Devlet 2007 Yılı İçin Ne Planlıyor, Ben Ne Düşünüyorum? (YMM Cevdet AKÇAKOCA)

Devlet (veya Hükümet) her yıl bir program yaparak, o yılın nasıl geçeceğini, neler getirip götüreceğini planlar.
2007 yılı için de bir program yapılmış olup; ekonomide sağlanan güven ve istikrarı artırarak ve mali disiplini sürdürerek ekonomik büyüme sürecini devam ettirmek, istihdamı artırmak, enflasyonu aşağı çekmek, sürdürülebilir ve sağlam kaynaklarla finanse edilebilir bir cari açık seviyesine ulaşmak, 2007 programının temel amacıdır.

Bu çalışmamızda 1.11.2006 tarih ve 26333 mükerrer sayılı Resmi Gazete’den yararlanılmıştır. 2007 programı için temel ekonomik büyüklükler Tablo 1’deki gibidir. Programın temelleri bunlar. (Tablo2)

2007 yılında yıllık %5’lik bir büyüme hızı planlanmış olup, milli gelirin hizmetler sektörü %60,1, sanayi %29,4 ve tarım %10,6’sını meydana getirecektir. (Tablo 3)

(Çalışma çağındaki nüfus ile işgücü arasında 25.000.000 kişi kadar bir fark olup, bunların en az yarısının kayıt dışı istihdam olduğunu zannediyorum. Bu da 12.000.000 kişi gibi bir sayıdır. Ne kadar büyük olduğunu, sigorta aktüerya dengelerini ne kadar bozduğunu, vergi ve sigortadaki gelir kaybını da varın siz hesap edin sayın okuyucular.) (Tablo 4)
Buna dış ticaret açığı denir. Net döviz gelir gideri arasındaki açığa ise cari açık denir. Bunlar bütçe açığı ile karıştırılmamalıdır.

2007’de çok dikkatli olmak gerekiyor

Bu hesaplarda turizm ve özelleştirme gelirleri yoktur. Ayrıca bize göre Laleli, sınır ticareti ve kayıt dışı turizm gelirleri bu hesaplara alınmamıştır. Hesaplarınızı yaparken bunları da göz önüne almalısınız.
Ayrıca AB ülkelerinin birçoğunun dış ticaret açığının ülkemize göre çok daha kötü durumda olduğunu bilmeliyiz. Genel olarak ben iyimserim. Bu ülkelere baktığımızda dış ticaret açıklarını turizm ve diğer döviz gelirleri ile kapattıklarını görüyoruz.

Gelelim ülkemize;

“Bu ne biçim ve büyük dış ticaret açığı? Bu açığa rağmen döviz neden kımıldamıyor? Bu ne biçim dalgalı kur” diye hayret ediyorsunuz. Oysa benim düşünceme göre Tablo 5’teki gibidir.
Bu şekildeki döviz gelirlerini ele aldığımızda Türkiye’nin psikolojik ve spekülatif amaçlar dışında döviz ihtiyacı olmadığını görüyoruz.

Yukarıdaki hesaplarım pek de inanılacak gibi rakamlar değil. Fakat bir yerlerden bir şekilde bu açıklar kapanıyor. Benim tahminim de böyle! Zaten, piyasada sıcak paradan bahsedilirken neden “bıyıklı yabancılar” deniyor acaba?
Yine de 2007 yılında çok dikkatli olmak gerekiyor.

