BASINDAN YAZILAR
Kobi’ler İçin Neler Yapıldı? / Nedim Türkmen - MuhasebeTR

Kobi’ler İçin Neler Yapıldı? / Nedim Türkmen

Küresel GSYİH büyümesi 2018'de %3.5'e geriledi ve 2019'da %2.9'a düştü. 2020 için olumsuz beklentiler ise devam ediyor. Covid-19 salgını, belirgin finansmana erişim ve KOBİ nakit akışı yönetimini bütün dünyada uzun vadeli etkiliyor.

Kovid-19 Virüsü Bağlamında KOBİ'lere Yönelik Dünyada Geliştirilen Politika Örnekleri……

– Merkez Bankaları, KOBİ'lerin mali kısıtlanmalarına karşı önlemler alıyor.

– Birçok ülke, çalışma saatlerinin nasıl azaltılacağı, işçiler ve şirketler için yardım ve geçici işten çıkarma ve hastalıkta işten çıkarılma ödemeleriyle ilgili işletmeleri bilgilendiriyor. (Belçika, Fransa, Hollanda, İsviçre) İtalya'nın işten çıkarılma ödemelerine ilişkin önlemlerinin sıra dışı olması bekleniyor. İrlanda, hastalık iznini uzatmak ve serbest meslek sahiplerine yapılan ödemeler için önlemler aldı.

– Çeşitli ülkeler, vergi ödemenin ertelenmesi gibi geçici vergi indirimi için olanaklar sunmaktadır. (Avustralya, Belçika, Fransa) İtalya, vergi kredisi de sunmaktadır.

– ABD durumdan etkilenen küçük işletmeler için, Afet Yardım Kredisi Programı'nı başlattı.

– Teminatı olmayan sıfır faizli krediler (Japonya), bankaların kredi onayı vermesi için gereken süreyi azaltan (İsrail), sektörel destek, özellikle turizm endüstrisi için (örneğin Avustralya, Şili, İtalya), yeni kamu garantileri (Avusturya, Japonya, Kore, İsrail) hesap alacak sigortası (Kore).

– Bazı önlemler tedarik ve ödeme ertelemesi sistemlerini kapsıyor. Fransa ve Belçika devlet sözleşmelerinde ödeme gecikmeleri cezalarını askıya aldı. Fransa ayrıca KOBİ'ler ve müşteriler/tedarikçiler arasında çatışma arabuluculuğu da sunmaktadır.

– Yeni Zelanda, müşterilerin faturalarını küçük işletmelere 10 gün içinde ödemeleri gerektiğini belirtti.

TÜRKİYE NE YAPTI?

Ülkemizde Aralık 2019 tarihi itibarıyla; 1.891.512 adet işyeri mevcut, bu işyerlerinde çalışan işçi sayısı 14.314.313 kişi, 250'den az işçi çalıştıran işyerlerinin sayısı 1.886.432 ve bu işyerlerinde çalışan işçi sayısı ise 11.419.072'dir. Yani, Türkiye ekonomisinin %99'u KOBİ'lerden oluşmakta ve burada istihdam edilenler toplam sigortalı sayısının %79'unu oluşturmaktadır.  Yukarıdaki yapı, koronavirüs döneminde ayakta tutulması gereken işletmelerin KOBİ'ler olduğunu ortaya koymaktadır.

Koronavirüs nedeniyle işyerlerinin kapanmasından ve ticari yaşamın, arz ve talebin durma aşamasına geldiği günden bu yana 45 gün geçti, destek paketleri havalarda uçuşuyor ama nakde erişen yok. Zaten açıklamalarda ödendi denmiyor, tahsis yapıldı deniyor.

Dünya Kupası'nı kazanmak daha kolay…

Ülkemizde KOBİ'lerin finansa erişimi, Türk Milli Takımı'nın Dünya Kupası'nı kazanmasından daha zor. Neden?

– KOBİ'lerin büyük çoğunluğu Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi nezdinde tutulan kayıtlarda; ödenmeyen çekler, protesto edilmiş senetler ve ödenmeyen banka borçları nedeniyle “kara listede” yer almaktadırlar. Kara listeden çıkma ile ilgili olarak 7226 sayılı Kanunla “sicil affı” çıkartılmıştır. Bu yılın sonuna kadar borçların ödenmesi ya da yeniden yapılandırılması durumunda bu listeden çıkılabilecektir.

– KOBİ'lerin vergi ve sigorta borçları vardır. Dolayısıyla, kredi almak için vergi daireleri ve sigorta müdürlüklerinden borcu yoktur yazısı alamamaktadırlar. Hatta birçoğunun banka hesaplarında vergi daireleri ve sigorta müdürlükleri tarafından yapılmış bulunan elektronik hacizler mevcuttur.

– KOBİ'lerin kredi notları düşük ve yeni kredi için verebilecekleri kefaletler mevcut değil.

– Bankacılık Kanunu ve bankaların sorunlu kredileri dikkate alındığında, ayrıca bankacılığın olmazsa olmazı olan “risk odaklı yaklaşım” prensibi KOBİ'lerin işini zorlaştırmaktadır.

Yukarıdaki şartları taşıyan KOBİ'lerin sayısı çok az olduğu için, iktidar tarafından açıklanan destek paketlerinden, bu desteklere ihtiyacı olmayan kişi ve şirketler bankaların zorlamasıyla faydalanmaktadırlar.

İktidar, KOBİ'leri ve dolayısıyla Türkiye ekonomisini ayakta tutmak için; hem KOBİ'lerin yılsonuna kadar vergi ve sigorta yüklerini sıfırlamalı hem de geri alınmayacak maddi destekte bulunmalıdır.

Bunlar yapılmayıp, şu kadar başvuru oldu, şu kadar tahsis yaptık şeklindeki açıklamaların sonunda; KOBİ'lerin finansa erişemediği ve iflas ettikleri görülecek ve ülkede işsiz sayısı 15 milyona çıkacaktır.

 

(Kaynak: Sözcü Gazetesi | 27.04.2020)

GÜNDEM