E-Fatura Yerine E-Arşiv Fatura Düzenleyenlere ve Alanlara 17 Milyon TL Ceza İhtimali

Mali İdarenin elektronik ortamda defter, belge düzenlenmesi, muhafazası, beyan­ların verilmesi ve alınması, bunların kontrolü alanında attığı adımlar Dünya ölçeğinde önem­li ve gelişmiş, öncü uygulamalardır.

Bu uygulamalar doğal olarak düzenlemele­re aykırı uygulamaların tespiti ve cezalandırıl­ması konusunda Mali İdareye büyük bir imkân vermektedir. E defter belge düzenlemelerine uyumsuzlukların Türkiye genelinde tespiti ve bunlara ceza uygulanması teorik olarak müm­kün hale gelmiştir. Bu nedenle de ceza düzenle­meleri ve uygulamalarında meselelere titizlikle yaklaşmak gereklidir. Yanlış bir değerlendirme çok hızla, çok sayıda mükellefi etkileyecek, ge­reksiz yaygın ihtilaflara yol açabilecek, vergiye uyumlu mükellef grubunda gereksiz bir stres yaratılmasına sebebiyet verebilecektir.

Başlıktaki konu da tam böyle bir konu.

Problem nedir?

Mali İdarenin yaptığı tebliğ düzenlemelerine göre (447-509 VUK GT) e-fatura düzenlemek zorunda olan mükelleflere e-fatura düzenlen­mesi gerekiyor. Bu durum e-fatura mükellefle­rinin birbirleriyle mal ve hizmet alışverişi için de geçerli. E-fatura yerine bir başka elektronik belge olan e-arşiv fatura düzenlenmiş olması halinde Mali İdare bu belgenin düzenlenme­miş sayılacağı, hem alana hem de düzenleyene VUK 353/1 çerçevesinde özel usulsüzlük cezası uygulanabileceği yaklaşımında.

Bir e faturaya geçmiş mükellefe e-arşiv fatu­ra düzenlenirse, ilk tespitte 17.000 TL’den aşağı olmamak üzere (sonraki tespitlerde asgari ceza tutarı yükseliyor) bu fatura tutarının %10 u ka­dar bir özel usulsüzlük cezası kesilebilecek. Bu cezada yıllık 17 milyon TL sınırı var.

Kanuna göre ne zaman?

Mali İdarenin yaklaşımı bu olmakla birlikte ilgili kanun maddesi Mali İdarenin yorumunu desteklemiyor.

Vergi Usul Kanununun 353.maddesine göre ceza verilebilmesi için belge verilmemesi, alın­maması, düzenlenen belgelerde gerçek meblağ­dan farklı meblağlara yer verilmesi, belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekir­ken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlen­mesi, VUK’un 227, 231 ve 234 üncü maddele­rine göre hiç düzenlenmemiş sayılması, VUK’a göre düzenlenmesi gereken belgeler yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzen­lenmesi gerekir.

Bize göre e-fatura yerine e-arşiv fatura dü­zenlenmiş olması kanunda tarif edilen ve ceza uygulanmasını gerektiren durum ve tanımlar­dan (tiplerden) hiçbirine uymamaktadır. Mali İdarenin e-fatura yerine e-arşiv fatura düzen­lenmişse e-fatura düzenlenmemiş olduğu için (e-arşiv faturayı da yok sayarak) ceza uygulana­bileceği yaklaşımında. Bu yoruma katılabilmek mümkün değil. Bu yorum hukuki değil. Bir mü­eyyide uygulayabilmek için mutlaka kanunla ve açıkça düzenlenmesi gerekmektedir. Bir takım benzetme ve tanımlarla ceza gerektiren bir ta­nım ve buna dayanarak uygulama yapılamaz.

Geçmişte buna benzer sorunlar yaşandı

Vergi İdaresi; bu konuya benzer bir yaklaşı­mı, e-fatura uygulamasındaki firmaların; dü­zenlemiş oldukları kağıt faturalar için de ben­zer bir tutum sergilemiştir.

Mali İdare, e-fatura yerine kağıt fatura dü­zenlenmesi durumunda kağıt faturanın hiç düzenlenmemiş sayılacağı şeklindeki tebliğ açıklamasına dayanarak cezalı işlemler yapıl­mıştır. “Ancak yargıya intikal eden dava dos­yaları ve 13 Mayıs 2020 tarihli Resmî Gazete ’de yayımlanan Danıştay 9. Dairesi’nin; Esas No: 2017/3886, Karar No: 2019/7414 sayılı ve 24.12.2019 tarihli Kanun Yararına Temyiz Ka­rarı ile Vergi İdaresinin (27.03.2018 tarihine kadar olan süre için) tutum ve yaklaşımının hatalı olduğu hukuken ortaya konulmuştur.” (Cem Gür,Hece MM)

Bu konuda 353.maddede değişiklik yapılarak Mali İdarenin yaklaşımına daha sonra yasal ze­min kazandırılmıştır.

Sonuç

Bu şekilde cezai müeyyideye tabi tutulan mükellefler Vergi Ceza İhbarnamelerinin ken­dilerine tebliğine müteakip 30 günlük dava aç­ma süresi içerisinde konuyu vergi mahkemesi­ne taşıyabilirler.

Vergi İdaresinin yasal zemini olmayan bu uygulamaya son vermesi yerinde olacaktır. Bu­nun yerine konuya entegratörlerle teknik bir çözüm, engel bulunmak için çana gösterilmesi daha makul bir yaklaşım olacaktır.

(Kaynak: Zeki Gündüz / Dünya Gazetesi | 19.01.2026)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.