Mehmet Yıldırım
Vergi Başmüfettişi
mehmetyildirim3446@gmail.com

Siyasi Partilere Yapılan Bağışlar Vergiden Düşülebilir mi?

Son zamanlarda kamuoyunda geniş yer bulan “yeni” bir siyasi partiye bağış ve yardım yapılması konusu, 'Siyasi partilere yapılan bağış veya yardımlar, gelir ya da kurumlar vergisi matrahından indirilebilir mi?' sorusunu gündeme getirmiştir.

Bu sorunun yanıtına geçmeden önce, siyasi partilere kimlerin bağış yapabileceğini incelemek gerekir.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 66. maddesi, siyasi partilere kimlerin bağış yapabileceğini, kimlerin yapamayacağını ve uyulması gereken sınırları açıkça düzenlemiştir:

1. Kimler Bağış Yapabilir?

Türk Vatandaşı Gerçek Kişiler: Her Türk vatandaşı siyasi partilere ayni veya nakdi bağışta bulunabilir.

Özel Sektör Tüzel Kişileri: Kamu payı ve kamu niteliği bulunmayan özel hukuk tüzel kişileri (şirketler vb.) siyasi partilere bağış yapabilir.

Sivil Toplum Kuruluşları: Özel kanunlarındaki kısıtlayıcı hükümler saklı kalmak kaydıyla dernekler, vakıflar, kooperatifler ve sendikalar bağış yapabilir.

2. Kimler Bağış Yapamaz? (Bağış Yasakları)

Kamu Kurum ve Kuruluşları: Genel ve özel bütçeli idareler, belediyeler, KİT'ler, kamu bankaları ve sermayesinde kamu payı bulunan kurumların siyasi partilere bağış yapması kesinlikle yasaktır.

Yabancı Gerçek ve Tüzel Kişiler: Yabancı devletler, uluslararası kuruluşlar ile Türk vatandaşı olmayan gerçek ve tüzel kişilerden bağış alınamaz.

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları: Ticaret ve sanayi odaları, borsalar ve meslek birlikleri siyasi partilere bağışta bulunamazlar.

3. Yasal Bağış Üst Sınırı ve Belgelendirme

Aynı maddede belirtildiği üzere; bağış yapmaya yetkili olan gerçek veya tüzel kişilerin bir takvim yılı içinde aynı siyasi partiye yapabileceği ayni ve nakdi bağış toplamı, kanunda belirtilen yıllık üst sınırı aşamaz (bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır). Ayrıca yapılan bağışların mutlaka parti bağış makbuzu karşılığında veya partinin resmi banka hesabına yapılması şarttır.

Siyasi Partilerin Hukuki Statüsü ve Dernek Benzerliği

Vergi hukuku açısından siyasi partilerin durumu özel bir nitelik taşır. Siyasi partilerin tüzel kişiliği olmasına karşın vergi uygulamaları bakımından mükellefiyeti bulunmamakta ve dernek olarak kabul edilmektedir.

Ancak burada kritik bir ayrım bulunmaktadır: Her ne kadar dernek sayılsa da bu husus sadece Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 94. maddesindeki vergi tevkifatı (stopaj) uygulamalarıyla sınırlı bir durumdur. Siyasi partileri genel hükümler çerçevesinde doğrudan "kamu yararına çalışan dernekler" veya "vergi muafiyeti tanınan vakıflar" sınıfına dâhil etmek mümkün değildir.

GVK m. 89 ve KVK m. 10 Penceresinden Bağış İndirimi

Gelelim en çok merak edilen konuya: Gelir veya Kurumlar Vergisi beyannamesinde bağış indirimi yapılabilir mi?

Gelir Vergisi Yönünden (GVK Madde 89): Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinde, mükelleflerin beyan ettikleri gelirlerden neleri, hangi şartlarla ve hangi kurumlar için indirebileceği tek tek sayılmıştır. Bu maddede kamu idareleri, belediyeler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler yer almasına rağmen siyasi partilere yer verilmemiştir.

Kurumlar Vergisi Yönünden (KVK Madde 10): Benzer şekilde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinde de kurum kazancından indirilebilecek bağış ve yardımlar sınırlı sayıda sayılmıştır. Siyasi partiler bu madde kapsamındaki kurum ve kuruluşlar arasında da bulunmamaktadır.

