Kadir Can Güneş
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
guneskcg@gmail.com

Yurtdışı Hisse Senedi Ve Finansal Yatırımlarda Zarar Mahsubu Mümkün Mü?

1.GİRİŞ

Bugünkü çalışmamızda, Yurtdışı sermaye piyasalarında işlem yapan gerçek kişiler açısından vergilemede en çok tereddüt yaratan konulardan biri, farklı yatırım araçlarından doğan kazanç ve zararların birbirine mahsup edilip edilemeyeceği hususu incelenecektir.

Özellikle;

• Amerikan borsalarında işlem gören hisse senetleri,
• Yurtdışı future ve opsiyon sözleşmeleri
• Forex işlemleri
• ETF ve yatırım fonları
• Eurobond ve diğer borçlanma araçları

gibi yatırımlarda, aynı takvim yılı içinde oluşan zararların hangi kazançlarla mahsup edilebileceği uygulamada önem arz etmektedir.

Bu çalışmada kullanılan “aynı tür menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları” sınıflandırması, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67’nci maddesine dayanılarak yayımlanan 282 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği esas alınarak değerlendirilmiştir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus bulunmaktadır.

282 Seri No.lu Tebliğ’de yer alan söz konusu sınıflandırma, esas itibarıyla Türkiye’de tevkifata tabi menkul kıymet gelirlerinin vergilendirilmesine yönelik Geçici 67 stopaj sisteminin uygulanması amacıyla düzenlenmiştir.

Buna karşılık;

• Amerikan borsalarında işlem gören hisse senetleri,
• Yurtdışı future ve opsiyon işlemleri,
• Forex işlemleri,
• Yurtdışı ETF ve yatırım fonları

gibi gelirler çoğu durumda Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80’inci maddesi (değer artış kazancı) ve yıllık beyan esasları kapsamında vergilendirilmektedir.

Dolayısıyla; 282 Seri No.lu Tebliğ’de yer alan dörtlü sınıflandırmanın, mükerrer 80’inci madde kapsamında beyana tabi yurtdışı sermaye piyasası işlemlerine doğrudan uygulanacağını açıkça düzenleyen bir kanun hükmü, tebliğ açıklaması mevcut değildir.

Bu nedenle bu çalışmada yapılan sınıflandırma;

Kanundaki “aynı tür kıymet” yaklaşımı ile Geçici 67 uygulamasında benimsenen teknik sınıflandırmanın, hukuki yorum ve kıyas yoluyla yurtdışı beyana tabi işlemlere uygulanabileceği varsayımına dayanmaktadır.

Başka bir ifadeyle;

Mevcut uygulamada bu sınıflandırma güçlü bir teknik referans oluşturmakla birlikte, yurtdışı beyana tabi işlemler bakımından tartışmasız ve açık bağlayıcı bir norm niteliğinde değildir.

Buna göre ; ( G.V.K GEÇİCİ 67.MADDE UYGULAMASI İLE İLGİLİ OLARAK GERÇEK KİŞİLERE YÖNELİK VERGİ REHBERİ )

282 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere ;menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları dört ana sınıfa ayrılmış , “Zarar” , yalnızca aynı sınıfta yer alan menkul kıymetler veya sermaye piyasası araçları arasında mahsup edilebilir hususu vurgulamıştır.

2.MENKUL KIYMET VE DİĞER SERMAYE ARAÇLARI

2.1.Sabit Getirili Menkul Kıymetler

Bu grup faiz, kupon veya iskonto esaslı borçlanma araçlarını kapsamaktadır.

Yurtdışı gelirler kapsamında örnekler ;

• Eurobond
• Devlet tahvilleri (ABD Hazine tahvilleri vb)
• Yurtdışı özel sektör tahvilleri

Örnek 1

Eurobond satış kazancı: 600.000 TL
ABD Hazine tahvil satış zararı: 200.000 TL

Her iki yatırım aracı aynı sınıfta bulunduğundan;

Vergiye tabi kazanç: 600.000 – 200.000 = 400.000 TL

? Zarar mahsubu mümkündür.

Örnek 2

ABD Hazine tahvil zararı: 200.000 TL
Apple hissesi kazancı: 700.000 TL

US Treasury → I. Grup
Apple → II. Grup

? Mahsup mümkün değildir.

2.2. Değişken Getirili Menkul Kıymetler

Bu grup esas itibarıyla hisse senetleri ve hisseye dayalı araçlardan oluşmaktadır.

Yurtdışı gelirler kapsamında örnekler ;

Doğrudan hisse senetleri

• Apple (AAPL)
• Microsoft (MSFT)
• Nvidia (NVDA)
• Tesla (TSLA)
• Amazon (AMZN)

Hisse senedi veya hisse endeksine dayalı türev araçlar

• S&P500 Futures
• Nasdaq Futures
• Dow Jones Futures
• Apple Call Option
• Tesla Put Option

Örnek 3

Apple hissesi kazancı: 800.000 TL
Nasdaq Future zararı: 300.000 TL

Her iki yatırım aracı II. grupta bulunduğundan;

Vergiye tabi kazanç: 800.000 – 300.000 = 500.000 TL

? Zarar mahsubu mümkündür.

