İsmail Kıl
Bilindiği üzere 04.09.2025 tarihli ve 33007 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 55 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin “Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde İade Uygulaması” başlığını taşıyan (IV/A3-1.3.) bölümüne ilave paragraflar ve açıklamalı bir örnek eklenmiştir.
İlave düzenlemeler; ATİK alımları nedeniyle yüklenilen KDV tutarından iade hesabına hangi tarihten itibaren, nasıl bir ölçü ile pay verileceğine ilişkin süregelen sorunlara bir çözüm önerisi sunması nedeniyle kıymetlidir. Bununla beraber eklenen düzenlemelerde ATİK yükleniminde iade hesabına verilecek pay tutarının “ATİK’in kullanıldığı işlem bedeli” dikkate alınarak hesaplanması gerektiğine ilişkin bir sınırlama da getirilmiştir. Bu durum ise vergi iadesi talebinde bulunulan farklı istisna teslimlerinde bu hesaplamanın nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin yeni bir tereddüt yaratmış durumdadır. Bunun devamında ise Tebliğde bu düzenlemenin en uygulanabilir olduğu uluslararası taşımacılık teslimleri ile sınırlı tek örnek ile yetinilmiş olması da bu sorunu giderememiştir. Özetle elde bir Tebliğ düzenlemesi bulunsa da ATİK alımından yüklenilen KDV’nin iadesi konusu yine idare ile mükellef arasında mevzuatın çizdiği çerçeve içerisinde temaslı oyun ile sonuçlandırılmak zorunda kalınacağa benziyor.
Diğer taraftan çalışmamızda mezkur Genel Tebliğin ilgili bölümü üzerine genel bir tetkik çalışmasından ziyade Tebliğde de ayrıca yer verilen KDVK’nun 14/1. bendi kapsamında vergiden müstesna tutulan uluslararası taşımacılık teslimlerinden doğan vergi iadesi taleplerinde ATİK yüklenimine ilişkin uygulama örneğine yer verilmiş ve açıklamalarda bulunulmuştur.
ÖRNEK: VRD Uluslararası Taşımacılık A.Ş. Şubat/2026 vergilendirme döneminde taşımacılık faaliyetinde kullanılmak üzere 1(bir) adet çekici ve 1(adet) dorse alımı gerçekleştirmiştir. Çekici (Araç A) 3.541.666,65 TL+708.333,33(KDV) olmak üzere 4.250,000,00 TL KDV dahil bedelle, Dorse ise(Araç B) 833.333,33+166.666,67(KDV) olmak üzere 1.000.000,00 TL KDV dahil bedelle alınmıştır.
Yukarıda yer verildiği üzere mükellef kurum tarafından ilgili ATİK’lerin alımı 02/2026 vergilendirme döneminde gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte alınan çekici(Araç A) ilgili vergilendirme döneminde gerek yurtiçi gerekse uluslararası taşımacılık faaliyetleri kapsamında hiç kullanılmamıştır. Buna rağmen dorse(Araç B) ise 02/2026 vergilendirme döneminde yalnızca yurt içi taşımacılık faaliyetinde kullanılırken 03,04/2026 vergilendirme dönemlerinde hem yurt içi hem de uluslararası taşımacılık faaliyetlerinde kullanılmıştır.
Mezkur Genel Tebliğin yayımlanması sonrasında, hesaplamalarda; ilgili dönemde uluslararası taşımacılık kapsamında elde edilen tüm hasılatın mı yoksa yalnızca ilgili ATİK’ten elde edilen hasılatın mı dikkate alınması gerektiği konusunda tereddüt yaşanmıştır. Öncelikle şunu belirtelim, hesaplamalarda yalnızca ilgili ATİK ile elde edilen hasılatın dikkate alınması gerekmektedir. Şahsımın da yaşadığı bu tereddütte Tebliğde verilen örneğin rakamsal olarak fiili gerçeklikle bağdaşmamasının da etkisi olduğu kanaatindeyim zira örnekte satın alınan (1) adet araç ile bir dönemde elde edilen hasılat 15.000.000 TL’yi bulmaktadır. Yanlış yazmadım satın alınan aracın bedeli 6.000.000 TL iken bu araç ile 1 aylık dönemde elde edilen toplam hasılat ise bu rakam…
Mevzuatı örnekler ile açıklamak oldukça önemlidir. Lafzı ile sıkıştığı karmaşadan çekip çıkarır ve sadeliği kavuşturur. Ancak örneklemenin de bir özen taşıması gerçek durumla yakınsar nitelikte olması gerekir. Açıklamaya örnek verirken, örneğe açıklama getirmek zorunda kalıyor isek bir problem var demektir.
