Dr. Ufuk ÖZDEMİR
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Kıdemli Denetçi
ufuk@ada.net.tr
ENGELLİLERİ ENGELLEMEYİN, ENGELLİLERDE VERGİ VE
MUHASEBESİ
Tarih:
30/11/2007
Doğuştan veya sonradan maruz kalınan rahatsızlık
sebebiyle sağlık problemi yaşayan engelliler ve aileleri
ciddi sorunlarla karşılaşıyor. Özellikle bunlardan KDV
ile oluşan engellerle başlamak istiyorum.
KDV AÇISINDAN :
Münhasıran özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük
hayatlarında kullanmaları için özel olarak üretilmiş her
türlü araç-gereç (örneğin, görme özürlülerin
kullandıkları baston, yazı makinesi, kabartma klavye,
sesli kitap; ortopedik özürlülerin kullandıkları ortez-protez
gibi cihazlar) ile özel bilgisayar programlarının
yurtiçi teslimi ve ithalatı KDV'den istisna tutuluyor.
Belirtilen niteliklere sahip araç ve gereçler ile
bilgisayar programlarının sadece engellilere satışında
değil, yurtiçinde tüm aşamalardaki satışlarında ve
ithalatında istisnanın uygulanması gerekiyor. Gümrük
Vergisi'nden muaf tutulan engellilere özel üretilen
araçlar KDV'den de istisna; fakat bu araçlar
yurtiçindeki bir satıcıdan alınırsa KDV kapsamında kabul
ediliyor. Halbuki bu tarz taşıtların engellilerin günlük
hayatlarında kullanılmaları için özel olarak üretilen
bir araç olarak kabul edilmesi ve yukarıda bahsedilen
istisna maddesi kapsamında işlem görmesi gerekir. Çünkü
aynı durumda bulunan iki engelliden aracı yurtdışından
satın alan engelliye tanınan KDV istisnasının, aracı
yurtiçinden alan engelliye tanınmaması yalnızca bu
engelliler arasında bir eşitsizliğe yol açmakla
kalmıyor, aynı zamanda yurtiçinde otomobil üreten
firmaların da cezalandırmasına sebep oluyor.
Gelelim özürlülere yönelik KDV den muaf teslimin
uygulama örneğine,

Burada dikkat edilecek, birçok arkadaşımızın gözden
kaçırdığı önemli bir durum mevcut, 17.maddeyle teslimin
yüklenilen KDV si iade edilmez, tam istisnalar KDV
kanununun 32.maddesinde sayılan maddelerle düzenlenmiş
istisnalardır. İade de söz konusu değildir. KDV kanunun
30.maddesine istinaden gidere yazılır. Beyanda da ilave
edilecek KDV ye eklenerek gidere intikal ettirmemiz
gereken bu KDV, direk o işin giderlerine yazılır, yani
özürlüler bir kez de buradan darbe yer çünkü bu işi
yapan firmalar zaten kar marjları olan firmalar
değildir, sen onların maliyetlerini arttırırsan bu iş
destek olmaktan çıkar ve yine köstek olur, bugün olduğu
gibi ah empati yapabilen bürokratlarımız nerdesiniz?
Faturayı kesenin muhasebe kaydı:

Faturayı kesenın KDV beyanı:
Yukarıdaki fatura örneğinde yüklenilen KDV yi 100 ytl
farz edelim,
İstisnalar, iade hakkı doğuran işlemler ve ihraç
kaydıyla teslimler kısmında, Tablo-7 kısmı istisna
kapsamına giren işlemlerde de 250 kod numarası ile 46.
satıra matrahı 650 , 47. satıra yüklenilen KDV olan 100
ytl yi yazacağız. Bu 100 ytl yi aynı zamanda 30 nolu
sütuna ilave edilecek KDV ye yazarak, indirimimizden de
azaltmış olacağız.
Ay sonu itibariyle toplam KDV’lerin aşağıdaki gibi
olduğunu kabul edelim.
Hesaplanan KDV : 750.00 ytl
Yüklenilen KDV : 100.00 ytl
İndirilecek KDV : 690.00 ytl
Beyandan sonraki sürecin muhasebe kaydı:

