YAZARLARIMIZ
Ahmet Fırat
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
firatahmet77@hotmail.com

Kemal TATAR
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
kemalttr@hotmail.com



GEÇİCİ VERGİDE KONTROL EDİLECEK ÖZET HUSUSLAR
Tarih: 09.05.2008

Herkesin bildiği üzere Geçici vergilerde kontrol aşaması çok önemli bir konudur. Geçici vergi Beyannamesi günü her 3 aylık dönemden sonra 45 gün içerisinde beyan edilip 3 gün sonrada ödemesi olmaktadır. Burada beyan ve ödeme sürelerine örnek verecek olursak 01.01.2008-31.03.2008 tarihleri arasındaki Gelir Gider farklarımızı 14.mayıs 2008 de beyan edilip 17. Mayısta ödenmektedir.

Kısaca yıl olarak;

Ocak-Mart Arası 14 Mayıs Beyan 17 Mayıs Ödeme

Nisan-Haziran Arası 14 Ağustos Beyan 17 Ağustos Ödeme

Temmuz-Eylül Arası 14 Kasım Beyan 17 Kasım Ödeme

Ekim- Aralık Arası 14 Şubat Beyan 17 Şubat Ödeme

Olarak gerçekleştiriyoruz.



Geçici Vergi hazırlarken genel olarak aşağıda yazmış olduğumuz hesaplara bakmamızda fayda vardır.



GENEL HESAP KONTROLÜ OLARAK


1- 100 Kasa Hesabı

Borç / Alacak kontrolü,

8.000 YTL üzerindeki Kasaya Giriş – çıkışların kontrolü yapılmalıdır,

Kasadaki mevcut Dövizlerin Değerlemesi yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Efektif Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)



2- 101 Alınan Çekler

Borç / Alacak kontrolü,

Dövizli Çekler Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)



3- 102 Bankalar

Borç / Alacak kontrolü Bakiye kontrolü,

Bankalarda Döviz Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)



4- 103 Verilen Çekler

Borç / Alacak kontrolü,

Verilen Çek Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.



5- 120 Alıcılar

Borç / Alacak Mutabakatı yapılmadır.

Varsa Dövizli Alacakların Değerlemesi yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)



6- 121 Alacak Senetleri

Borç / Alacak kontrolü,

Dövizli Alacak Senetleri Varsa Döviz Değerlemesi Yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)

Senetlerin Ayrıntılı Dökümlerinin çıkarılması gerekir,

Senetlere Reeskont Yapıldı ise Reeskont Tablosu Kontrolü yapılmalıdır.

Geçen yıl 121 Alacak Senetlerine Reeskont yapılıp Gider Yazıldı ise bu Yıl Gelir Hesaplarına alınması gerekir.

Geçen Yıldan gelen Senetlerin içinde Çekler varsa ilgili 101 Alınan Çekler hesabına virman yapılmalıdır.



7- 128 Şüpheli Alacaklar

Avukatlardan Dava aşamasındaki Şüpheli Alacaklar Listesinin istenmesi ve kontrol edilmesi gerekir.

128lerin 129 Şüpheli Alacaklar Karşılıkları ile Kontrol edilmesi gerekir.

Bu yıl Karşılıklardan Gelir oldu ise gelir hesaplarına intikal edilmesi gerekir.



8- 135 Personel Borç-Alacak Kontrolü yapılmalıdır.



9- 136 Diğer Alacaklar

Vergi Dairesi Alacak Kontrolleri yapılmalıdır.



10- 133 Ortaklardan Alacak hesabını kontrol edilmesi gerekir.



11- 150 -151-152-153 -157 Stoklar Ana Hesabı

Envanter Listesi çıkarılması gerekir ,

Stokların Satın Malın Maliyeti İle uyumunun kontrol edilmesi gerekir.



12- 159 hesabın geçen yıldan (320 vb. Hesaptan) gelen rakamların İlgili (320 Vb. Hesaplara) hesaplara virmanın yapılması gerekir.



13- 180 Gelecek Aylara Ait Giderlerin ilgili dönem giderlerine atılması gerekir.



14- 190 Devir eden KDV en son verilen Beyanname ile kontrol edilmesi gerekir.



15- 191 İnd. KDV Borç / Alacak Kontrol edilmesi gerekir.



16- 193 Peşin ödenen vergilerin kontrol edilmesi ve

Ödenecek Geçici Verginin Tahukuku kaydı yapılması gerekir.

Ödenen Peşin vergiler varsa Ödeme kayıtları kontrol edilmeli ve dekontları ile muhasebe kayıtları mutabık olmalıdır.



17- 195 İş Avansları Borç/ Alacak Kontrol edilmesi gerekir.



18- 242 İştirakler İlgili firmanın 500 sermaye hesabı ile kontrol edilmesi ve mutabakat yapılması gerekir.



19- 250-----268 arası hesapların (Bina ; Tesis; Demirbaş ; Taşıt ; Maddi olmayan Varlıklar vb.)

Amortisman kayıtlarını kontrol edilmesi ayrılan Amortismanla muhasebe kaydını kontrol edilmesi gerekir.



20- 280 Gelecek yılara ait giderlerin bu yılı ilgilendiren kısmının 180 nolu hesaba alınması gerekir.



21- 300 Banka kredileri Değerlemeleri Kontrol edilmeli ( Döviz Alış ile değerleme yapılmadır.)

Bu yıl içinde kullanılan kredinin malın maliyetine alınması gerekir.

