Dr. Koray Ateş
korayates@muhasebetr.com

Yıl Sonu Kapanışları İçin Çok Önemli Hatırlatmalar

Değerli okurlarım, yıl sonu işlemlerine girdiğimiz şu günlerde şirketlerin muhasebe departmanlarında çalışan arkadaşların aşağıdaki konulara ayrı bir önem vererek gerekli kontrolleri yapmaları gerekmektedir.

1. Şirketin YTB kapsamında indirimli kurumlar vergisi hesaplaması varsa ve ilgili teşvik belgesi için kapama vizesi başvurusu yapılmışsa, 2024 yılından 2025 yılına devreden yatırıma katkı tutarının %25,49 oranında değerlenip tekrar revize edilmesi gerekmektedir.

2. Şirketin 549 hesabında, 258 hesabın enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan bakiye varsa ve halen aktifleşmemişse, 549 hesaptaki tutarın bir önceki yıl yeniden değerleme oranı kadar artırılması gerekmektedir. Eğer 258 hesap aktifleşmişse yani 252 veya 253 gibi hesaplara alındıysa, bu sefer bir önceki yılın yeniden değerleme oranı kadar artırılan tutar dahil olmak üzere 549 hesaptaki toplam değerin 5’te 1’inin gelir hesabına virmanlanması icap etmektedir.

3. Şirketin sat-kirala ve geri al uygulamasından kaynaklanan karı varsa, bu kar 01.01.2026 itibariyle 570 veya 590 hesaptan 549 Özel Fonlar hesabına alınması gerekmektedir.

4. Şirketin 100 Kasa bakiyesi şişkinse ve bu fazlalığın nedeni ise yapılan belgesiz harcamalardan kaynaklanıyorsa ADAT yapılmasını tavsiye etmiyorum.

5. Şirketin sabit kıymet satışı varsa ve bu satıştan doğan kar yenileme fonuna alınmışsa yönetim/müdürler kurulu karar defterinde karar alınması ve bu karın en geç 31.12 tarihinde 549 hesabına alınması gerekmektedir.

6. Önceki aylara ait kayıtlara girilmeyen faturanın olup olmadığı kontrol edilmelidir. Ocak 2024 dönemine ait bir fatura en geç 31.12. 2025 tarihinde kayıtlara girilebileceğinden KDV indirimi açısından gerekli kontrollerin yapılması gerekmektedir.

7. Cari hesaplarla ilgili mutabakatların mutlaka yapılması gerekmektedir. Mutabakat mektuplarına ait dosyanın ilgili denetçiye veya şirketin mali müşavirine sunulması gerekmektedir. Mutabakat mektuplarının olmayışı, Bağımsız Denetime tabi şirketlerde olumlu görüş raporu yazılmasındaki önemli etkenlerden biridir.

8. Yıl içerisinde Gayrimenkul satış kazancı istisnasından yararlanılmak suretiyle sabit kıymet satışı yapılmışsa söz konusu sabit kıymete ait tapu alım ve satım belgesi ise tapu harcı ödeme belgesinin ve yevmiye kayıtlarını gösteren fiş çıktısının bir dosya ile ilgili denetçiye veya şirketin mali müşavirine sunulması gerekmektedir. Bu belgeler 49 Nolu SMMM-YMMM Genel Tebliği kapsamında yazılacak olan zorunlu raporda gerekli olacaktır.

9. Geçmiş yıllara ait sabit kıymet satışlarından kaynaklanan bir yenileme fonu var ise ve 54 Hesap grubunda takip ediliyorsa söz konusu hesabın 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına virmanlanıp virmanlanmayacağı kontrol edilmelidir. Zira, 2022 yılında yapılan satıştan doğan kar yenileme fonunda takip ediliyorsa en geç 31.12.2025 tarihinde 679 hesaba virmanlanmalıdır.

10. Yıl içinde şirketten para çeken ortaklara adat yapmak üzere Ocak ayının 7 sine kadar ortağa fatura düzenlenmelidir.

11. Dönem içinde gider karşılığı ayıran firmaların söz konusu karşılıklara ait faturaların en geç 31.12. tarihine kadar işletmeye ulaşıp ulaşmadıklarının kontrol edilmesi gerekmektedir.

12. Borç bakiyesi veren 320 hesapların 159 hesaba ve Alacak bakiyesi veren 120 hesapların 340 nolu hesaba virmanlanması gerekmektedir.

13. Bilindiği üzere şirketlerin kredi kartlarıyla yaptıkları faturalı harcamalar ilgili gider hesabına kaydedilmek suretiyle kayıt altına alınmaktadır. Ancak, şirketin kredi kartıyla yapıldığı halde faturası getirilmediğinden bu harcamaların şirket kayıtlarına hiç alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum ise şirketin kredi kartına olan toplam borç ile mizanda yer alan 309/329 nolu hesapların birbirinden farklılaşmasına neden olmaktadır.

Bu nedenle, şirketlerin kredi kartından yapılan faturasız harcamaların 309/329 nolu hesabın alacağına ve 131 nolu hesabın borcuna işlenmek üzere kayıt altına alınması gerekmektedir.

Ayrıca Aralık sonunda kredi kartı borç toplamı ile mizandaki kredi kartı borç toplamı birbirinden farklı olan işletmeler bu farkı aşağıdaki muhasebe kaydıyla gidermek suretiyle kapatabileceklerdir.

Örneğin şirketin kredi kartındaki borç toplamı 25.000 TL olup mizan da görülen borç tutarı 10.000 TL ise;

--------------------------------------------31.12----------------------------------------------

131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR   15.000

                                                              309/329      15.000

Ortağın kredi kartı kullanımı

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Faydalı olması dileğiyle…

15.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.279 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.