Seçim ekonomisi uygulanırsa

Cumhurbaşkanlığı seçimi ve genel seçim var. Hükümet, yukarıdaki esaslarını açıkladığımız programa rağmen seçim ekonomisi uygularsa 5 tane handikap doğacak:
a) Cari açık,
b) Yüksek borç stoku,
c) Gelişmiş ülkelere göre daha yüksek enflasyon,
d) Seçim,
e) Hazinenin yüksek rezerv politikası.
Ancak bir handikap gibi görünen yüksek rezerv politikası aynı zamanda kesin bir sigortadır. Herhangi bir şekilde rezervler erimeye başladığında gerek ihracat ve gerekse turizm gelirleri ve özelleştirme gibi diğer gelirlere sahip olan kamu borcunu yönetenler, paniğe kapılmıyorsa, sağlam duruyorsa, spekülatif sebeplerle dövize saldıranlar istedikleri etkiyi yapamayıp 2005 ve 2006’daki gibi dalgalanmalar sona ererek döviz yine istikrarına devam edecektir. Yalnız; bir yönetici hata yapar da Merkez Bankası’nın şu ana kadar başarıyla yürüttüğü program karışırsa; yandı gülüm keten helva. O zaman benim iyimserliğim de işe yaramaz.

Ülkemizin işverenleri 2007 hesaplarını yaparken yukarıdaki çalışmaları da göz önüne almalıdır.

TABLO 1
KONU 2006 2007
GSYİH (Milyon TL) 562.913 632.433
GSYİH (Milyon $) 390,4 410,7
Kişi Başı Milli Gelir ($) 5.349 5559
Kişi Başı Milli Gelir ($) 8959 9662
(Satın Alma Gücüne Göre)
Nüfus (Bin Kişi) 72.974 73.875
İşgücüne Katılma Oranı(%) 47,6 47,4
İstihdam (Bin Kişi) 22.112 22.944
İşsizlik Oranı (%) 10,1 9,8
İhracat (FOB Milyar $) 83,5 95
İthalat (CIF Milyar $) 135.5 149.7
Dış Ticaret Dengesi (CIF Milyar $) ( - 52) ( - 54.7)
Cari İşlemler Dengesi (%GSYİH) ( - 7.9) ( - 7.4 )
Dış Ticaret Hacmi (%GSYİH) 56.1 59.6
Fiat Değişmesi (GSMH) 9,0 7,0
Tüfe Yıl Sonu 9,8 4,0

TABLO 2
SEK.ARTIŞ HIZI DAĞILIMI
2006 2007 2006 2007
TARIM 0,5 2,5 10,8 10,6
SANAYİ 6,5 5,2 29,3 29,4
HİZMETLER 6,8 5,4 59,9 60,1
GSMH 6,0 5,0 100 100

TABLO 3
İSTİHDAM 2004 2005 2006
Çalışma Çağındaki Nüfus 49,906 50,826 51,701
İş Gücü 24,289 24,565 25,508
İstihdam 21,791 22,046 23,257
Tarımdışı İstihdam 14,391 15,553 -
Tarım 7400 6493 6854
Sanayi 3987 4280 4412
Hizmetler 10404 11273 11911
İnşaat 1030 1171 1406
İşsiz 2498 2520 2251
İşsizlik Oranı 10,3 10,3 8,8

TABLO 4
Kamuda Çalışan 2960 3027
Özel Sektörde Çalışan 18831 19019
Ücretli ve Yevmiyeli Çalışan 11079 11948
İşveren ve Serbest Meslek 6408 6570
Ücretsiz Aile İşçisi 4303 3527
ÖDEMELER DENGESİ Milyar $
Dünya İhracatı 2006 2007
Mal ve Hizmetler 14464 15891
Mallar 11721 12896
Türkiye’nin Dış Ticareti
İhracat 83,5 95
İthalat 135,5 149,7
Dış Ticaret Açığı 52 54,7

TABLO 5
Milyar $
a) Laleli Pazarı ve sınırlardan katır sırtında ihracat 20 $
(Tahmin ediliyor)
b) Turizmden kayıt dışı gelir 10 $ (Tahmin ediliyor)
c) Yurtdışı müteahhitlik gelirleri 5 $
d) Özelleştirme gelirleri 15 $
______
Toplam kayıt dışı döviz geliri 50 M.$
Resmi Turizm geliri 20 M.$
_______
Toplam 70 M.$
Dış Ticaret Açığı 55 M.$
Net döviz fazlası 15 Milyar $ olacaktır.

Not: Bu yazı Eko Haber gazetesinden iktibas edilmiştir (Sayı: 559).