BASINDAN YAZILAR
Memurların Emekliliğinde Esas Alınan Doğum Tarihleri İle Yaş Düzeltmeleri / İsa Karakaş - MuhasebeTR

Memurların Emekliliğinde Esas Alınan Doğum Tarihleri İle Yaş Düzeltmeleri / İsa Karakaş

Emeklilik konusu gerçekten çok geniş kapsamlı ve karmaşıktır. Bu nedenle en çok emeklilikle ilgili sorular gelmektedir. Emeklilik şartları, tabi olunan sigortalılık türlerine göre değişmektedir. Kamuda çalışanların emekliliği hâlen yürürlükten kaldırılan Emekli Sandığı hükümlerine göre yürütülmektedir. Memurların emekliliğinde doğum tarihleri ile sigortalılığın başladığı tarihteki yaş da önemlidir. Emekli Sandığı Kanununa göre sigortalılığın şartları 18 yaşını tamamlamış olmak, Türk vatandaşı olmak ve kamu idarelerinde çalışmış olmak gerekmektedir.

Emekli Sandığı Kanununa göre iştirakçilikte esas alınan doğum tarihi

İştirakçilerin emekliliğinde hangi doğum tarihinin geçerli olacağının tespitinde;

  • Nüfus cüzdanı ile nüfus kayıtları arasındaki doğum tarihlerinde farklılık varsa nüfus kayıtlarındaki doğum tarihleri,
  • Emeklilikle ilgili göreve ilk kez başlayanlarda, atama sırasında kurumlara gösterilen nüfus cüzdanlarındaki doğum tarihleri,
  • 18 yaşın dolumundan önce yaş düzeltmesi yapılmışsa, bu düzeltme 18 yaşın dolumundan sonra kesinleşse de düzeltilen doğum tarihleri,
  • 18 yaşın dolumundan sonra yaş düzeltmesi yapılmışsa, 18 yaşın dolumu tarihindeki doğum tarihleri,

Esas alınmaktadır. Bununla birlikte eski bir kayda veya belgeye göre yapılacak düzeltmeler yaş tashihi niteliğinde olmayıp, kayıt tashihi niteliğinde olduğundan, eski bir belgeye veya kayda istinaden yapılan düzeltmeler 18 yaşın dolumundan sonra yapılsa dahi geçerli kabul edilmektedir. Diğer yandan;

  • Doğum tarihlerinde ay gösterilmemiş ise o yılın temmuz ayının birinci günü,
  • Ay yazılı gün gösterilmemiş ise o ayın birinci günü

Doğum günü olarak esas alınacaktır.

Kaza-i rüşt kararı ile yaş avantaj...

Emekli Sandığı Kanuna göre 01/12/1970 tarihinden itibaren bir meslek veya sanat okulunu bitirenlerden, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kaza-i rüşt kararı almak suretiyle öğrenimleri ile ilgili olarak bu Kanuna tabi göreve girenler hakkında l8 yaşını bitirmiş olma şartı aranmamaktadır.

Örneğin Maliye Meslek Lisesini bitirerek kaza-i rüşt kararı alan bir kişi 17 yaşında memur olarak göreve başlamıştır. Bu bağlamda 18 yaşını tamamladığı tarihten önce geçen süresi hizmetten sayılmaması gerekmekte ise de, belirtilen liseyi bitirerek kaza-i rüşt kararı alıp, mesleği ile ilgili göreve başladığından 17 yaşından itibaren memuriyette geçen süresi fiilî hizmet süresinden sayılacaktır.

           ***

“Hayatıınızda, neyi ve kimi sevdiğinize iyi karar verin. Çünkü hayatınızın ekseni, sevdiğiniz kişiyle, sevdiğiniz iştir. İşiniz, her zaman hayatınızın en büyük bölümü olacaktır. O sebeple, hayattan tat almanın tek yolu, yaptığınız işi sevmektir. İşinizi sevebilmenizin tek yolu ise, onun güzel ve yararlı bir iş olduğuna inanmanızdır.” Steve Jobs

Meslek kodu ile ilgili sorular yönelten işverenlere topluca cevap niteliğinde olmak üzere diyorum ki; SGK, bütün iş yerlerinde çalışanların meslek kodlarının işverenleri tarafından bildirilmesi yükümlülüğünü zorunlu hâle getirmiştir. Bu nedenle çalıştırılan işçilerin, iş yerlerinde fiilen hangi işi yapıyorlarsa o işe uygun meslek kodlarını ve adını SGK’ya gerek ilk işe alımlarında sigortalı işe giriş bildirgesinde gerekse her ay Kurum'a gönderilen prim belgelerinde yazılması ya da düzeltilmesi lehinizedir. Aksi takdirde geçen her ay daha fazla idari para cezasıyla karşı karşıya kalınacaktır.

           ***

"İsa Bey, 2017 senesinde emekli oldum. Yeniden sigortalı çalışırsam ne kadar prim kesilir?" Hamit Eskili

Hamit Bey, SSK (4/1-a), Bağ-Kur (4/1-b) ya da Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamında yaşlılık aylığı aldıktan sonra yeniden SSK (4/1-a) kapsamında çalışamaya başlayanlar isterlerse emeklilik (yaşlılık) aylıkları kesilmeden çalışabilirler.

Bunun için  sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmayı seçmeleri gerekmektedir. Bu sigortalıların prime esas kazançları üzerinden %32 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilmektedir. Bu primin sadece %7,5 oranı çalışanın kazancından kesilecektir. Geriye kalan primler ise işveren payıdır.

İşten ayrılanlara emzirme ödeneği verilir mi?

"İşten ayrıldıktan 8 ay sonra çocuğum doğdu. SGK bana emzirme parası verir mi?" Ferhunde Demircan

Ferhunde Hanım, emzirme ödeneğine hak kazanan sigortalılardan işten ayrılan başka bir deyimle sigortalılığı sona erenlerin, bu tarihten başlamak üzere 300 gün içinde çocukları doğarsa, sigortalı kadın veya karısı analık sigortası haklarından yararlanacak sigortalı erkeğe, doğum tarihinden önceki 15 ay içinde en az 120 gün prim ödenmiş olması şartıyla emzirme ödeneği verilebilmektedir.

(Türkiye Gazetesi | 29.06.2019)

GÜNDEM