Ercan Aydın Tuncer
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
ercantuncer@outlook.com

İnşaat Muhasebesi Yazı Dizisi 4- İskan ve Sonrası

Değerli Okurumuz;

İnşaat Muhasebesi ile ilgili yazı dizimizim 4.sü ile sizlerle tekrar buluşmaktan mutluluk duymaktayım.

Bu yazımızda SGK dosyamızın kapatılması sonrasında maliyetlendirme süreçlerimiz ve dikkat etmemiz gereken konuları, vereceğimiz müşavirlik hizmeti ile sağlayabileceğimiz faydaları yazacağız.

1- SGK İşyeri Dosyasının Kapatılması

Önceki yazılarımızda asgari işçilik ve eksik işçilik nedir sorusunun yanıtı vermiş ve hesaplamaların nasıl yapıldığını izah etmiş idik.

İskân alınmadan önce SGK dosyasının kapatılması gerekmektedir. Şantiyede kalan son personellerimiz SGK İşten Ayrılış nedeni 18- İşin Sona Ermesi ve İşkur Çıkış Nedeni İşin Sona Ermesi nedenleri seçildikten sonra çıkış verilecektir.

Unutulmamalıdır ki bu seçenekler gerekli şartları taşıyan personeller için Kıdem ve İhbar tazminatı ödenmesini gerektirecektir.

Eğer başka bir sebepten dolayı daha önce sigorta dosyasında çalışan personel kalmadı ise, farklı sebepler nedeni ile iş bitmiş fakat iskân alınması beklenir iken personellerin tamamının çıkışı yapılmış ise mutlaka 1 personel 1 günlük çalışma yaparak SGK dosyası kapatılmalıdır.

SGK dosyanın kapanış tarihi son personelin işten ayrıldığı gün olacaktır.

SGK dosyasının kapanışı SGK İşveren Sisteminden yapılmaktadır. İşveren sistemine giriş yapıldıktan sonra İlişiksizlik – Kapanış Başvuruları sekmesinden devam edeceğiz.

Öncelikli olarak İşin Bitirildiğine Dair Dilekçe sekmesini seçiyoruz. Ve aşağıda ki ekran açılıyor.

İlgili şantiyenin sicil numarası kontrol edildikten sonra tarih kısmı son personelimizin işten ayrıldığı tarih seçilerek ekranın altında ki kaydet tuşu ile kaydedilir.

Sonrasında meşhur 9 maddelik yazıya geçilir.

  

İlgili işlemler tamamlandığına göre yapılması ihmal edilmemesi gereken bir konu daha vardır.

Personelin çalıştığı dönemin SGK prim ve hizmetini onaylamamız gerekiyor. Zira eksik işçilik hesabının SGK tarafından yapılması için bu şarttır.

Ayrıca unutulmamalıdır ki SGK dosyası kapandıktan sonra şantiyemize mal alımı yapılmamalıdır. Elzem bir alış varsa faturada işçilik bedelinin ayrıca belirtilmesi çok önemlidir.

Artık mükellefinizi önce ilgili belediyeye sonrasında SGK’ya giderek belgelerini tamamlar. Ortalama 15-20 gün içerisinde inşaatta bir eksiklik olmaması durumunda iskan alınır.

1- İskân Alındıktan Sonrası

Yapı Kullanma İzin Belgesi İmar Kanunu’nun 30. Maddesine göre, yapı tamamlandıktan sonra belediye veya valiliklerce ana yapının bütün bağımsız bölümleri için verilen ve bağımsız bölümlerin amacına uygun kullanılabilir durumda ve projesine uygun inşa edildiğini gösteren belgedir.

Piyasa da ve meslek camiasında ki adı ise İskan’dır.

İskân alındığında gider pusulamızın mutlaka ve mutlaka gider pusulası bulunmalıdır. Zira Arsa Sahibine gider pusulası düzenlenmek zorundadır.

İskân belgesi artık faturalarımızın kesilmesi anlamı da taşımaktadır.

ÖNEMLİ

İskân öncesinde fiili teslim sayılabilecek durumlar!

