Koray Ateş
Vergi Uzmanı
korayates@muhasebetr.com

İthalatta Gözetime Tabi Mala İsabet Eden İndirilemeyecek KDV'nin Nasıl Hesaplanacağı

Değerli meslektaşlarım, bilindiği üzere ithalatta gözetim uygulamasına tabi malların KDV indirimi, 24.11.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ithalatta gözetim, koruma ve haksız rekabetin önlenmesi hakkında mevzuat uygulamaları kapsamında ödenen katma değer vergisinin indirim hakkı kaldırılmıştır. Bir diğer deyişle, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı ithalat işlemleri nedeniyle KDV matrahında meydana gelen artışlara isabet eden katma değer vergisinin indirim konusu yapılması sınırlandırılmıştır.

Bahse konu düzenleme;

• İthalatta gözetim uygulaması,
• İthalatta korunma önlemleri,
• İthalatta haksız rekabetin önlenmesi,

kapsamında gerçekleştirilen ithalat işlemlerini ilgilendirmektedir.

İNDİRİLEMEYECEK KDV’NİN GİDER VEYA MALİYET OLARAK DİKKATE ALINACAĞI

KDV Genel Uygulama Tebliği'nin, 50 Seri No.lu Tebliğ ile eklenen "III/C-2.5. İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında İndirim Hakkı Kaldırılan KDV" bölümü uyarınca; 7846 sayılı Karar kapsamında indirim konusu yapılamayan KDV, KDV Kanunu'nun 30/d ve 58. maddeleri çerçevesinde, gelir ve kurumlar vergisi bakımından işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir.

Muhasebe uygulamasında bu tutarların "191-İndirilecek KDV" hesabına alınmaması; mallar stokta ise ilgili stok hesaplarına (150/153) maliyet olarak eklenmesi, satılmış ise ilgili gider/maliyet hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. KDV beyannamesinde ise yalnızca indirilebilir nitelikteki KDV'ye yer verilmelidir.

YMM RAPORU VEYA SMMM DİLEKÇESİ İLE VERGİ DAİRESİNE BİLDİRİM YAPILACAKTIR

31.01.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 57 Seri No.lu Tebliğ ile KDV Genel Uygulama Tebliği'nin III/C-2.5 bölümüne eklenen düzenlemeyle, 7846 sayılı Karar kapsamında ithalat yapan mükelleflere, ödedikleri KDV'nin Karar'a uygun şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığına ilişkin dönemsel bir bildirim/tevsik yükümlülüğü getirilmiştir. Yükümlülük, takvim yılının altışar aylık dönemleri (Ocak–Haziran ve Temmuz–Aralık) itibarıyla, kapsam dâhilindeki ithalat bedelinin 2.600.000 TL'yi aşıp aşmamasına göre farklılaşmaktadır. Bu tutar, 46 Sıra No.lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği'nin (3/1-a) bölümünde belirlenen ve her yıl güncellenen haddir.

Durum (altışar aylık dönem itibarıyla)	Yükümlülük	Süre
Kapsamdaki ithalat bedeli 2.600.000 TL'yi AŞMAYAN mükellefler	Ödenen KDV'nin 7846 sayılı Karar kapsamında doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığının bağlı olunan vergi dairesine yazılı olarak (dilekçe ile) bildirilmesi. YMM raporu aranmaz; bildirim uygulamada mükellef veya meslek mensubu (SMMM) tarafından hazırlanan bir dilekçe ile yapılmaktadır.	Altışar aylık dönemi izleyen ayın sonuna kadar
Kapsamdaki ithalat bedeli 2.600.000 TL'yi AŞAN mükellefler	Ödenen KDV'nin Karar kapsamında doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığının Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik edilmesi.	Altışar aylık dönemi izleyen ayın sonuna kadar (2026/1. dönem için 71 No.lu KDV Sirküleri ile 31.08.2026'ya uzatılmıştır)
İlgili yıl için süresinde düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler	Tam tasdik raporunda 7846 sayılı Karar kapsamındaki ithalat işlemlerine ilişkin açıklamalara yer verilmesi kaydıyla ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu ibrazına gerek bulunmamaktadır (vergi dairesine bildirim yükümlülüğü devam etmektedir).	—

