Mehmet Uğur Yavuz
Sosyal Güvenlik Denetmeni
m.uguryavuz@gmail.com

Yabancı Ortaklı Şirketlerde SGK Tescili Bürokratik Engeller ve Çözüm Yolları

Küresel Yatırım ve Yerel Mevzuat Çelişkisi

Türkiye, stratejik konumu ve sunduğu fırsatlarla küresel sermaye için vazgeçilmez bir merkez olma özelliğini korumaktadır. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, "eşit haklar" ilkesiyle yabancı yatırımcıların Türk vatandaşlarıyla aynı hukuki zeminde hareket etmesini teminat altına almıştır. Keza 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, limited şirket müdürlerinin Türk vatandaşı olması veya Türkiye’de ikamet etmesi zorunluluğunu kaldırarak yatırım iklimini desteklemiştir. Ancak, liberal yatırım rejimi ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) dijital güvenlik protokolleri arasında operasyonel bir tıkanıklık söz konusudur. Kağıt üzerinde sağlanan bu haklar, SGK tescil ve aktivasyon süreçlerinde "T.C. kimlik numarası" zorunluluğuna takılmakta; bu durum yabancı yatırımcılar için yönetilmesi gereken ciddi bir operasyonel riske dönüşmektedir.

Mevzuatın Temeli: 5510 Sayılı Kanun ve Otomatik Tescil Paradoksu

Sosyal güvenlik mevzuatımız, bürokrasiyi azaltmak amacıyla "tek durak ofis" sistemini benimsemiştir. Yasal dayanaklar incelendiğinde süreç şu şekilde kurgulanmıştır:

• 5510 Sayılı Kanun 11. Madde: Şirket kuruluşunun Ticaret Sicil Memurluklarına bildirilmesi, Kuruma (SGK) yapılmış bildirim sayılmaktadır.
• Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği 27. Madde: İşverenlerin işyeri bildirgesini elektronik ortamda göndermesi zorunludur. Şirket kuruluş aşamasında ise ticaret sicili üzerinden gelen verilerle "otomatik tescil" mekanizması devreye girer.
• 2020/20 Sayılı Genelge: Bu genelge, ticaret sicili üzerinden yapılan bildirimlerle işyeri tescilinin otomatik gerçekleşeceğini ancak e-Sigorta aktivasyon işlemlerinin işveren tarafından tamamlanması gerektiğini belirtir.

Buradaki kritik ayrım şudur: Şirketin "otomatik tescili" sistem üzerinden yapılsa bile, personelin işe girişini yapabilmek için gereken e-Sigorta kullanıcı kodu ve şifresinin aktivasyonu, fiziksel bir kişinin dijital onayıyla mümkündür.

Uygulamadaki Temel Sorun: T.C. Kimlik Numarası Çıkmazı

Bahsedilen bu dijital bariyeri bir örnek ile net bir şekilde ortaya koymaya çalışalım. Örnek işletmemizin tek ortağı ve müdürü Çin vatandaşı olsun. Bu şirketin kuruluşu ticaret sicilinde başarıyla tamamlanmış olmasına rağmen, e-Bildirge sistemine girişte aşağıda ki şekilde bir sorun yaşayacaktır.

Ticaret sicili işlemleri için yabancı kimlik numarası veya vergi numarası yeterli olurken; SGK’nın e-Devlet entegrasyonuna dayalı dijital altyapısı, sistem güvenliği gereği mutlak surette bir T.C. kimlik numarası ile eşleşme aramaktadır. Türkiye’de ikamet etmeyen ve T.C. kimlik numarası bulunmayan yabancı müdürlerin, e-Devlet üzerinden e-Sigorta sözleşmesini onaylaması teknik olarak imkansızdır. Bu durum, Türkiye'nin liberal yatırım mevzuatı ile dijital güvenlik protokolleri arasındaki çatışmanın yarattığı bir "yönetimsel dar boğazdır."

E-Bildirge Şifresi ve Aktivasyon Süreci İçin Kritik Şartlar

E-Sigorta aktivasyonunun sağlanması ve işyeri şifrelerinin alınabilmesi için şu teknik şartların karşılanması zorunludur:

• T.C. Kimlik Numarası Sahipliği: Sistemsel aktivasyon için şirket adına yetkilendirilmiş bir T.C. vatandaşı veya Türkiye'de yerleşik, T.C. kimlik numarasına sahip bir kişinin varlığı şarttır.
• Temsil ve İlzama Yetkili Kişi: Aktivasyon işlemini yapacak kişinin ticaret sicili kayıtlarında veya geçerli bir yönetim kurulu kararıyla şirketi temsil ve ilzama yetkili olarak tanımlanmış olması gerekir.
• Mali Müşavirlerin (SMMM) Rolü: Şifre başvuruları mali müşavirler aracılığıyla yapılacaksa, bu kişilerin yetkisinin noter onaylı vekaletname ile tevsik edilmesi ve bu vekaletnamenin özel yetkiler içermesi şarttır.

Çözüm Önerisi: Temsilci Atama ve Vekaletname Detayları

Yabancı yatırımcıların idari para cezalarıyla karşılaşmaması ve sigortalı girişlerini zamanında yapabilmesi için aşağıdaki stratejik adımlar izlenmelidir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Yerleşik Temsilci Ataması: Şirketin kuruluşuyla eş zamanlı olarak, Türkiye'de mukim ve T.C. kimlik numarası bulunan bir temsilci veya müdürün görevlendirilmesi operasyonel devamlılık için hayati önemdedir.
• Vekaletname İçeriği: Noter huzurunda düzenlenecek vekaletnamelerin genel ifadelerle sınırlı kalmaması; "SGK işyeri tescil ve e-bildirge işlemlerini açıkça kapsayan" özel yetki metnine sahip olması zorunludur.
• Yetki Kontrolü: Temsil yetkisi bulunmayan veya vekaletnamesinde SGK işlemleri için açık yetkisi olmayan kişilerce yapılan başvurular Kurum tarafından reddedilmektedir. Bu durum, sigortalı bildirimlerinin gecikmesine ve ciddi idari para cezalarına yol açabilir.

Sonuç ve Özet Tavsiyeler

Yabancı sermayeli şirketlerin kuruluşu hukuken ne kadar kolaysa, operasyonel süreçlerin dijital aktivasyonu o kadar yerel bir yetki gerektirmektedir. Yatırımcıların sadece ticaret sicil kaydına odaklanmaları, SGK altyapısının kurulamaması nedeniyle personelin işe başlatılamaması riskini doğurur. Sorunsuz bir başlangıç için şu üç adımın eksiksiz uygulanması profesyonel bir yönetim gerekliliğidir:

1. Temsilci Belirleme: Türkiye'de ikamet eden ve T.C. kimlik numarası olan yetkili bir temsilci atanmalı.
2. Kapsamlı Vekaletname: Atanan yetkiliye, SGK işyeri tescil ve e-bildirge işlemlerini açıkça kapsayan noter onaylı vekaletname verilmeli.
3. Dijital Aktivasyon: Atanan yetkilinin T.C. kimlik numarası üzerinden e-Devlet aracılığıyla e-Sigorta sözleşmesi onaylanarak şifreler aktif edilmeli.

27.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.