BASINDAN YAZILAR
Vergi İnceleme Oranı %1.68 - MuhasebeTR

Vergi İnceleme Oranı %1.68

Vergi Denetim Kurulu 2021 yılı Faaliyet Raporu'nu açıkladı. Bugün sizlere, bu raporda yer alan Türkiye genelinde mükelleflerin inceleme oranları ve vergi türleri itibarıyla inceleme sonuçlarından faydalanarak, bir analiz yapmaya çalışacağım.

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde 31.12.2021 tarihi itibarıyla yer alan 7.776 kişilik vergi baş müfettişi, vergi müfettişi ve vergi müfettiş yardımcısından oluşan denetim gücü olmasına rağmen; vergi müfettişlerinin bir bölümünün idari görevlerde olmaları nedeniyle aktif denetim gücü 6.197 kişidir.

Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere 2020 yılında faal Gelir Vergisi (GMSİ hariç) ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin %1.58'i incelemeye tabi tutulurken, bu oran 2021 yılında ise %1.68 olmuştur.

Türkiye'de Vergi Denetim Kurulu'nun denetim gücü geçmişe oranla oldukça yeterlidir. Ülkemizde sık yapılan seçimler ve sık çıkarılan aflar nedeniyle zaman zaman vergi incelemeleri durdurulmakta ya da yavaşlatılmaktadır. Hem bu süreçler hem de verimsiz sahte fatura incelemeleri vergi inceleme oranının düşüklüğünde önemli bir etkendir.

2021 YILI VERGİ İNCELEME SONUÇLARI

Aşağıdaki tabloda Vergi türleri itibarıyla 2021 yılı vergi inceleme sonuçları yer almaktadır.

2021 yılında 54.065 mükellef incelenmiş, incelenen mükellefler için tarhı istenilen toplam vergi tutarı 24.232.837.331 TL ve kesilmesi önerilen toplam ceza tutarı ise 50.748.840.091 TL olmuştur.

Yukarıdaki tablo, hep söylediğimiz bir gerçeğin vücut bulmuş halidir. Türkiye'de Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi oranları çok yüksektir. Bu yüksek oran, bu vergi türlerinde bu vergileri ödememek için sahte belge düzenlemek ve kullanmak başta olmak üzere birçok yola başvurulduğunu göstermektedir. Yapılan tarhiyatlarda bulunan matrah farkı ve 3 kat ceza kesilmiş olması, Vergi Usul Kanunu'nun 359'uncu maddesi kapsamındaki fiillerin varlığına işaret etmektedir.

2020 yılında 19.470 adet Vergi Tekniği Raporu (sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma incelemeleri de dahil olmak üzere) 15.780 adet Vergi Suçu Raporu düzenlenmiş iken; 2021 yılında düzenlenen Vergi Tekniği Raporu 20.306 adet, Vergi Suçu Raporu adedi ise 18.968 adede yükselmiştir.

Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi oranları düşürülmediği sürece, bu kısır döngü devam edecek. Yazılan raporlar sonucunda salınan vergi ve kesilen cezanın tahsil kabiliyeti olmadığı için, Maliye'nin tahsil edemediği ve asla edemeyeceği vergi alacağı tutarları her yıl artmaya devam ediyor.

Türkiye'de vergi incelemeleri geçmiş yılların denetlenmesi şeklinde değil, vergi incelemelerinin cari yılda yapılması şeklinde olmalıdır. Beş yıl geriden gelerek tarhiyat yapmak, verimli ve anlamlı değildir. Bir mükellefin 5 yılını birden incelerken, milyonlarca mükellefin hiç incelenmemesi eşitlik ve adalet ilkelerini de zedelemektedir.

Türk Vergi Sistemi, “malı” değil, “parayı'' takip eden ve mükelleflere harcama ve tasarruflarının kaynağını sorabilen bir yapıya kavuşturulmalıdır. O zaman vergi incelemeleri çok daha etkin, verimli ve caydırıcı olacaktır.

(Kaynak: Nedim Türkmen / Sözcü Gazetesi | 08.04.2022)

GÜNDEM