Eda Esra ATUN
Star Gazetesi Maliyet Muhasebesi Şefi
eatun@stargazete.com
İŞİTME CİHAZLARINDA
HAKSIZ KDV UYGULAMASI
Tarih: 29.07.2008
"Katma değer vergisi
kanunun 17nci maddesinin (4) numaralı fıkrasına 5378 sayılı kanunun 32ci
maddesiyle 07/07/2005 tarihinden geçerli olmak üzere, eklenen (s) bendi ile
"Özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel üretilmiş her
türlü araç, gereç ve özel bilgisayar programları" katma değer vergisinden
istisna edilmiştir."
maddesinden yola çıkarak işitme cihazlarının da KDV’den istisna olduğu ve söz
konusu madde hükmünü yanlış yorumlamaktan dolayı işitme cihazlarından haksız
yere KDV alındığına yönelik çalışmalar başlattık. Konuyla ilgili olarak İşitme
Engelliler ve Aileleri Derneği Başkanı Sn. Viki Özromano’nun öncülüğünde gerek
sayın bakanlarla, gerek işitme cihazı firmalarıyla çok sayıda toplantı yaptık.
Bu toplantılar sonucunda işitme cihazlarının KDV’den istisna olduğu halde hatalı
olarak KDV alındığını kendilerine bizzat anlattık. Ve konuyu netleştirmek adına
da Maliye Bakanlığı’ndan mukteza alınarak 24.10.2007 tarihinde ilgili kurum ve
kuruluşlara gerekli duyuru yapıldı.
Ekte sunulan T.C.
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı 16.10.2007 tarih
B.07.1.GİB.0.01.54/5417-2338 sayılı
muktezası gereği işitme engellilerin kullanımına yönelik olarak üretilen işitme
cihazlarının dahilde teslimi ve ithali katma değer vergisinden istisna olduğuna
dair yazı tarafımıza gönderilmiştir.
Bu muktezanın ardından
yapılan duyurular sonucunda işitme cihazı firmaları işitme cihazlarından KDV
alımını kaldırmışlar ve işitme engelli vatandaşlarımız, duymalarına yardımcı
olan bu cihazları KDVsiz almaya başlamışlardır. İşitme engellilerin duymasını
kolaylaştıran iyi bir dijital İşitme cihazının ortalama fiyatı 2000-3000
Dolar’dan başlamaktadır. (İşitme engelliler ve aileleri derneği olarak işitme
engelliler ve ailelerine en uygun cihazın analog cihazlanma değil daha doğal ve
kaliteli ses veren dijital cihazlanma olduğunu özellikle belirtiyoruz.)
Zaten aileler bu kadar yüksek meblağda bir cihaz alımında zorlanırlarken üstüne
bir de KDV ödemek zorunda kalacaklardır. İşitme cihazları lüks mal kapsamında
değildir. Tamamen zorunlu ihtiyaca yönelik kullanım söz konusudur. Fiyatı ne
kadar pahalı olursa olsun aileler bu cihazları almak zorundadırlar. Aksi
taktirde erken yaşta doğru cihazla cihazlanamayan çocuklarımız yaşları
ilerledikçe duymayı ve konuşmayı tamamen unutarak toplumdan uzak kendi
hallerinde yaşamaya başlayacaklardır. Devletimiz vatandaşlarına bu şekilde bir
muameleyi reva görmemelidir. İşitme engelli çocuklarımızın, gençlerimizin daha
fazla dışlanmasına izin verilmemelidir. Bu devletin sosyal devlet olma
bilincinin bir gereğidir.