EMLAK VERGİSİ AÇISINDAN;
200 metrekareden düşük emlak için vergisi yok.
Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi geçmeyen
tek meskeni bulunan engelliler, şartları taşıdıklarını
sağlık raporuyla ispat etmeleri halinde Emlak Vergisi
ödemeyecekler. Bu imkandan faydalanmak için mezkur
meskende oturma şartı da yok. Yani engelliler sahip
oldukları 200 metrekareden düşük meskeni kiraya da
verseler Emlak Vergisi ödemeyecekler. Bürokrasi, TAM BİR
ÇİLE!
Tam teşekküllü devlet hastanesinden alınacak rapor için
özürlü çocuğuyla hastaneye ulaşmak ayrı bir sıkıntı,
hastane içinde özürlü çocukla oradan oraya koşturmak
ayrı sıkıntı.
GÜMRÜK VERGİSİ ;
Gümrük Vergisi'nden muaf araç almak için izin belgesinin
alınması aşamasında uygulanan prosedür sebebiyle
engelliler ve yakınları tarafından yaşanan sıkıntılara
da değinmek gerekiyor. Özel tertibatlı otomobil ithalatı
talebi Ankara Gümrükleri başmüdürü veya yetki vereceği
başmüdür Yardımcısı başkanlığında, Ankara Naklihane ve
Bedelsiz İthalat Gümrük müdürü, İçişleri Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı ile Türkiye Sakatlar Konfederasyonu
temsilcilerinden oluşan bir heyet tarafından karara
bağlanıyor. Heyet çalışmalarını Ankara Naklihane ve
Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü'nde yürütmekte olup
heyetin toplanacağı gün ilgili sakat ve malul kişilerin
de anılan gümrükte hazır bulunmaları şartı var. Her ay
sadece bir gün toplanan bu heyete iştirak etmek isteyen
engelliler ve yakınlarının yaşadıkları trajedi önceki
haftalarda gazetelerde haber konusu olmuştu.
EĞİTİM DESTEĞİ İÇİN ;
Eğitim desteği için alınacak rapor bir çile, randevu
aylar sonraya verilir, örneğin Ankara rehberlik 7.akşam
sanat okulunda en üst kat tahminim asansörsüz 3 veya 4
katı özürlü çocuğunuzla çıkacaksınız, eziyet sonra
Çankaya ilçe milli eğitime gidersiniz, raporu alır ve
elden okula verirsiniz o ne okul Yeni mahalleye bağlıdır
o zaman geri raporu Çankaya ilçe milli eğitime
götürürsünüz, Çankaya ilçe milli eğitim Yenimahalle ilçe
milli eğitime orası okula, bu seferde okulda randevu
beklersiniz, randevu gelir ama sıra vardır, bu sene
şansınız yoktur, seneye kalmıştır.
ÖTV AÇISINDAN:
ÖTV ödenmeden malûl veya engelli tarafından yukarıda
belirtilen esaslara göre iktisap edilen veya ithal
edilen aracın çalınma, kaza, doğal afet gibi elde
olmayan sebeplerle elden çıkması halinde, beş yıl
geçmeden ÖTV istisnasından faydalanma imkanı bulunmuyor.
Yani engelli veya malûl tarafından, bu şekilde
kullanılamaz hale gelen araç yerine yeni bir araç
alınması halinde eski aracın tescil tarihinden 5 yıl
geçmemişse ÖTV ödenmesi gerekiyor.
ÖTV ödenmeden alınan bu araçlar engelli dışında
birilerine bu süre zarfında satılırsa, alınmayan ÖTV'nin
yeni alıcı tarafından ödenmesi gerekiyor. Bu da
teknolojik gelişmelerin baş döndürücü bir hızla
geliştiği günümüzde engellilerin araçlarını elden
çıkaramama veya piyasaya göre ucuz satmalarına sebep
oluyor. Bu uygulama sebebiyle aslında engellilere
tanınan ÖTV istisnasından değil, bir ÖTV ertelemesinden
bahsedilebilir.
Kanunlar ve tebliğlerle getirilen düzenlemelerin
uygulanması aşamasında görevli bürokratların işi
zorlaştırmaları ve her müracaatta belgelerin aslını
istemeleri de engellileri ve yakınlarını maddi ve manevi
külfet altına sokuyor.
Köprüler ve otoyollar Engelli plakalı araçlara ücretsiz
olsun diyerek yetkililere seslenmek istiyorum.
ENGELLİLERİ ENGELLEMEYİN!