YAZARLARIMIZ
Ahmet Ağar
Sosyal Güvenlik Müşaviri
agarahmet@turmob.org.tr



SGK’ya Olan Borçlar Yapılandırılarak Taksitler Halinde Ödenebilecektır

I-Giriş:                                                                                             

Bilindiği üzere, Pandemi salgınından kaynaklanan gelir kayıpları nedeniyle birçok işverenler tarafından uzun süreden beri ödenemeyen SGK primleri ve diğer kamu alacaklarının yapılandırılması amacıyla çıkarılan, Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 7326 sayılı Kanun,  09.06.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Kamuoyunda “Af Kanunu” olarak nitelendirilen 7326 sayılı Kanunla,  başta vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sigorta prim alacakları olmak üzere birçok kamu alacağının tahsili amacıyla,  30.04.2021 tarihine kadar olan borçların, gecikme zamlarının yerine Yİ-ÜFE dikkate alınarak peşin ya da 2 ayda bir ödenmek üzere 18 eşit taksitle ödeme imkânı getirilmiştir.

Bu kanunla, birçok kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması ile ilgili bir düzenleme yapılmış olmakla birlikte, bu makale ile sadece,  SGK’nın bazı alacaklarının yeniden yapılandırılarak peşin veya taksitler halinde ödenmesi ile ilgili olarak yapılan düzenleme ve bu konuda  SGK’ya borçlu olanların yapacakları işlemler ve süreçler hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayınlanmış olan 2021/20 sayılı genelge ile  yapılan açıklamalar doğrultusunda bilgiler verilecektir.

 II- Yapılandırma Kapsamına Giren Kesinleşmiş SGK’ya Olan Borçlar:

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilen ve 2021/ Nisan ve önceki aylara ait olup 09.06.2021 tarihi veya Kanunun ilgili hükümlerinde belirtilen sürelerin sonuna kadar tahakkuk ettiği halde ödenmemiş olan borçlar yapılandırılacaktır.

Buna göre;

1) 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin (a),  (b) ve (c) bentleri kapsamındaki (SSK’lı, Bağ-Kur’lu ve Emekli Sandığı) sigortalılık statülerinden kaynaklanan, 2021/ Nisan ayı ve önceki aylara ait sigorta prim, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borçları,

2) 2021 yılı Nisan ayı ve önceki aylara ilişkin olan ve başvuru tarihi itibarıyla kanuna göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış olan isteğe bağlı sigorta primleri ve topluluk sigortası primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borçları,

3) 30.04.2021 tarihine kadar bitirilmiş olan özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borçları,

4) 30.04.2021 tarihine kadar yapılan tespitlere ilişkin olup ilgili kanunları uyarınca uygulanan idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borçları,

5)  İlgili kanunları gereğince takip edilen 2021 yılı Nisan ayı ve önceki aylara ilişkin damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı ile bunlara bağlı gecikme zammı borçları,

6) Bu kanuna göre başvuru tarihi olan 30.08.2021 tarihi itibarıyla ödenebilme imkânı  devam etmekte olan, yani,  isteğe bağlı sigorta priminin ait olduğu ay dahil 12 ayı geçmemiş olan  (ek 5, ek 6 ve ek 9 uncu maddeleri kapsamındaki sigortalılara ait primler dahil) isteğe bağlı sigorta primi ve 506 sayılı Kanunun 86. maddesi kapsamında (noterler, avukatlar ve  Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerin yurt dışındaki iş yerlerinde çalıştırılmak üzere götürdükleri işçilere ait olan) topluluk sigortası primi, damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı borçları, 

7) Fazla ve Yersiz olarak ödendiği tespit edilen ve tahsil edilmesi gereken gelir ve aylıklar ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,

Yapılandırma kapsamına alınmış olup, bu borçlar peşin veya iki ayda bir ödenmek üzere 18 aya varan taksitlerle ödenebilecektir. Buna göre;

a- Hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi olan 31.10.2021 tarihine kadar  peşin olarak ödenmesi halinde kat sayısı uygulanmaz ve fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların % 90’ı, ilk iki taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde ise % 50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.  

b- Kuruma olan borç asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden 09.06.2021 tarihine kadar geçen süre için Yİ - ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. 