19 Temmuz 2008 / 26941 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulu
kararıyla (karar sayısı 2008/13902) tüm işitme engelliler ve aileleri adına çok
üzücü bir durum ortaya çıkmıştır. (Ortopedik
cihazlar (Koltuk değnekleri, cerrahi kuşaklar ve fıtık bağları dahil)
;cebireler, gudyerler ve kırıklara mahsus diğer
cihazlar; protez organlar;
sağırların işitmesini
kolaylaştırmaya mahsus cihazlar ve vücut kusur veya noksanlığını gidermek
amacıyla üstte veya elde taşınan veya vücudun içine yerleştirilen diğer cihazlar
(Aksam, parça ve aksesuarlar
hariç))
Devlet özürlü vatandaşları
arasında Anayasamızın eşitlik ilkesine aykırı davranarak özür grupları arasında
eşitsizlik yaratmıştır. Görme engellilerin kullandıkları her türlü cihazlar
KDV’den istisna olurken işitme engellilerin işitmelerine yardımcı olan cihazlar
KDV’ye tabi tutulmuştur. Söz konusu kararla işitme engellilerin kullandıkları
cihazlar özellikle belirtilerek işitme engellilerin sorunlarına yeni bir sorun
daha eklenmiştir. İşitme engellilerin hayatlarını kolaylaştırmaya yönelik
kararlar alınması gerekirken aksine hem işitme engellilerin hem de ailelerinin
hayatlarını zorlaştırıcı uygulamalar yapılmaktadır. Fiziksel olarak görünür bir
rahatsızlık olmadığı için toplumda işitme engellilerin sorunlarına kayıtsız
kalınmaktadır. Gerek okul hayatı gerekse iş hayatında önlerine çıkan zorluklarla
mücadele etmeye çalışan işitme engelliler bir de daha iyi duymalarını
sağlayacak, toplum içinde kendilerini daha rahat ifade etmelerine vesile olacak
işitme cihazlarının alımında KDV engeliyle karşılaşmaktadırlar.
Toplumumuzda özürlü deyince
bedensel engelliler, zihinsel engelliler, görme engelliler akla geliyor. Halbuki
işitme engelliler de bu özür grubunun içinde yer alıyorlar. Toplumumuzda işitme
engelli vatandaşlarımızın yaşadığı zorlukları, çektiği sıkıntıları bilen ve
onlara yardımcı olmaya çalışan kaç vatandaşımız var? Biz bu yazıyla az da olsa
bir kamuoyu yaratarak sessiz çoğunluğun sesini duyurmaya çalışıyoruz.
İşitme cihazlarından KDV
alınmaması gerektiği halde bu konudan hem firmalar hem de aileler bilgi sahibi
olmadığından yıllarca haksız olarak işitme cihazlarından KDV alınmıştır.
Yıllarca haksız yere ödediğimiz KDV’ler iade edilmediği gibi, KDV siz
saltanatımız sadece 10 ay sürebildi.
İşitme engelinde erken ve
doğru cihazlanmanın önemi
göz önüne alındığında, SGK cihazlara 800 YTL ödemek yerine sadece 400-450 YTL
öderken (bu konu ile ilgili binlerce haber ve dilekçe hazırladık) zaten
çok pahalı olan bu cihazlara tekrar % 8 KDV uygulanması, işitme engelli
çocuklarımızı ve ailelerini son derece mağdur edecektir.
İşitme engelli
çocuklarımızın, gençlerimizin ve ailelerinin mağduriyetini azaltmak için
gösterdiğimiz tüm çabalar bir anda yok olmuştur. Konunun hassasiyeti bakımından
kamuoyunun bilinçlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.
İşitme engelliler ve aileleri
adına yoğun çaba sarf eden, gecesini gündüzünü işitme engellilere ayıran Sn.
Viki Özromano’ya tüm işitme engelliler ve aileleri adına teşekkür ediyorum…
EK - 1:
16.10.2007tarihli B.07.1.GİB.0.01.54/5417-2338 nolu Gelir İdaresi Başkanlığının
Özelgesinde;
İlgide kayıtlı dilekçelerinizde, işitme engelliler için üretilen işitme cihazı
ve yedek parçalarının tesliminin katma değer vergisi karşısındaki durumu
hakkında bilgi istenilmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanunun 17ci maddesinin (4) numaralı fıkrasına 5378 sayılı
Kanunun32nci maddesiyle 07.07.2005 tarihinden geçerli olmak üzere, eklenen (s)
bendi ile “Özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak
üretilmiş her türlü araç gereç ve özel bilgisayar programları” katma değer
vergisinden istisna edilmiştir.
Bu çerçevede, münhasıran özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamlarında
kullanmaları için özel olarak üretilmiş her türlü araç gereç ile özel bilgisayar
programları istisna kapsamında kabul edilecektir.
Buna göre, işitme engellilerin kullanımına yönelik olarak üretilen işitme
cihazlarının dahilde teslimi ve ithali katma değer vergisinden istisnadır.
Diğer taraftan söz konusu cihazların yedek parçaları ile bunlara ilişkin olarak
verilen bakım-onarım hizmetlerinin istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün
olmadığından söz konusu yedek parçaların dahilde teslimi ve ithali ile
bakım-onarım hizmetleri genel hükümler çerçevesinde katma değer vergisine tabi
olacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Ahmet ÖĞÜT
Gelir İdaresi Grup Başkanı