Başa Baş Noktası (2) (YMM Cevdet AKÇAKOCA)

Başa baş noktası için sabit ve değişken masraflar önceki yazımızda bahsedildiği gibi dikkatle belirlenir.

Daha sonra başa baş noktası analizine geçilir.

Bu analiz 2 şekilde yapılır.
a) Matematiksel yöntem
b) Grafik yöntemi
a) Matematiksel Yöntem:

Bütün masraflar uygun şekilde sabit ve değişken olarak sınıflandırıldıktan sonra,
1- Birim başına düşen değişken masraflar,
2- Birim başına düşen sabit masraflar,
3- Satışların yüzdesi olarak değişken masraflar tespit edilir.

Daha sonra aşağıdaki formülle başa baş noktası veya kâra geçiş noktası bulunur.

                       Sabit masraflar
BBN= ----------------------------------------------------------
           Birim satış fiyatı – Birim değişken masraflar

Şöyle bir örnek verelim:
- İşletmemiz 80.000 adet mamul üretimi yapmıştır.
- Bu üretim için yapılan değişken masraflar 480.000 YTL’dir
- Birim başına değişken masraflar 480.000/80.000 = 6 YTL’dir.
- Toplam sabit masraflar 770.000 YTL’dir.
- Birim mamul satış fiyatı ise 20 YTL’dir.

Şimdi bu rakamları formülle yerleştirelim.

               Sabit masraflar                           770.000
BBN = -------------------------------------- = ---------------= 55.000 adet
               Birim SF – Birim d.mas                   20-6

Demek ki bizim işletmemiz bu mamulden en az 55.000 adet imal ederse ne kâr ve ne de zarar eder.

55.000 adet mamul imal edilip her biri 20 YTL’den satılırsa ne kâr ne de zarar edilir. 55.000 adet üretimden sonra kâra geçilecektir.

55.000 adedi x 20 YTL    = 1.100.000 YTL’ye sattık.
Sabit masraflar.....................770.000
Kalan....................................330.000

Değişken masraflar 55.000 x 6 = 330.000
Kâr veya zarar = 0

Şimdi bu işletmede 60.000 adet üretip satarsak ne olur?
Bunu hesaplayalım.
Birim satış fiyatı ............................................................20 YTL
Toplam üretim ....................................................60.000 Adet
Toplam satış .....................................60.000 x 20 = 1.200.000
Sabit masraflar..............................................................430.000
Değişken masraflar ..........................60.000 x 6 = 360.000
Kâr ...................................................................................70.000

Yukarıda da belirtildiği şekilde satış fiyatı, sabit masraflar; birim başına değişken masraflar tespit edilirse bu formülle başa baş noktası veya kâra geçiş noktası matematiksel olarak tespit edilebilir.
Hemen burada itirazları duyuyorum.

Biz 100 çeşit mamul yapıyoruz. Her birinin fiyatı ayrı vs. vs. vs. Tamam efendim, ama bir ortalama fiyat bulamıyor musunuz? Ortalama fiyatla hesap yaparsınız olur biter.

Gelecek yazımız: Grafik yöntemi

Not: Bu yazı Eko Haber’de yayımlanmıştır.