamamı tescilden önce nakden ödenmiştir.

YENİ KURULAN( A) ANONİM ŞİRKETİNİN AÇILIŞ MADDESİ

—---------------------------------------31.07.2026—------------------------------------------

102 HESAP 299.800 TL

120 HESAP 200.000 TL

153 HESAP 500.000 TL

190 HESAP 75.000 TL

255 HESAP 400.000 TL

580 HESAP 375.000 TL

257 HESAP 100.000 TL

300 HESAP 200.000 TL

320 HESAP 225.000 TL

331 HESAP 500.000 TL

360 HESAP 50.000 TL

361 HESAP 24.800 TL

500 HESAP 100.000 TL

502 HESAP 300.000 TL

590 HESAP 350.000 TL

AÇILIŞ MADDESİ

—---------------------------------------31.07.2026—------------------------------------------

501 HESAP 150.000 TL

500 HESAP 150.000 TL

Sermaye tah gereği

—---------------------------------------31.07.2026—------------------------------------------

102 HESAP 150.000 TL

501 HESAP 150.000 TL

sermaye ödenmesi

—---------------------------------------31.07.2026—------------------------------------------

590 HESAP 350.000 TL

570 HESAP 350.000 tl

570.01 Kıs dönem karı

—------------------------------------------/—----------------------------------------------------

A.ŞT’NİN açılış maddesinde sermayenin 250.000 TL olarak gösterilmeme sebebi LTD şti nin kapanış kaydının aynen A.Ş nin açılış maddesi olarak kayıtlarda yer alması gerektiğinden (KÜL HALİNDE)

SERMAYE ŞİRKETİNİN NEVİ DÖNÜŞMESİNDE DEVREDEN KDV DURUMU

KDVK MADDE 17/4-C

4. Diğer İstisnalar:

c) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile aynı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yazılı şartlar dahilinde adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz

. İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde (7524 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 02.08.2024), Vergi Usul Kanununda düzenlenen zamanaşımı süreleri ile bağlı olmaksızın yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre indirim konusu yapılır.),(12)

ÖRNEĞİMİZDEKİ DEVİR BİLANÇOSUNDA GÖZÜKEN 75.000 TL DEVREDEN KDV YAPILACAK VERGİ İNCELEMESİ SONUCUNA GÖRE İNDİRİM KONUSU YAPILIR

KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ

II/F-4.3

“7524 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile yapılan düzenlemeyle, anılan maddenin yürürlüğe girdiği 2/8/2024 tarihi itibarıyla faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden işletme ve şirketlerin devreden KDV tutarlarının, yeni işletme veya şirketler tarafından indirime konu edilebilmesi vergi incelemesi şartına bağlanmıştır. Devreden KDV tutarlarının indirim hesaplarına alınabilmesi için devir, bölünme, nevi değişikliği sonucu oluşan yeni işletme ya da şirket tarafından öncelikle bağlı bulunulan vergi dairesine konuya ilişkin vergi incelemesi yapılması hususunda bir talep dilekçesi ile başvurulması gerekir. Söz konusu talep ilgili vergi dairesince inceleme yapmaya yetkili ilgili denetim birimine ivedilikle aktarılır.

Örnek: (A) Ltd. Şti. 20/8/2024 tarihinde (B) A.Ş.ye devrolmuştur. Devir tarihi itibarıyla (A) Ltd. Şti.nin devreden KDV tutarı 10.000.000 TL’dir. (B) A.Ş. devreden KDV tutarını indirim hesaplarına alabilmek için bağlı bulunduğu vergi dairesine 2/9/2024 tarihinde inceleme yapılması talebi ile başvurmuştur.

Konuya ilişkin vergi inceleme raporu vergi dairesi kayıtlarına 15/1/2025 tarihinde intikal etmiş olup, raporun sonuç bölümünde 7.000.000 TL tutarında devreden KDV’nin (B) A.Ş. tarafından indirim hesabına alınabilmesi uygun bulunmuştur. (B) A.Ş. tarafından bu tutar 2025/01 dönemi KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.”

26.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)