BASINDAN YAZILAR
Yurt Dışı Borçlanmada 4/A Çalışmaya Örnek Verilmemesi Kaos Yaratır Mı? / Vedat İlki | Muhasebe TR

Yurt Dışı Borçlanmada 4/A Çalışmaya Örnek Verilmemesi Kaos Yaratır Mı? / Vedat İlki

2018/38 Sayılı Tahsis Genelgesinde '' Ev Kadınlığı Sürelerinin Borçlandırılmasında Sigortalılık Başlangıcı '' kısmında 

3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları gereğince tespit edilecektir denilmiştir.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür. (II.Fıkra)

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.(III-Fıkra)

Ev Kadınlığı Sürelerinin Borçlandırılmasında Sigortalılık Başlangıcı

Ev kadınlığı süreleri akit ülke mevzuatına göre sigortalılık süresi olarak kabul edilmediğinden bu süreleri borçlananların sözleşmeli ülkelerdeki ikamet başlangıç tarihleri Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmeyecektir. Ev kadınlığı sürelerini borçlananların sigortalılık başlangıcı 3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları gereğince tespit edilecektir.

SGK elbette Genelge de doğru` Ev kadınlığı süreleri akit ülke mevzuatına göre sigortalılık süresi olarak kabul edilmez(fiili çalışma yok,sigortalılık kaydı ve çalışma süreleri bulunmuyor.)

Ev kadınlığı süresinde Türkiye'de başlangıç olması halinde bu süre başlangıç tarihinden önce yapılan ev kadınlığı borçlanmaları sigortalılık süresini geriye doğru çekecektir.

Üçüncü fıkra ise borcun tamamı yada kısmen ödenmesi halinde ödendiği tarihleri dikkate alınarak o tarihe göre başlangıcı geriye çeker.

3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce akit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların, tespit edilen işe giriş tarihinden önceki yurt dışında geçen ev kadınlığı sürelerini de borçlanmaları halinde ilk işe giriş tarihi aşağıdaki şekilde tespit edilecektir:

 a) Borç ödeme tarihi ile ilk işe giriş tarihi arasındaki sigortalılık sürelerinden bir kısmı borçlanılmışsa işe giriş tarihi, borç ödeme tarihinden toplam borçlanılan süre kadar geriye götürüldüğünde sözleşmeye göre belirlenen ilk işe giriş tarihinden önceki süreye gelmesi halinde bu tarih olarak alınacaktır.

 Örnek:

Avusturya’daki 1/1/1996-31/12/2016 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinden 6910 gün ile 1/2/1991-30/6/1995 tarihleri arasındaki 1590 gün ev kadınlığı süresini borçlanma talebinde bulunan ve borcunu 1/1/2017 tarihinde ödeyen sigortalının ilk işe giriş tarihi borcu ödediği tarihten toplam borçlanılan gün kadar geriye gidilerek 21/5/1993 olarak belirlenecektir.

 **Mevcut Örnekte 4/b göre sigortalılık süresi olan 01/06/2002 göre bulunmuştur.

 b) Borç ödeme tarihi ile ilk işe giriş tarihi arasındaki sigortalılık sürelerinden bir kısmı borçlanılmışsa işe giriş tarihi, borç ödeme tarihinden toplam borçlanılan süre kadar geriye götürüldüğünde sözleşmeye göre belirlenen ilk işe giriş tarihinden sonraki bir sürenin bulunması halinde sözleşmeye göre belirlenen tarih esas alınacaktır.

Örnek:

Azerbaycan’daki 1/11/1996-30/11/2016 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinden 3600 gün ile 1/1/1991-31/12/1994 tarihleri arasındaki 1440 gün ev kadınlığı süresini borçlanma talebinde bulunan ve borcunu 1/5/2017 tarihinde ödeyen sigortalının ilk işe giriş tarihi, borcu ödediği tarihten toplam borçlanılan gün kadar geriye gidilerek 1/5/2003 olarak belirlenecektir. Bu tarih, sözleşmeye göre belirlenen ilk işe giriş tarihinden önceki bir tarih olmadığından Azerbaycan’da çalışmaya başladığı 1/11/1996 tarihi ilk işe giriş olarak alınacaktır.

***

İkinci Örnekte 01/10/1999 göre 5400 gün kuralı ile bulunacaktır.(4/b)

Bunun yanında 4/a dediğimiz SSK statüsünden örneklere yer verilmemesi halinde kurum için de tahsis de sıkıntı yaşanmaması adına uygulamaya yönelik örneklere yer verilerek konuya açıklık getirilmelidir.

SGK’nın yer vermesi gereken  örnek de Türkiye’de borçlanma öncesi son statüsü 4/a sigortalının  daha öncesinde akit bir ülkedeki hem çalışma ve hem de bunun da öncesinde ev kadınlığı süresini borçlanmasına dair bir örnek olması gerekir.

(Alitezel | 30.11.2018)

GÜNDEM