GVK m. 89 ve KVK m. 10 hükümleri uyarınca siyasi partilere yapılan nakdi veya ayni bağışların gelir veya kurumlar vergisi matrahından indirilmesi mümkün değildir. Yapılan bağışlar, ticari kazancın tespitinde Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınmalıdır.

KDV ve Veraset/İntikal Vergisi Yönünden Durum

Meseleye Katma Değer Vergisi (KDV) ve Veraset ve İntikal Vergisi (VİV) açısından baktığımızda ise karşımıza muafiyet ve istisna düzenlemeleri çıkar:

Katma Değer Vergisi İstisnası (KDVK Madde 17/2-a): Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, siyasi partilere yapılan bedelsiz mal teslimleri ve hizmet ifaları (ayni bağışlar) KDV'den istisnadır. Siyasi partiye bir mal veya hizmet bedelsiz sunulduğunda KDV hesaplanmaz.

Önemli KDV Detayı (Yüklenilen KDV'nin Durumu): KDVK 30/a ve 30/d maddeleri gereğince, vergiden istisna edilmiş işlemlere ilişkin yüklenilen (alınırken ödenen) KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün değildir. Siyasi partilere yapılan teslimler KDV'den istisna olduğu ve yapılan bağış ana kural olarak KKEG sayıldığı için; bağışlanan malın alımında ödenen KDV indirim konusu yapılamaz, yapılmışsa düzeltilerek indirim hesaplarından çıkarılmalı ve KKEG (689 hesabı) olarak kayıtlara alınmalıdır.

Veraset ve İntikal Vergisi İstisnası: 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 3. maddesi kapsamında, siyasi partiler VİV'den muaf tutulmuştur. Dolayısıyla siyasi partilere yapılan bağış ve yardımlar Veraset ve İntikal Vergisinden istisnadır; bağış alan parti açısından herhangi bir VİV mükellefiyeti doğmaz.

Bağış Yapan Mükelleflerin Muhasebe Kaydı Nasıl Olmalı?

Siyasi partilere yapılan bağış ve yardımlar vergi matrahından indirilemediği için, muhasebe kayıtlarında doğrudan gider yazılamaz; Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak takip edilmesi gerekir.

1. Nakdi Bağış Yapılması Halinde Kayıt:

Örneğin, mükellef banka kanalıyla bir siyasi partiye 100.000 TL nakdi bağışta bulunmuşsa:

____________________ / ____________________

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 100.000 TL

- 689.01 KKEG (Siyasi Parti Nakdi Bağışı)

                                         102 BANKALAR 100.000 TL

____________________ / ____________________

(Dönem sonunda bu tutar ticari kâra eklenerek vergi matrahına dâhil edilir.)

2. Ayni Bağış (Mal Teslimi) ve Yüklenilen KDV'nin KKEG Yapılması Kaydı:

Örneğin, maliyeti 50.000 TL olan bir ticari mal (daha önce alımında %20 oranında 10.000 TL KDV indirim konusu yapılmış olsun) siyasi partiye bedelsiz bağışlanmıştır.

KDVK 17/2-a uyarınca teslim KDV'den istisnadır. Ancak KDVK 30/a ve 30/d uyarınca malın alımında ödenip indirilen 10.000 TL KDV'nin ilave KDV olarak beyan edilip KKEG yazılması gerekir:

____________________ / ____________________

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 60.000 TL

- 689.01 KKEG (Siyasi Parti Ayni Bağışı: 50.000 TL)

- 689.02 KKEG (İndirilemeyen Yüklenilen KDV: 10.000 TL)

                                         153 TİCARİ MALLAR 50.000 TL

                                         391 HESAPLANAN KDV 10.000 TL

                                         (İlave Edilecek KDV)

____________________ / ____________________

Özetle

Siyasi arena hareketlenirken gündeme gelen yeni bir partiye destek amacıyla yaptığınız bağışlar, 2820 sayılı Kanun'daki şartlar ve yıllık yasal sınırlar dâhilinde olmak kaydıyla mevzuata uygundur. Bu bağışlar siyasi partinin Veraset ve İntikal Vergisi ödemesini gerektirmez, ayni bağışlarda KDVK 17/2-a gereğince KDV hesaplanmaz. Ancak bağışlanan malın alımında ödenen KDV de dahil olmak üzere yapılan tüm harcamalar GVK m. 89 ve KVK m. 10 uyarınca matrahtan indirim konusu yapılamaz; muhasebe kayıtlarında KKEG (689 hesabı) olarak dikkate alınması gerekir.

05.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.