Yıl olarak ayrımın yapılması uzun vadeli ise ilgili uzun vadeli olarak ayrılması uygundur.



22- 301- 302 Finansal Kiralama Borçlarının Değerlemeleri Kontrol edilmelidir.( Döviz Alış ile değerleme yapılmadır.)

Bu yıl içinde kullanılan kredinin malın maliyetine alınması gerekir.

Yıl olarak ayrımın yapılması uzun vadeli ise ilgili uzun vadeli olarak ayrılması uygundur.



23- 320 Satıcılar Borç / Alacak Mutabakatı yapılmalıdır.

Varsa Dövizli Borçların Değerlemesi yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)



24- 321 Borç Senetleri Borç / Alacak kontrolü ve mutabakatının yapılması gerekir.

Dövizli Borç Senetlerimiz Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)

Senetlerin Ayrıntılı Dökümleri çıkarılmalı ve listelenmelidir,

Alacak Senetlerine Reeskont yapıldı ise ve Reeskont Faiz Gider yazıldı ise Verilen Senetlerde Reeskont yapılması Ve reeskont Faiz Gelir Hesabına intikal

Ettirilmesi gerekir.

Geçen yıl 321 Borç Senetlerine Reeskont yapılıp ; Gelir Yazıldı ise bu Yıl Gider Hesaplarına alınması lazım gerekir.

Geçen Yıldan gelen Senetlerin içinde Verilen Çekler varsa ilgili 103 Verilen Çekler hesabına virman yapılması gerekir.





25- 329–336 Arası Borç Hesapları Borç / Alacak Mutabakatı yapılmalıdır.

Dövizli Borçlar Varsa değerleme yapılması gerekir. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)



26- 331 Ortaklara borç hesabının kontrol edilmesi gerekir.



27- 335 Personele borçlar hesabı Borç / Alacak kontrolü yapılmalıdır.

Asgari Geçim İndirimi Ödemesi yapıldı ise kayıtlarının kapatılması gerekir.

Aylık Maaşların ödenip ödenmediğinin kontrolü yapılması gerekir.



28- 340 – Alınan Sip. Avansı Hesabını Borç / Alacak kontrolü yapılmalıdır.

Dövizli Sip. Avansı Varsa değerleme yapılması gerekir. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)

Geçen yıldan (120 vb. Hesaptan Gelen) gelen rakamların İlgili (120 Vb. Hesaplara) hesaplara virman yapılmalıdır.



29- 360- 361- Borç / Alacak kontrolü yapılmalıdır.

Ödenen Vergilerin kayıt kontrolü yapılmalıdır.

Ödenmeyen vergilerin ilgili hesaplara virmanı sağlanmalıdır.



30- 370-371 nolu hesapların ödenen Veya Devir eden Geçici vergi veya kurumlar vergisi devir varsa ilgili hesaba (136 Diğer Alacaklar ) virmanın yapılması gerekir.



31- 380- Gelecek Aylara ait Gelirler hesabını ilgili Aylarda virman yapılıp yapmadığını kontrol edilmesi gerekir.



32- 391 Hesaplanan KDV Borç / Alacak kontrolü yapılmalıdır.



33- 400 Banka kredileri Değerlemeleri Kontrol edilmesi (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)

Bu sene içinde kullanılan kredinin malın maliyetine alınması gerekir,

Yıl olarak ayrımın yapılması gerekir ; Kısa veya uzun vadeli ise ilgili hesaplara virman yapılaması gerekir.



34- 401- 402 Finansal Kiralama Borçlarının Değerlemeleri Kontrol edilmesi (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)

Bu sene içinde kullanılan kredinin malın maliyetine alınması gerekir.

Yıl olarak ayrımın yapılması gerekir ; Kısa veya uzun vadeli ise ilgili hesaplara virman yapılaması gerekir.



35- 500 Sermaye Hesabı İlgili ortaklıkların kontrol edilmesi gerekir.



36- 501 Ödenmiş Sermaye hesabı Borç- Alacak Kontrol edilmesi gerekir.



37- 540 Yasal Yedekler Geçen yıl eğer kar çıkmışsa çıkan karın % 5 oranında yasal yedek ayrılması gerekir.



38- 549 Özel Fonlar Eğer 3 yıl geçmiş ise ilgili gelir hesabına virman yapılarak gelir yazılması gerekir.



39- 580 Geçmiş Yıllar Zararı var ise Geçici Vergi beyannamesinden mahsup edilmelidir. (Son 5 Yıllık Zarar Mahsup edilir.)



40- 590 Dönem net Karı Geçen yıl Kar varsa yedek ayrıldıktan sonra 570 Geçmiş Dönem Kar nolu hesaba atılması gerekir.



41- 591 Dönem net zararı Geçen yıl Zarar varsa 580 Geçmiş Dönem Zararı nolu hesaba atılması gerekir.



42- Satılan Malın maliyeti Borç / Alacak Kontrol edilmesi gerekir.



43- 600-799 nolu hesabın Borç / Alacak Kontrol edilmesi gerekir. (Not Gelir Hesapları Alacak çalışır Gider hesapları Borç Çalışır)



44- Gelir Tablosu Kontrol edilmesi ; İlgili hesaplardan gelen rakamların kontrol edilmesi gerekir.



45- Mizandaki hesaplar kontrol edilir, Mizan Bakiyeleri Borç – Alacak rakamlarını aynı olması gerekir , Mizanın Sonuç bakiyesinde Sıfır olması gerekir.

 

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır .)
 
 

GÜNDEM