Mehmet Uğur Yavuz
Sosyal Güvenlik Denetmeni
m.uguryavuz@gmail.com

İşkur Programlarında Uyum ve Risk Yönetimi

Son dönemde istihdam piyasasının en önemli can damarlarından biri hiç kuşkusuz İŞKUR’un sunduğu Aktif İşgücü Hizmetleri. Ancak işverenler için bu desteklerden yararlanmak sadece katılımcı bulmaktan ibaret değil; mevzuatın labirentlerinde kaybolmadan, "uyum" prensibine sadık kalarak ilerlemek hayati önem taşıyor. 2025/1 sayılı Genelge ve NİYEP düzenlemeleri, iş dünyasına yeni bir "anayasa" sunuyor.

Kontenjan Hesaplarında İnce İşçilik

Birçok işverenin en çok takıldığı nokta kontenjan hesabı. İşbaşı Eğitim Programı (İEP) için kontenjan, sadece il bazında ve aynı vergi numaralı işyerlerinin son 6 aylık prim gün sayısının 180’e bölünmesiyle bulunan sayının %30’u olarak belirleniyor. NİYEP’te ise durum daha kademeli; 1-4 çalışanı olanlar çalışan sayısı kadar, 50 ve üzeri çalışanı olanlar ise toplam mevcudun %50’si kadar kursiyer alabiliyor. Burada unutmamanız gereken en kritik kural: Küsuratlar her zaman yukarı yuvarlanır.

Sessiz Tehlike: %10 Kuralı

Program devam ederken sigortalı sayınızı korumak bir tercih değil, zorunluluktur. Eğer aylık sigortalı sayınız başlangıçtaki rakamdan %10’dan fazla azalırsa, İŞKUR kontenjanınızı sessizce yeniden hesaplar. Ayrıca İşbaşı Eğitim Programı (İEP) devam ettiği sürece en program uygulanan SGK sicil numaralı işyerinde en az 5 çalışan bulunması gerekliliği unutulmamalıdır. Bu durumun faturası ise ağır olabilir: Hak ettiğinizden fazla katılımcı kullandığınız tespit edilirse, o ayın başından itibaren yapılan tüm ödemeler (zaruri gider ve sigorta primleri) sizden yasal faiziyle birlikte tahsil edilir. Neyse ki bu durumda bir "yasaklılık" (men) kararı verilmiyor; ancak mali yük doğrudan kasanıza yansıyor.

İstihdam Taahhüdü: Sözleşmenin Namusu

İŞKUR desteklerinin temel amacı kalıcı istihdam. Bu nedenle işverenlerin katılımcıların en az %60’ını, fiili program gününün en az iki katı kadar süreyle istihdam etmesi gerekiyor. Eğer bu taahhüdü süresi içinde hiç yerine getirmezseniz, sadece yapılan ödemeleri faiziyle geri ödemekle kalmaz, aynı zamanda 24 ay boyunca tüm İŞKUR programlarından mahrum bırakılırsınız. Bu, bir işletme için iki yıllık bir destek ambargosu anlamına geliyor.

İmalat Sektörüne "2026" Nefesi

Mevzuatın katı kuralları arasında imalat sektörüne özel bir parantez açılmış durumda. 31 Aralık 2026’ya kadar başlatılacak programlarda, sanayicilerimiz için istihdam taahhüt oranı %50’ye çekildi. Daha da önemlisi, yeniden bir program başlatmak istediğinizde aranan "sigortalı sayısını artırma" şartı, bu sektör için "sayıyı koruma (azaltmama)" olarak esnetildi. Bu, sanayi tesislerimizin büyüme sancılarını hafifletmek adına verilmiş kıymetli bir imtiyaz.

İEP ve NİYEP gibi programlar, nitelikli işgücüne ulaşmak için muazzam fırsatlar sunuyor. Ancak 9 aylık bekleme sürelerinden birinci derece akraba yasağına kadar pek çok detay, titiz bir takip gerektiriyor. Mevzuata uyum sağlamak, sadece bir bürokrasi zorunluluğu değil, aynı zamanda işletmenizin mali geleceğini koruma altına alan bir risk yönetimi stratejisidir.