VRD Uluslararası Taş. A.Ş. nin 03-04/2026 vergilendirme dönemi tüm araçları ile gerçekleştirmiş olduğu uluslararası taşımacılık hasılatı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Bu veriler her ne kadar örnek içi hesaplamalarda kullanılmayacak olsa da açıklanan husus dikkate alınarak ayrıca bir not olması adına ilave edilmiştir.
| Dönem | 03/2026 | 04/2026 | |
|---|---|---|---|
| İade Hakkı Doğuran İşlem Türü | 311 | 311 | |
| (A) | Yetki Bel. Kayıtlı Araçlar İle Gerçekleştirilen Uluslararası Taşımacılık Faaliyeti İşlem Bedeli | 11.370.750,05 | 14.151.553,09 |
| (B) | Organizatörlük Kapsamında Gerçekleştirilen İstisna Kapsamında İşlem Bedeli | 1.887.635,04 | 2.336.652,83 |
| (C)= (A)+(B) | İstisna Kapsamındaki İşlem Bedeli | 13.258.385,09 | 16.488.205,92 |
| (D) | Yurt İçi Taşımacılık Faaliyeti Kapsamında Elde Ettiği Toplam Hasılat | 656.546,00 | 667.738,00 |
KDV Genel Uygulama Tebliği düzenlemeleri uyarınca ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV tutarından, ATİK’in iade hakkı doğuran işlemlerde fiilen kullanılmaya başlanıldığı tarihten itibaren bu işlemlere ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen kısmı itibarıyla pay verilebilmesi mümkündür.
Dolayısıyla mükellef kurum tarafından ilgili ATİK’lerin fiilen uluslararası taşımacılık faaliyetinde kullanılmaya başlandığı 03/2026 vergilendirme döneminden itibaren alımında yüklendiği KDV tutarından indirim yoluyla giderilemeyen kısmı itibarıyla iade hesabına pay verilebilmesi mümkündür. Mükellef kurum tarafından 02/2026 vergilendirme döneminde devreden KDV tutarının bulunması nedeniyle ilgili dönemde ATİK’lerin alımında yüklenilen KDV tutarından indirim yoluyla giderilen bir kısım bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle 02/2026 dönemi SDD KDV tutarı iki ATİK’in alımında yüklenilen toplam 875.000,00 TL KDV tutarını aşmaktadır.
Aşağıdaki tablolarda vergilendirme dönemleri itibariyle 55 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ düzenlemelerine uygun şekilde vergilendirme dönemleri itibariyle ilgili ATİK alımları ile yüklenilen KDV tutarlarından iade hesabına verilmesi gereken pay tutarları hesaplanmıştır.
Belirtildiği üzere ATİK’lerden Dorse(Araç B) Şubat-2026 vergilendirme döneminde yalnızca yurt içi taşımacılık faaliyetinde kullanılmıştır. Bu dönemde ilgili araç ile elde edilen hasılat aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| DORSE: ARAÇ (B) | |||
|---|---|---|---|
| Şubat/2026 Dönemi | |||
| (B) | İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli | 0,00 | |
| (C) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) | 0,00 | |
| (D) = (B) + (C) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli | 0,00 | |
| (E) | Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli | 20.000,00 | |
| (F) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) | 0,00 | |
| (G) = (E) + (F) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli | 20.000,00 | |
| (H) = (D) + (G) | Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) | 20.000,00 | |
Belirtildiği üzere ilgili ATİK 02/2026 vergilendirme döneminde uluslararası taşımacılık faaliyetinde hiç kullanılmamıştır. Dolayısıyla ATİK’in alımında yüklenilen KDV’ye ilişkin olarak bu dönemde iade talebinde bulunulabilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte bu araç ile yurt içi taşımacılık faaliyetinde elde edilen hasılatın(20.000,00 TL) müteakip dönem hesaplamalarında dikkate alınması gerekecektir.
