Emre Özerçen
Değerli okurlar, Mart ayı geldi, gelir vergisi beyanname dönemi başladı. Bu dönemlerde ‘’gider’’ kavramı da herkesin zihninde farklı şekillerde yorumlanabiliyor. Kimine göre cebinden çıkan her kuruş gider sayılmalı, kimine göre her ödeme doğal bir hak. Elbette bu düşüncelerinin anlaşılır taraflarıda var. Ancak vergi hukukunda ölçü yorumdan ziyade kanunun çizdiği sınırlar oluyor. Gelin beyannameleri kapatırken beklentilerle kanunun koyduğu sınırları karşılaştıralım.
Genel Giderler& Seyahat ve İkame Giderleri: İşletmenin faaliyetini sürdürebilmesi için yapılan ve kazancın elde edilmesiyle doğrudan ilgili olan giderler ticari kazancın tespitinde indirilebilir. İşyeri kirası, elektrik, su, doğalgaz, internet, ofis kırtasiye giderleri, temizlik ve güvenlik hizmetleri bu kapsamdaki klasik genel giderlerdir.
Ancak vergi hukukunda temel kural nettir: Yapılan gider ile ticari kazanç arasında illiyet bağı bulunmalı ve bu gider belge ile tevsik edilmelidir.
Yeni bir makine almak için Almanya’daki fuara gittiniz, otelde kaldınız. Bu harcama, işinizi büyütmek (kazanç elde etmek) için yapılmıştır. Gider olarak dikkate alınabilir.
Yorulduk be mizan başında deyip hafta sonu ailecek Sapanca’ya gittiniz. Faturayı şirkete kestirdiniz. Bu harcama ticari faaliyet ile ilgili değildir. Gider yazılamaz.
Personelin işin yürütülmesi için yapılan; yemek, barınma, sağlık, iş kıyafeti, servis, sigorta gibi harcamalar gider olarak indirilebilir.
Zarar, Ziyan ve Tazminat: İşle ilgili bir hata mı oldu? Ödediğiniz bedeli gider olarak yazabilmeniz için elinde şu üçünden biri olmalı:
Mukavelename: Yazılı bir sözleşmeye dayanmalı.
İlam: Mahkeme "öde" demiş olmalı.
Kanun Emri: Yasalar sizi buna zorlamalı.
İlliyet Sınırı: İşin yürütülmesi sırasında doğan zararlar giderdir. Ama dikkat; vergi cezaları ile mükellefin şahsi kusurundan doğan bazı ödemeler gider olarak kabul edilmez.
İşletmenize kayıtlı veya kiralık binek otomobillerin yakıt, bakım onarım, sigorta vb tüm yürütme giderlerinde kural net:
%70 Gider: Harcadığınız her 100 TL'nin sadece 70 TL'sini kazancınızdan düşebilirsiniz.
%30 KKEG: Kalan 30 TL "kanunen kabul edilmeyen gider" sayılır; yani o kısım doğrudan cebinizden çıkar ve vergisini de ödersiniz.
Ancak bu sınırlama faaliyet konusu araç kiralama veya işletme olan mükellefler için uygulanmaz.
İşletmeniz ile ilgili ödediğiniz bina,arazi,damga vergileri ile belediye harçları ve kayıt ücretleri ticari kazancınızdan düşülebilir.
İşletmeye aldığınız bir amortismana tabi varlığın bedelini doğrudan gider olarak yazamazsınız. Ancak işletmeye dahil olan gayrimenkulün iktisadi değerini artırıcı niteliği olan ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik harcamalar, yapıldığı yılda doğrudan gider yazılabilir.
Binek Otomobilde "Lüks" Sınırı: Eğer işiniz araç kiralamak değilse, maliye lüks araba sevdanıza bir sınır çiziyor. 2026 yılı için aracın vergisiz bedeli 1.380.000 TL’yi,(2025 için 1.100.000 TL) vergiler dahilse 2.600.000 TL’yi (2025 için 2.100.000 TL) aşan kısmına amortisman ayıramazsınız. Yani arabanın fiyatı ne kadar "uçarsa uçsun", gideri maliyenin belirlediği limitte takılır.
İşveren olarak sendikaya ödediğiniz aidatları gider olarak yazabilirsiniz. Ancak maliyenin burada ‘’bir günlük ücret’’ gibi keskin bir terazisi var. Ödediğiniz bir aylık aidat tutarı işyerinde çalışan işçilerin bir günlük çıplak ücret toplamını geçemez.
İşçiniz adına ödediğiniz Bireysel Emeklilik (BES) katkı paylarını gider yazabilirsiniz. Ancak aylık sınırda işçinin o ayki brüt ücretinin %15’ini, yıllık toplamda ise asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
Ayrıca ticari kazanç sahibi gelir vergisi mükelleflerinin kendileri için ödemiş oldukları bireysel emeklilik katkı payları safi ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınamaz
Dikkat: Hem BES hem de şahsi sigorta primlerini beraber ödüyorsanız, ikisinin toplamı da bu %15 barajına takılır.
Fakirlere yardım etmek amacı ile gıda bankacılığı yapan dernek ve vakıflara yapılan bağışlar ticari kazancın tespitinde doğrudan gider yazılabilir. Ama dikkat, burada "nakit" değil "ayni" kuralı işler:
Hangi Maddeler? Sadece gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddeleri bağış kapsamında.
Giderin Ölçüsü: Bağışladığınız malların maliyet bedeli neyse, o tutarı kazancınızdan düşersiniz.
İŞKUR’un iş başı eğitimleri kapsamında eğitim programları kapsamında yanınıza aldığınız kursiyerlere, program yürütücüsü olarak cebinizden yaptığınız ek ödemeleri gider yazabilirsiniz. Ancak maliye burada "teşviki suistimal etme" diyerek bir sınır çiziyor:
BAĞ-KUR: Ödemezsen Düşemezsin, Zarar Edersen Yazamazsın!
Tahsilat Şartı: "Tahakkuk etti, nasıl olsa ödeyeceğim" deyip gider yazamazsınız. Yani fiilen ödenmiş olacak.
Kazanç Sınırı: Ödediğiniz BAĞ-KUR primi, beyan ettiğin ticari kazancından fazla olamaz. Zarar edilen yıllarda primlerin indirimi mümkün olmaz ve sonraki yıllara devretmez.
BAĞ-KUR primleri ticari kazancın gideri olarak değil yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.
Unutmayalım vergi hukukunda her ödeme gider değildir. Gider sayılabilmesi için yapılan harcamanın ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olması ve kanunun açıkça yasaklamadığı bir harcama olması gerekir.
11.03.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV Ayrıntılar için tıklayın.