III- Özel Bina İnşaatları ile İhale Konusu İşlerin Eksik İşçilik Prim Borçları:

30.04.2021 tarihine kadar bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup 09.06.2021 tarihinden önce tebliğ edildiği halde ödenmemiş olan, özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik sigorta primi asılları ile bu alacaklara gecikme cezası ve gecikme zammı hesaplanan sürenin başlangıç tarihinden 09.06.2021 tarihine kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın. Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

SGK genelgesinde olmamakla birlikte, 7326 sayılı Kanunun 8. maddesine göre, kanun hükümlerinden yararlanmak için 09.06.2021 tarihine kadar  başvuruda bulunulduğu halde, başvuru süresinin sonuna kadar işverene tebliğ edilecek olan ön değerlendirme, araştırma  veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik sigorta primi borçları da yapılandırma kapsamında  değerlendirilecektir.

IV- SGK’ya Olan İdari Para Cezası Borçları:

30.04.2021 tarihinden önce işlenmiş olan fiillere ilişkin olup, 09.06.2021 tarihinden önce kesinleştiği halde ödenmemiş olan idari para cezası aslılarının %50’si ile bu tutara ödeme süresinin bittiği tarihten 09.06.2021 tarihine kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halindeidari para cezası asıllarının  kalan %50’si ile uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

V- Genel Sağlık Sigortası Prim Borçları:

2021 yılı Nisan ayı ve önceki aylara ilişkin olup 09.06.2021 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi (Genel Sağlık Sigortası) kapsamında tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan prim borçlarının 31.12.2021 tarihine kadar ödenmesi halinde gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçecektir. 09.06.2021 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi (Genel Sağlık Sigortası) kapsamındaki sigortalılığından dolayı prim borcu bulunanlar anılan Kanunun 67. maddesinde belirtilen şartları  taşımaları halinde, 09.06.2021 tarihinden önceki döneme ait prim borçları dikkate alınmaksızın 31.12.2021 tarihine kadar sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan  yararlanacaktır.

 VI- SGK’ya olan Borçların Yapılandırılması İçin Başvuru Süresi ve Ödeme Şekli:

1- Sosyal Güvenlik Kurumuna prim borcu bulunanların, 7326 sayılı Kanunun hükümlerinden yararlanabilmeleri için en geç, 31.08.2021 tarihine kadar SGK’nın ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/Merkezine, yapılandırma başvuru formunun doldurularak; e-Sigorta kanalıyla veya elden ya da İadeli Taahhütlü posta yoluyla mutlaka başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Yapılandırma başvuru formunda, borcun peşin veya kaç taksit halinde ödeneceği belirtilmelidir. Borç taksitler halinde ödenecek ise azami 18 eşit taksitle ödenmek üzere 6, 9, 12 veya 18 eşit taksitle ödeme seçeneklerinden birinin tercih edilerek işaretlenmesi gerekmektedir.   

2- SGK’ya olan borçların taksitle ödenmesi halinde, ödenecek tutarın ilk taksitin 31.10.2021 tarihine kadar,  diğer taksitlerin ise bu tarihi takip eden ikişer aylık dönemler halinde azami 18 eşit taksitle ödenmesi gerekmektedir. Hesaplanan tutarların taksitli ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;

 1) Altı eşit taksit için (1,09),
 2) Dokuz eşit taksit için (1,135),
 3) On iki eşit taksit için (1,18),
 4) On sekiz eşit taksit için (1,27),

Katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar, taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacak. Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı SGK tarafından verilecektir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilecektir.

VII- Kendi Adına Ve Hesabına Bağımsız (Bağ-Kurlu) Çalışanların Borçları nedeniyle Durdurulmuş Olan Sigortalılık Sürelerinin  İhyası:

5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin (b)  bendi kapsamında (Bağ-Kur) tescilleri yapıldığı  halde  prim  borçları  nedeniyle daha önceki kanunları uyarınca  sigortalılık süreleri durdurulmuş olanlardan 09.06.2021 tarihi itibarıyla ihya edilmemiş olanların, kendileri veya hak sahiplerinin, 09.06.2021 tarihini takip eden aybaşından itibaren 4 ay içinde (31.10.2021tarihine kadar)  SGK’ya müracaat ederek, durdurulmuş olan sigortalılık süreleri için ödeyecekleri prim tutarının, sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek prim borçlarının hesaplanmasını talep edebilirler.  