Müteakip vergilendirme döneminde ise ilgili ATİK gerek yurt içi gerekse yurt dışı taşımacılık faaliyetlerinde kullanılmıştır. Aşağıdaki tabloda bu ATİK ile faaliyetlerden elde edilen hasılat ve bu hasılatlar dikkate alındığında ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından 03/2026 vergilendirme döneminde iade hesabına verilebilir pay tutarı hesaplanmıştır.
| DORSE: ARAÇ (B) | |||
|---|---|---|---|
| Mart/2026 Dönemi | |||
| (B) | İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli | 642.045,51 | |
| (C) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) | 0,00 | |
| (D) = (B) + (C) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli | 642.045,51 | |
| (E) | Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli | 40.000,00 | |
| (F) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) | 20.000,00 | |
| (G) = (E) + (F) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli | 60.000,00 | |
| (H) = (D) + (G) | Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) | 702.045,51 | |
| (I) | Doğrudan ve Genel İdare Giderlerinden Yüklenilen KDV Tutarı* | 13.732,20 | |
| (J)= (B*0,20) | Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV | 128.409,10 | |
| (K)= (J) - (I) | Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı(I.Sınır) | 114.676,90 | |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı(II.Sınır) | 152.422,58 | ||
| Önceki Dönemler ATİK’den Verilen Pay Tutarı(Kümülatif) | 0,00 | ||
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı | 114.676,90 | ||
| * Yetki Belgesine Kayıtlı Araçlar ile gerçekleştirilen hasılat dikkate alınarak birim hasılat yükleniminin araca ilişkin hasılata uygulanması ile tespit olunmuştur. | |||
Yukarıdaki tabloda hesaplandığı üzere ilgili ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından 03/2026 vergilendirme dönemi itibariyle iade hesabına verilebilir pay tutarı 114.676,90 TL olarak hesaplanmaktadır. Bununla birlikte G.T. düzenlemeleri uyarınca bir azamı sınır daha bulunmaktadır ve bunun da ayrıca dikkate alınması gerekmektedir. Bu sınır ise iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), çekicinin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeli(H) oranı 0,91 (642.045,51/702.045,51) ile ATİK toplam yüklenilen KDV tutarının çarpılması ile bulunan 152.422,58 TL (166.666,67*0,91) olarak hesaplanacaktır. İki sınır mukayese edilerek düşük olan iade konusu yapılabilir KDV olarak dikkate alınacaktır.
Buna göre 03/2026 vergilendirme döneminde yukarıdaki tablo hesaplamaları dikkate alınarak ilgili çekiciye ilişkin olarak 114.676,90 TL yüklenim iade hesabına dahil edilecektir.
Müteakip dönemde de yine aynı hesaplamaları gerçekleştireceğiz ancak bu aşamada bir not düşmek isterim, Mezkur Tebliğ de verilen örnekte izleyen dönem hesaplamalarında ilgili ATİK’e ilişkin olarak “Doğrudan Yüklenim ve Genel Yönetim Giderleri” kapsamında yüklenime konu edilen bir tutar bilgisine yer verilmediği görülüyor. Bu durum bilerek mi yapıldı, müteakip dönem hesaplamalarında böyle bir hususun dikkate alınması gerekmiyor mu örnekten anlaşılmıyor ve en önemlisi bir açıklamada bulunmuyor. Bu durumda hali hazırda önceki dönemde bu hususun dikkate alınması nedeniyle izleyen dönemlerde yeniden dikkate alınması mükerrerlik oluşturur. Bu nedenle sonraki dönemlerde bunun dikkate alınması gerekmediğinden Tebliğ örneğinde yer verilmemiştir, denilebilir. Aksi görüşte madem her dönem için ayrı hesaplama yapıyoruz ve azami iade edilebilir sınırını ayrı ayrı belirliyoruz o halde “Doğrudan Yüklenim ve Genel Yönetim Giderlerinden” de ilgili dönemlerde pay verilmeli kalan tutarın azami ATİK yüklenimine konu edilmesi gereklidir, denebilir.