• Yapılan gayrimenkuller teslim edildi ve iskân öncesinde yaşanmaya başlandı ise
• İşyeri/Dükkân tesliminde kiracı veya mal sahibi için vergi dairesi tarafından yoklama tutuldu ise
• Mal Sahibi veya kiracı tarafından elektrik, su, internet vb. abonelik yapıldı ise
• Mal sahiplerinin ifadesi varsa
• Bir şekilde apartman/site yönetimi kuruldu ise

İskân beklenmeksizin gelir faturalarını düzenlenmek zorundasınız.

2-Arsa Sahibine Kesilecek Faturalar ve Arsa Payı Maliyeti     

Değerli okurumuz bu aşamada artık arsa maliyetimizi hesaplayacağız.

150 İlk Madde ve Malzeme hesabında bulunan rakamların tamamı artık 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme hesabına alınmalıdır.

710 Direkt İlk Madde ve Malzeme

720 Direkt İşçilik Giderleri

730 Genel Üretim Giderleri hesaplarında bakiye kalmaksızın 151 Yarı Mamuller Hesabına virmanlanmalıdır.

151 Yarı Mamuller hesabında bulunan rakam toplam inşaat maliyetimiz olmuş oldu.

Vergi Usul Kanunu Madde 267’nin İkinci sıra: (Maliyet bedeli esası) Emsal bedeli belli edilecek malın, maliyet bedeli bilinir veya çıkarılması mümkün olursa, bu takdirde mükellef bu maliyet bedeline, toptan satışlar için % 5, perakende satışlar için % 10 ilave etmek suretiyle emsal bedelini bizzat belli eder.

Eğer arsa bir vergi mükellefinin defterinde kayıtlı ise toptan satışlar %5, eğer fatura vergi mükellefi olmayan kişinin şahsi malı ise perakende %10 ekleyerek hesaplayacaktır.

Toplam Maliyet / Toplam M2 = Arsa Sahibi M2 Maliyeti

Arsa Sahibi M2 Maliyeti *10% = Eklenecek Tutar

(Arsa Sahibine Düşen Dairelerin M2’si + Eklenecek Tutar) * Arsa Sahibi M2 Maliyeti = Kayıt Bedeli

Kayıt Bedeli gider pusulasında yazacağımız rakam olacaktır. Kayıt Bedeline gayrimenkulün türüne göre KDV ekleyerek faturaları keseceğiz.

Gider Pusulası Düzenlenirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Arsa Sahibin Adı Soyadı T.C Kimlik Numarası ve adresi mutlaka olmalıdır.
• Mutlaka imza altına alınmış olmalıdır.
• Tutar ve tarih kontrol edilmelidir. ( Malın teslimi ve hizmetin ifası sürecinde 7 günlük süreye dikkat edilmelidir. )
• KDV hesaplamıyoruz, Kurumlar yada Gelir Vergisi tevkifatı yapmıyoruz.

152 Mamuller hesabının borcuna karşılık 320 Satıcılar hesabının alacağına kayıt edilir. 152 Hesabın her daire için alt hesap açılarak kayıt edilmesi ise doğru olacaktır.

3-Gelir Faturalarının Kesilmesi

Bu noktada hem nihai teslimler yani müteahhitte düşen gayrimenkullerin faturasının kesilmesi hem de arsa sahibinin faturalarının kesilmesi söz konusu olacaktır.

Öncelikle iskân tarihi itibari ile en geç 7 gün içinde faturalar düzenlenmelidir. İlk teslimler doğal olarak arsa sahibine yapılacak teslimler olduğu için öncelikle arsa sahibine faturaları kesilmelidir.  Arsa sahibinin maliyet kayıt bedeline KDV eklenmek sureti ile faturalar kesilir. Sonrasında ise müteahhitte düşen gayrimenkullerin tapu erilme sırasına göre iskan tarihine faturaları kesilmelidir.

Değerli okurumuz

Buraya kadar genel hatları ile elimizden geldiğince ve dilimiz döndüğünce inşaat muhasebesinin temellerini anlatmaya çalıştım.

2026 yılının tüm meslektaşlarıma hayır getirmesini temenni ederek sizleri Allah’a emanet ediyorum. Her türlü soru ve görüşünüz için mail adresimden ulaşmanız beni mutlu etmektedir.

Selam ve dua ile…

02.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.