Kadir Can Güneş
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
guneskcg@gmail.com

Serbest Bölge Gelirlerinde Vergi İstisnası: Kanuni Çerçeve Ve Güncel Durum

Bugünkü çalışmamızda, serbest bölgelerde elde edilen kazançların vergilendirilmesi; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun Geçici 3 üncü maddesi kapsamında, son yapılan düzenlemeler ışığında özet olarak incelenecektir.

Serbest bölgelerde sağlanan vergi istisnası, zaman içerisinde yapılan değişikliklerle birlikte farklı kapsam ve şartlara bağlanmış olup, mevcut durumda uygulama ruhsat tarihine bağlı olarak iki ayrı rejim halinde yürütülmektedir.

1. 06.02.2004 ÖNCESİ RUHSAT SAHİPLERİ

3218 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre;

Geçici Madde 3 – (Ek: 29/1/2004–5084/9 md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin;

a) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında yapılacak tevkifata etkisi yoktur.

b) Bu bölgelerde istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden müstesnadır. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsatlarında belirtilen süre 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygulamasında ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alınır.

c) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.

Buna göre;

06.02.2004 tarihi itibarıyla serbest bölgelerde faaliyet ruhsatı bulunan mükelleflerin, bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetlerden elde ettikleri kazançlar, faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden istisnadır.

Bu düzenleme kapsamında:

• Kazancın yurt içi veya yurt dışı satıştan elde edilmesi yönünden herhangi bir ayrım yapılmamıştır.

Dolayısıyla söz konusu mükellefler açısından istisna, geniş kapsamlı ve koşulsuz bir nitelik taşımaktadır.

2. 06.02.2004 SONRASI RUHSAT SAHİPLERİ

02.08.2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7524 sayılı Kanun ile, 3218 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklik sonucunda;

Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükellefler açısından istisna ihracat şartına bağlanarak daraltılmıştır.

Kanunun geçici 3 üncü maddesinde yapılan değişiklik ile, Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin yurt dışına satışından elde ettikleri kazançları ile serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye'ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden müstesna olacağı şeklinde düzenlenmiştir.

Yapılan düzenleme ile üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara ilişkin olarak yurt içine gerçekleştirilen satışlara isabet eden kazançlar, istisna kapsamından çıkartılmıştır.

Bu kapsamda;

• Serbest bölgede imal edilen ürünlerin yurt dışına satışından elde edilen kazançlar istisna kapsamına alınmıştır.

Söz konusu düzenleme, 01.01.2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.

3. 17.04.2026 TARİHLİ DÜZENLEME İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİK

17.04.2026 tarihli ve 33227 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile, 3218 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan;

“yurt dışına” ibaresi,
“yurt dışına, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere”

şeklinde değiştirilmiştir.

Bu değişiklikle birlikte istisnanın kapsamı genişletilmiş olup;

• Yurt dışına yapılan satışlar
• Serbest bölge içine yapılan satışlar
• Diğer serbest bölgelere yapılan satışlar istisna kapsamına dahil edilmiştir.

Söz konusu düzenlemenin yürürlük hükmüne göre;

• Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş,
• Ancak 01.01.2026 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yürürlüğe konulmuştur.

4. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Serbest bölge kazançlarına ilişkin istisna uygulaması, yapılan düzenlemelerle birlikte ruhsat tarihine ve faaliyetin niteliğine bağlı olarak farklılaşan ikili bir vergileme rejimi halini almıştır.

2025 yılı itibarıyla üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda istisna kapsamı daraltılarak yalnızca yurt dışı satışlardan elde edilen kazançlarla sınırlandırılmıştır.

2026 yılı itibarıyla yapılan değişiklik ile istisna kapsamı yeniden genişletilmiş; yurt dışına yapılan satışların yanı sıra serbest bölge içi ve diğer serbest bölgelere yapılan satışlardan elde edilen kazançlar da istisna kapsamına dahil edilmiştir.

Buna karşılık, Türkiye iç piyasasına yönelik satışlardan elde edilen kazançlar istisna dışında bırakılmaya devam etmektedir.

Bu çerçevede uygulamada;

• faaliyet ruhsat tarihinin doğru tespiti,
• işlemin gerçekleştirildiği coğrafi alanın doğru sınıflandırılması,
• 2025–2026 geçiş dönemine ilişkin kazançların dönemsellik ilkesi çerçevesinde ayrıştırılması

büyük önem arz etmektedir.

21.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.