Şahsi görüşüm hesaplama çerçevesi bu şekilde belirlenmiş ise bunun sonucu olarak genel sınırlayıcı düzenlemenin de buna uygun şekilde dikkate alınması ve doğrudan yüklenim ve genel yönetim giderlerinden ilgili araca isabet eden tutarında her dönem için dikkate alınması gerektiğidir. Zira Tebliğ “ATİK dolayısıyla yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verildiği durumda, bir vergilendirme döneminde iade konusu yapılabilir KDV (azami iade edilebilir vergi), kural olarak o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedelin (% 18)'i (genel KDV oranı) olarak hesaplanan tutardan fazla olamaz.” genel bir hüküm içermektedir. Ancak belirtildiği üzere TEBLİĞ örneğinde müteakip dönemlerde bu hususa ilişkin bir değerlendirme bulunmadığı görülmektedir.
Buna rağmen örneğimizde izleyen dönemlerde de Tebliğin genel sınırlayıcı düzenlemesine uygun şekilde hesaplama gerçekleştirilmiştir.
Buna göre yine aynı hususlar dikkate alınarak müteakip 04/2026 vergilendirme döneminde ATİK ile faaliyetlerden elde edilen hasılat ve bu hasılatlar dikkate alındığında ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından iade hesabına verilebilir pay tutarı aşağıdaki tabloda özetlendiği şekilde hesaplanmıştır.
| DORSE ARAÇ (B) | ||
|---|---|---|
| Nisan/2026 Dönemi | ||
| (B) | İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli | 709.264,56 |
| (C) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) | 642.045,51 |
| (D) = (B) + (C) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli | 1.351.310,07 |
| (E) | Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli | 20.000,00 |
| (F) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) | 60.000,00 |
| (G) = (E) + (F) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli | 80.000,00 |
| (H) = (D) + (G) | Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) | 1.431.310,07 |
| (I) | Doğrudan ve Genel İdare Giderlerinden Yüklenilen KDV Tutarı* | 20.600,00 |
| (J)= (B*0,20) | Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV | 141.852,91 |
| (K)= (J) - (I) | Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı(I.Sınır) | 121.252,91 |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı(II.Sınır) | 157.351,19 | |
| Önceki Dönemler ATİK’den Verilen Pay Tutarı(Kümülatif) | 114.676,90 | |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı | 6.576,01 | |
| * Yetki Belgesine Kayıtlı Araçlar ile gerçekleştirilen hasılat dikkate alınarak birim hasılat yükleniminin araca ilişkin hasılata uygulanması ile tespit olunmuştur. | ||
Bu dönem için iade hesabına verilebilecek genel azami pay tutarı ise; iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), dorsenin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeline (H) oranının 0,94 (1.351.310,07/1.431.310,07), ATİK toplam yüklenilen KDV tutarının çarpılması ile bulunan 157.351,19 TL (166.666,67*0,94) olarak hesaplanacaktır. İki sınır mukayese edildiğinde düşük olan I. Sınır 121.252,91 TL iade konusu yapılabilir KDV olarak dikkate alınacaktır. Bununla birlikte bu tutardan önceki dönemlerde iade konusu yapılan 114.676,90 TL’nin düşülmesi neticesinde de bu dönemde ilgili ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından iade hesaplamasına dahil edilebilir KDV tutarı 6.576,01 TL olarak tespit edilmektedir.
Diğer taraftan yukarıdaki hesaplamalar neticesinde bu dönemde iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı önceki dönemde iade konusu yapılan toplam 114.676,90 TL KDV tutarının altında kalsa idi bu dönemde iade talebine ilgili ATİK yükleniminden pay verilmesi mümkün olamayacaktı.