İŞKUR kapısını çalmadan önce, kontenjanlarınızı ve istihdam kapasitenizi bu yeni kurallar ışığında tekrar gözden geçirmenizi tavsiye ederim. Unutmayın, mevzuata uyumda hata yapmak, destekten çok maliyet getirebilir. Bu nedenle aşağıda maddeler halinde sunulan uyum raporunu takip etmeniz faydalı olacaktır.

MEVZUAT UYUM RAPORU

1. Kontenjan Belirlenmesi ve Hesaplama Usulü

• İşbaşı Eğitim Programı (İEP): Kontenjana esas sigortalı sayısı, işverenin programın düzenleneceği ildeki ve aynı vergi numarasına bağlı işyerlerinin, son 12 ay içindeki son 6 aylık toplam prim gün sayısının 180’e bölünmesiyle hesaplanır. Çıkan küsuratlar yukarı yuvarlanır. İşveren, bu sayının en fazla %30’una kadar katılımcı talep edebilir.
• NİYEP Kapsamındaki Kurslar: Çalışan sayısı 1-4 arası ise çalışan sayısı kadar; 5-9 arası 12 kişi; 10-49 arası 24 kişi; 50 ve üzeri ise çalışan sayısının en fazla %50’si kadar kursiyer talep edilebilir.

2. Sigortalı Sayısının Takibi ve %10 Kuralı

• Program süresince işverenin aylık sigortalı sayısı (toplam prim gün sayısı / 30) takip edilir.
• Aylık sigortalı sayısı, başlangıçtaki sayıdan %10’dan fazla azalırsa kontenjan yeniden hesaplanır.
• İşbaşı Eğitim Programı (İEP) devam ettiği sürece en program uygulanan SGK sicil numaralı işyerinde en az 5 çalışan bulunması gereklidir.
• Yaptırım: Hak edilen kontenjandan fazla katılımcı kullanıldığı tespit edilirse, fazla olan her bir kişi için yapılan tüm ödemeler (zaruri gider ve sigorta primi) yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Bu durumda işverene programlardan yasaklılık (men) işlemi uygulanmaz.

3. İstihdam Yükümlülüğü ve Taahhütler

• Genel Şartlar: İşverenler, katılımcıların en az %60’ını, fiili program gününün en az iki katı kadar (ve en az 60 gün) istihdam etmekle yükümlüdür.
• İşe Başlatma Süresi: Katılımcılar, sınav sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç 30 gün içinde işe başlatılmalıdır. Gerekçeli talep halinde bu süre 90 güne kadar uzatılabilir.
• Başarısızlık Durumu: İstihdam taahhüdünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde program feshedilir, tüm ödemeler faiziyle geri alınır ve işveren 24 ay boyunca aktif işgücü hizmetlerinden yararlandırılamaz.

4. Yeniden Yararlanma ve Artış Şartı

• Yeni bir program/kurs başvurusu yapıldığında, işverenin sigortalı sayısının (en son tamamlanan programa kıyasla), son bir yıl içindeki programlardan doğan istihdam yükümlülüğü (kişi sayısı) kadar artmış olması gerekir.
• Hesaplama Dönemi: Artış kontrolü, yeni programın başlama tarihinden önceki son aya/döneme ait SGK prim gün sayısının 30’a bölünmesiyle yapılır.

5. Sektörel İstisnalar (İmalat Sektörü)

• 31/12/2026 tarihine kadar başlatılacak programlarda imalat sektöründeki işyerleri için:
  • İstihdam taahhüt oranı %50 olarak uygulanır.
  • Yeniden yararlanma taleplerinde "istihdam yükümlülüğü kadar artış" şartı aranmaz; sigortalı sayısının azalmamış olması yeterli kabul edilir.

6. Program ve Kursiyer Şartları

• Bekleme Süresi: Kursiyer ve katılımcılar için programlar arasında 9 ay bekleme süresi bulunur.
• Katılım Kısıtları: İşverenin birinci veya ikinci derece kan hısımı/eşi olanlar veya son bir yıl içinde o işverene ait vergi numarasında sigortalı olanlar programa katılamaz.

04.03.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.