BİLDİRİM VE RAPOR SÜRELERİ

Dönem	Bildirim (≤ 2.600.000 TL)	Özel Amaçlı YMM Raporu (> 2.600.000 TL)
Ocak – Haziran	31 Temmuz	31 Temmuz
Temmuz – Aralık	İzleyen yılın 31 Ocak'ı	İzleyen yılın 31 Ocak'ı
İlk uygulama: Ocak – Haziran 2026	31.07.2026 (uzatılmadı)	31.08.2026 (71 No.lu KDV Sirküleri ile uzatıldı)

UYGULAMADA TEREDDÜT YAŞANAN HUSUSLAR

• 2.600.000 TL'lik sınırın hesabında gözetim, korunma önlemi, dampinge karşı vergi vb. uygulanan ithalatların bedelinin esas alınması gerekir.
• 2.600.000 TL altındaki bildirimler için GİB tarafından standart bir form/format belirlenmemiştir; uygulamada bildirim, ilgili dönem ithalatlarını (beyanname tarih/sayısı, kapsam, tevsik edilemeyen tutar, indirilmeyen KDV) ve bu KDV'nin indirim konusu yapılmadığını açıklayan bir dilekçe ile bağlı olunan vergi dairesine (elden, posta veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden) verilmektedir.

Bazı gümrük beyannamelerinde, indirim konusu yapılamayacak KDV gösterilmeyebiliyor. Bu durumda bazı firmalar, indirim konusu yapılabilecek ve indirim konusu yapılamayacak KDV’nin hesabında hatalar yapabilmektedirler. Gözetime tabi bir malın ithalatında, indirim konusu yapılacak KDV hesaplanırken, genellikle beyannamedeki MAL BEDELİ tutarı ilgili KDV oranı ile çarpılmak suretiyle 191 indirilecek KDV hesabına alınmaktadır. Kalan kısım ise yani indirim konusu yapılamayacak tutar ise doğal olarak duruma göre; 150/153 veya 159 hesaba alınmaktadır. KDV inin indirim konusu yapılmayacak tutarını en basit olarak aşağıdaki gibi hesaplayabiliriz.

HESAPLAMA ÖRNEĞİ

Örneğin Gümrük Beyannamesinin sağ en alt kısmında, KDV matrahı 10.000.000 TL olsun ve genel orana göre gümrükte 2.000.000 TL KDV ödensin.

Söz konusu mala ilişkin 1.000.000 TL’lik kısım ise gözetim uygulamasına tabi mal olsun.

Şimdi gelelim, 191 hesaba alamayacağımız, yani indirim konusu yapamayacağımız KDV’nin hesabına;

a) Gözetim uygulamasına tabi mal: 1.000.000 TL

b) Gümrük vergisi yüzde 6,50 olsun

1.000.000 x %6,50 = 65.000 TL

c) İlave gümrük vergisi %10 olsun,

1.000.000 x %10 = 100.000

Anti damping vergisi ise olmasın. (Olsaydı onu da dikkate alacaktık)

İndirim konusu yapılamayacak KDV Matrahı= 1.000.000 +65.000+100.000 = 1.165.000 TL

1.165.000 x 0,20= 233.000 TL

Böylece gümrükte ödediğimiz 2.000.000 TL KDV’nin tamamını değil, sadece (2.000.000-233.000=) 1.767.000 TL’sini indirim konusu yapıp, indirim yapamadığımız 233.000 TL’yi malın maliyetine yani 159/150/153 hesaba alırız.

------------------------------------------------/------------------------------------------------------

159 VERİLEN SİP.AVANSLARI           8.233.000

191 İNDİRİLECEK KDV                      1.767.000

                                         320 SATICILAR                  10.000.000

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Faydalı olması dileğiyle…

04.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.