Mezkur tebliğde yer verildiği üzere iade hesabına ATİK’lerden verilecek pay tutarı hesabının, ATİK’lerin aktife alınarak fiilen kullanılmaya başlandığı tarihten itibaren iade hakkı doğuran işlemler ile toplam işlemlerin bedeli dikkate alınmak suretiyle her bir araç için ayrı ayrı yapılması gerekmektedir. Düzenlemenin devamında “birden fazla ATİK kullanılarak üretim yapan işletmeler” için istisnai bir duruma yer verilmiştir. Ancak uluslararası taşımacılık için ATİK’ler aynı dönemde alınsa aynı dönemde uluslararası taşımacılıkta kullanılsa dahi hasılat farklılıkları veyahut doğrudan ve genel idare giderlerinden yüklenilen KDV tutarının farklılaşması gerekeceğinden birlikte değerlendirmede bulunulması mümkün değildir.
Bu nedenle her bir araç için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerekmektedir. Şimdi örneğimizdeki diğer araca ilişkin hesaplamalara bakalım.
Belirtildiği üzere diğer ATİK, Çekici Araç(A) ise Mart ve Nisan vergilendirme dönemlerinde hem yurt içi hem de uluslararası taşımacılık faaliyetlerinde kullanılmıştır. Yine aynı doğrultuda aşağıdaki tabloda bu ATİK ile faaliyetlerden elde edilen hasılat ve bu hasılatlar dikkate alındığında ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından 03/2026 vergilendirme döneminde iade hesabına verilebilir pay tutarı hesaplanmıştır.
| ÇEKİCİ ARAÇ (A) | ||
|---|---|---|
| Mart/2026 Dönemi | ||
| (B) | İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli | 707.005,60 |
| (C) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) | 0,00 |
| (D) = (B) + (C) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli | 707.005,60 |
| (E) | Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli | 120.000,00 |
| (F) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) | 0,00 |
| (G) = (E) + (F) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli | 120.000,00 |
| (H) = (D) + (G) | Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) | 827.005,60 |
| (I) | Doğrudan ve Genel İdare Giderlerinden Yüklenilen KDV Tutarı* | 15.121,58 |
| (J)= (B*0,20) | Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV | 141.401,12 |
| (K)= (J) - (I) | Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı (I. Sınır) | 126.279,54 |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı (II. Sınır) | 605.552,89 | |
| Önceki Dönemler ATİK’den Verilen Pay Tutarı(Kümülatif) | 0,00 | |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı | 126.279,54 | |
| * Yetki belgesine kayıtlı araçlar ile gerçekleştirilen hasılat dikkate alınarak birim hasılat yükleniminin araca ilişkin hasılata uygulanması ile tespit olunmuştur. | ||
Yukarıdaki tabloda hesaplandığı üzere ilgili ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından 03/2026 vergilendirme dönemi itibariyle iade hesabına verilebilir pay tutarı 114.279,54 TL olarak hesaplanmaktadır. Bununla birlikte G.T. düzenlemeleri uyarınca bir azamı sınır daha bulunmaktadır ve bunun da ayrıca dikkate alınması gerekmektedir. Bu sınır ise iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), çekicinin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeli(H) oranı 0,85 (707.005,60/827.005,60) ile ATİK toplam yüklenilen KDV tutarının çarpılması ile bulunan 605.552,23 TL (708.333,33*0,85) olarak hesaplanacaktır. İki sınır mukayese edilerek düşük olan iade konusu yapılabilir KDV olarak dikkate alınacaktır.
Buna göre 03/2026 vergilendirme döneminde yukarıdaki tablo hesaplamaları dikkate alınarak ilgili çekiciye ilişkin olarak 126.279,54 TL yüklenim iade hesabına dahil edilecektir.
Müteakip 04/2026 vergilendirme döneminde ATİK ile faaliyetlerden elde edilen hasılat ve bu hasılatlar dikkate alındığında ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından iade hesabına verilebilir pay tutarı ise aşağıdaki tabloda özetlendiği şekilde hesaplanacaktır.
| ÇEKİCİ ARAÇ (A) | ||
|---|---|---|
| Nisan/2026 Dönemi | ||
| (B) | İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli | 814.215,36 |
| (C) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) | 707.005,60 |
| (D) = (B) + (C) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli | 1.521.220,96 |
| (E) | Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli | 26.000,00 |
| (F) | Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) | 120.000,00 |
| (G) = (E) + (F) | Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli | 146.000,00 |
| (H) = (D) + (G) | Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) | 1.667.220,96 |
| (I) | Doğrudan ve Genel İdare Giderlerinden Yüklenilen KDV Tutarı* | 23.648,21 |
| (J)= (B*0,20) | Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV | 162.843,07 |
| (K)= (J) - (I) | Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı(I.Sınır) | 139.194,86 |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilebilir Pay Tutarı(II.Sınır) | 646.303,96 | |
| Önceki Dönemler ATİK’den Verilen Pay Tutarı(Kümülatif) | 126.279,54 | |
| Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı | 12.915,32 | |
| * Yetki Belgesine Kayıtlı Araçlar ile gerçekleştirilen hasılat dikkate alınarak birim hasılat yükleniminin araca ilişkin hasılata uygulanması ile tespit olunmuştur. | ||
Bu dönem için iade hesabına verilebilecek genel azami pay tutarı ise; iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), Çekici Araç(A)’nın aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeline (H) oranının 0,91 (1.521.220,96/1.667.220,96), ATİK’in toplam yüklenilen KDV tutarı ile çarpılması sonucu bulunan 646.303,96 TL (708.333,33*0,91) olarak hesaplanacaktır. İki sınır mukayese edildiğinde düşük olan I. Sınır 139.194,86 TL iade konusu yapılabilir KDV olarak dikkate alınacaktır. Bununla birlikte bu tutardan önceki dönemlerde iade konusu yapılan 126.279,54 TL’nin düşülmesi neticesinde de bu dönemde ilgili ATİK alımı nedeniyle yüklenilen KDV tutarından iade hesaplamasına dahil edilebilir KDV tutarı 12.915,32 TL (139.194,86-126.279,54) olarak tespit edilmektedir.
Diğer taraftan yukarıdaki hesaplamalar neticesinde bu dönemde iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı önceki dönemde iade konusu yapılan toplam 126.279,54 TL KDV tutarının altında kalsa idi bu dönemde iade talep edilmesi mümkün olamayacaktı.
Bu hesaplamalar neticesinde alınan iki ATİK için vergilendirme dönemleri itibariyle iade hesabına dahil edilecek KDV tutarı tespit edilmiş olmaktadır.
Mükellefler tarafından eğer bir dönemde ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verilmiş ise Genel Tebliğde yer verilen ATİK yüklenim izleme tablosunun hazırlanması ve iade dosyasına eklenmesi gerekmektedir. İlgili tabloda yer alacak veriler yukarıda yer verdiğimiz özet hesaplama tablosundaki bilgilerden oluşmaktadır. Diğer taraftan hazırlanacak tablo ATİK’in aktife alındığı dönemden başlayarak iade talebine konu döneme kadar aylık vergilendirme dönemleri itibariyle hesaplamalara konu verilerden oluşacaktır.
55 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Tebliği ile iade hakkı doğuran işlemlerde ATİK yüklenimine ilişkin öteden beri süregelen bir takım sorunlara bir uygulama önerisi getirilmiş durumdadır.
Bununla birlikte ATİK alımlarında yüklenilen KDV tutarından iade hesabına verilecek pay hesaplamasının; her bir işlem türü itibariyle, genel uygulama sorunlarının minimize edildiği, yeknesaklık taşıyan bir zemine ulaştırılması gerekmektedir. Genel Tebliğ ile getirilen düzenlemelerin ise bu hususu sağladığını söylemek maalesef mümkün değildir.
Çalışmamızda ise uluslararası taşımacılık kapsamındaki faaliyetlerden doğan iade taleplerinde ATİK(çekici, dorse) KDV tutarının yüklenimine ilişkin örnek çözümlemesi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar sırasında ise Genel Tebliğ de yer verilen örneğin de tenkiti gerçekleştirilmiştir. Neticesinde ise Genel Tebliğ örneğinin bir kısım hususlarda izahının gerektiği ve bu yönüyle tereddütte sebebiyet verdiği sonuncuna ulaşılmaktadır.
05.11.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL Ayrıntılar için tıklayın.