Hesaplanan borcun tamamının ilk taksit süresi olan 31.10.2021 tarihine kadar ödenmesi halinde,  durdurulan süre sigortalılık süresi olarak değerlendirilecektir.

Hesaplanan borç tutarının tamamının en geç 31.10.2021 tarihine kadar ödenmemesi halinde ise ihya  işlemi  geçerli  sayılmayacak, yapılmış olan ödemeler varsa bu süreler dışındaki prim borçlarına mahsup edilecek, yoksa ayrıca bir faiz hesaplanmaksızın ilgililere iade edilecektir.

Bu Kanunla yapılan bu düzenlemelerden ve öngörülen indirimlerden yararlanabilmek için, Kurum aleyhine dava açmamak ve varsa açılmış olan davalardan vazgeçmek şarttır.  

VIII- Kendi Adına Ve Hesabına Bağımız 4/b (Bağ-Kur) Kapsamında Çalışanlardan SGK’ya Prim Borcu Bulunanların Borçları  Silinebilecektir:    

7326 sayılı Kanununla 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 84. maddesine göre; kendi adına ve

hesabına  bağımsız çalışanlarla tarımda bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapılmış olduğu halde, 30.04.2021 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanların, 31.10.2021 tarihine kadar ödememeleri veya yapılandırmamaları hâlinde,  daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayanların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulacaktır. Durdurulan bu süreler sigortalılık hizmetine sayılmayacak ve bu borçları da silinecektir

Sigortalılıkları durdurulanların 5510 sayılı Kanunu 4/b bendi kapsamında kendi adına çalışmaları devam edenlerin sigortalılıkları 01.05.2021 tarihinden itibaren yeniden başlatılacaktır. 

Ancak, daha sonra sigortalı veya hak sahipleri tarafından talep edilmesi halinde durdurulmuş

olan sigortalılık süresinin tamamı, talep tarihindeki prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamının, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödendiği takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak hizmetine sayılacaktır.   

Sigortalılığı durdurulacak olanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler hakkında 09.06.2021 tarihine kadar durdurulmuş olan süreler için genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmayacaktır.

IX- Taksitlerin Bozulması ve Yapılandırma Hakkının Kaybedilmesi Nedenleri:

1- Borcunu peşin  olarak ödemeyi  tercih  etmiş olanlar, bu borçlarını en geç  31.10.2021

tarihine kadar ödememeleri veya aynı tarihe kadar peşin ödeme taleplerini taksitle ödeme talebine dönüştürüp ilk taksit ödemesini de yine en geç 31.10.2021 tarihine kadar yapmamaları,

2- Borcunu taksitle ödemeyi tercih etmiş olmasına rağmen ilk iki taksitin süresinde (31.10.2021 ve 31.12.2021 tarihlerinde) ve tam olarak ödenmemesi,

3- Bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi  koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi  veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay  için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı  oranında  hesaplanacak  geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.

Bu şartları yerine getirmeyenler, yapılandırma hükümlerinden yararlanma hakkını kaybedecektir.

X- Sonuç Ve Öneriler:

Kamu kurum ve kuruluşlarına borçlu olanlar için yapılmış olan bu düzenlemeler, zor durumda olduğu için zamanında prim borcunu ödeyemeyen işverenler ve sigortalılar için oldukça yararlı olmuştur. SGKya borçları bulunan işverenlerin ve GSS ve Bağ-Kur sigortalıların, bu düzenlemelerden yararlanabilmeleri için;

  1. En geç 30.08.2021 tarihine kadar ilgili SGK İl  Müdürlüğüne/Merkezine, 7326 sayılı Kanunu  Kapsamında Yapılandırma Başvuru Formu doldurulmak suretiyle; e-Sigorta kanalıyla veya elden ya da iadeli taahhütlü posta yoluyla başvuruda bulunmaları,
  2. Ödenecek olan ilk taksit tutarını en geç 31.10.2021 tarihine kadar mutlaka ödemeleri,
  3. İkişer aylık dönemler halinde ödenecek olan ilk iki taksitini süresinde ve tam olarak

ödemeleri, gerekir. Aksi taktirde yapılandırama yararlanmak mümkün olmayacaktır.

SGK’ya borçlu olan tüm işverenlerin ve sigortalıların borçlarını yapılandırarak bu imkândan yararlanmalarını öneriyor ve bu fırsatı kaçırmamalarını diliyorum.

15.06.2021

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM