Erkan AKTÜRK
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
erkanakturk2@hotmail.com
ÖZÜRLÜLÜK NEDENİYLE ERKEN EMEKLİLİK
Tarih:
26/09/2006
Sayın
Erkan Bey, Doğuştan sağ kolumdan özürlüyüm, meslekte
kazanma gücümde % 40 yetersizdir raporum bulunmaktadır. ve
yaklaşık 4 yıldır çalıştığım şirketten vergi indirimi
alıyorum. Malulen emekli olabilmek için 10 yıl prim
yatırma ve 15 yıl sigortalı olmak gerektiği hakkında bir
bilgi aldım. 10.10.2006 yılında bu şartlar yerine geliyor.
Yazdığınız yazıda buna dair bir şey göremedim. Bilginiz
var ise emekli ola bilme imkanım var mı ? Kemal Şener
Sn.
kemal Şener’in sorusunu göz önünde bulundurarak sakatlık
nedeniyle emekli olma şartlarını değerlendirmeye
çalışacağız.
Kemal bey, yürürlükteki yasa
da dört şekilde emekli olunabilmektedir. Bunlar,
a) Normal emeklilik,
b) Erken yaşlanma nedeniyle
emeklilik,
c) Malulen emeklilik,
d) Özürlülük nedeniyle erken
emeklilik.
506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 53.ve 54.maddelerinde
malulen emekli olma halleri ve malulen emekli olma
şartları belirtilmiştir. Kanun maddelerini kısaca
özetlersek;
malul sayılabilmeniz için;
a) Çalışma gücünüzü 2/3
oranında ( %67) yitirmiş olmanız ,
b) 1800 gün prim ödemiş
olmanız veya en az 5 yıldan beri sigortalı olmanız ve her
yıla ortalama 180 gün prim ödenmiş olması gerekiyor.
Sigortalı olarak çalışmaya başlamadan önce malulen emekli
olmasını gerektirecek bir özrü olanlar, malulen emeklilik
şartlarını taşısalar dahi bu haktan yararlanamazlar. Bu
durumda olanlar işverenden alacakları yazı ile
defterdarlığa müracaat etmeleri, defterdarlıkça
sevkedilecek sağlık kurumundan en az % 40 oranında rapor
almaları halinde vergi indiriminden
yararlanabileceklerdir. Aynı zamanda vergi indiriminden
yararlananlar erken emekli de olabilmektedirler.
193
sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 2454 sayılı Kanunla
değişik 31.maddesi ile getirilen Sakatlık nedeniyle vergi
indiriminde yararlanmak isteyenlerin çalışma gücündeki
yetersizlik oranını aşağıda belirtilen şekilde bir tasnif
yapmıştır.
a) en az % 40 oranında özürlü
olanlar 3.dereceden sakat,
b) en az % 60 oranında özürlü
olanlar 2. dereceden sakat,
c) en az % 80 oranında da
özürlü olanlar 1. dereceden sakat olarak kabul
edilmektedir.
1.derece
sakatlığı olanlar, yaşları ne olursa olsun en az 15 yıldan
beri sigortalı olmaları ve en az 3600 gün prim ödenmiş
olması,
2.dereceden sakatlığı olanlar, yaşları ne olursa olsun en
az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve en az 3800 gün
prim ödemiş olmaları,
3.
dereceden sakat onlalar da yaşları ne olursa olsun en az
20 yıldan beri sigortalı olmaları ve en az 4000 gün prim
ödemiş olması şarttır.
01.01.2007 tarihi itibariyle yürürlüğe girecek olan 5510
sayılı yasanın 28.maddesinde özürlülük nedeniyle erken
emekli olma şartları düzenlenmiştir. Bu yasa gereği,
sigortalı olarak çalışmaya başlamadan önce malulen emekli
olmasını gerektirecek derecede özürü bulunan sigortalılar
malulen emeklilik şartlarına tabi tutulmayacak ve bu
haktan yararlandırılmayacaktır. Bu sigortalar;
a) en az % 40 en çok % 49
oranında sakatlığı bulunan sigortalılar 3.dereceden özürlü
olarak kabul edilecek ve bu sigortalılar en az 18 yıldan
beri sigortalı olmaları ve aynı zamanda en az 4680 gün,
b) ) en az % 50 en çok % 59
oranında sakatlığı bulunan sigortalılar 2.dereceden özürlü
olarak kabul edilecek ve bu sigortalıların en az 16 yıldan
beri sigortalı olmaları ve aynı zamanda en az 4320 gün,
c ) en az % 60 oranında
sakatlığı bulunan sigortalılar 1.dereceden özürlü olarak
kabul edilecek ve bu sigortalıların en az 15 yıldan beri
sigortalı olmaları ve aynı zamanda en az 3960 gün,
yaşlılık,malullük primi bildirilmiş olması şarttır.
Özürlülük nedeniyle erken emeklilik için son olarak şunu
diyebiliriz.
a) Özürlülük nedeniyle erken
emekli olabilmek için öncelikle vergi indiriminde
faydalanıyor olması gelmektedir.
b) özürlülük nedeniyle emekli
olacak sigortalılar için yaş şartı aranmayacaktır. Bu
sigortalılar için öngörülen prim ve hizmet yılı şartlarını
yerine getirmeleri halinde emekli olabileceklerdir.
c) Özürlülük nedeniyle vergi
indiriminden yararlanmak isteyenler İllerde; Defterdarlık
Gelir Müdürlüğü ilçelerde ikamet edenler ise mal
müdürlüğüne hitaben yazılan bir dilekçe ile birlikte
aşağıda belirtilen evraklarla birlikte müracaat etmesi
gerekmektedir.
-
3 Adet Fotoğraf (Sağlık
Kurulu Raporunun aslı olanlardan 1 adet fotoğraf
istenmektedir. Yönetmeliğe uygun rapor örneği ekte yer
almaktadır.)
-Çalıştığı işyerinden alınacak hizmet erbabı
olduğunu gösterir belge,
-Nüfus cüzdanı fotokopisi,
-Sağlık karnesi fotokopisi.