2.3. Diğer Menkul Kıymetler ve Diğer Sermaye Piyasası Araçları

Menkul kıymete bağlı olmaksızın yapılan türev işlemler bu grupta değerlendirilmektedir.

Yurtdışı gelirler kapsamında örnekler ;

Forex işlemleri

• EUR/USD
• GBP/USD
• USD/JPY

Emtia türevleri

• Gold Futures
• Silver Futures
• Oil Futures
• Natural Gas Futures

Diğer türev ürünler

• VIX Futures
• Bitcoin Futures
• Ethereum Futures

Örnek 4

EUR/USD kazancı: 400.000 TL
Gold Future zararı: 150.000 TL

Her iki işlem III. grupta bulunduğundan;

Vergiye tabi kazanç: 400.000 – 150.000 = 250.000 TL

? Zarar mahsubu mümkündür.

2.4. Yatırım Fonları Katılma Belgeleri ve Yatırım Ortaklıkları

Yurtdışı gelirler kapsamında örnekler ;

Yatırım fonları

• Vanguard Mutual Funds ( Yatırım Fonları)
• Fidelity Mutual Funds ( Yatırım Fonları)
• BlackRock Mutual Funds  ( Yatırım Fonları)

ETF ürünleri (yorum içerir !!!!)

• SPY (SPDR S&P 500 ETF Trust)
  Standard & Poor’s 500 endeksini takip eden, dünyanın en büyük ve en likit borsa yatırım fonlarından biridir.
• QQQ (Invesco QQQ Trust ETF)
  Nasdaq-100 endeksini takip eden, teknoloji ağırlıklı şirket hisselerine yatırım yapan borsa yatırım fonudur.
• VOO (Vanguard S&P 500 ETF)
  Vanguard tarafından ihraç edilen ve S&P 500 endeksini pasif olarak takip eden endeks fonudur.

• IVV (iShares Core S&P 500 ETF)
  BlackRock/iShares tarafından ihraç edilen ve S&P 500 endeksini izleyen borsa yatırım fonudur.

Örnek 5

SPY satış kazancı: 700.000 TL
QQQ satış zararı: 250.000 TL

Her iki yatırım aracı aynı sınıfta değerlendirildiği varsayımı altında;

Vergiye tabi kazanç: 700.000 – 250.000 = 450.000 TL

? Zarar mahsubu mümkündür.

Ayrıca , burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus bulunmaktadır.

Türk vergi mevzuatında “yurtdışı ETF” kavramına ilişkin açık bir sınıflandırma bulunmamaktadır. Bu nedenle SPY, QQQ, VOO, IVV gibi ürünlerin IV. grup kapsamında değerlendirilmesi;

ETF’lerin fon katılma belgesi niteliğine kıyasen yapılan teknik bir yorumdur.

Dolayısıyla somut ürün bazında farklı değerlendirmeler yapılabilmesi veya özelge ihtiyacı doğabilmesi mümkündür.

3.SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Yurt dışı finansal yatırımlarda oluşan zararların mahsubu, bugün ne yazık ki açık bir kanun hükmünden ziyade; Maliye Bakanlığı’nın 2003 yılındaki bir basın duyurusu ve Geçici 67. madde için çıkarılan tebliğlerin kıyaslanması ile yürütülmektedir. Bu durum, beraberinde iki önemli sonucu getirmektedir:

• Teknik Uygulama: Mevcut idari anlayışa göre; her zarar her kârdan düşülemez. Zarar mahsubu için enstrümanların aynı sınıfta (örneğin; hisse senedi ile hisse senedi vadeli işlemi) yer alması şarttır.
• Hukuki Boşluk: Vergi hukukunun en temel kuralı olan "Verginin Yasallığı" ilkesi gereği, vergilendirme esaslarının basın açıklamaları veya kıyas yoluyla belirlenmesi tartışmaya açıktır. Kanun metninde net bir düzenleme olmaması, hem yatırımcı için öngörülebilirlik riski yaratmakta hem de yargı nezdinde bir "yasal boşluk" iddiasını güçlendirmektedir.

Bunun yanı sıra, bize göre;

Verginin gerçek ekonomik kazanç üzerinden alınması, Anayasa’nın 73’üncü maddesinde düzenlenen mali güç ve vergide adalet ilkesinin doğal sonucudur. Bu açıdan değerlendirildiğinde;

“Paranın dini, milliyeti ya da cinsiyeti olmadığı gibi; ekonomik zararın da piyasası olmaz. Aynı mükellefin aynı vergilendirme döneminde bir tarafta oluşan gerçek zararını, diğer tarafta oluşan gerçek kazancıyla mahsup edememesi; vergilemede mali gücün tam ve doğru ölçülmesi bakımından Anayasa’nın 73’üncü maddesi yönünden hukuki tartışmaya açık bir konudur. Maliyenin bu konuda düzenleme yapması, konuya açıklık getirmesi elzemdir.

13.05.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.