Yaşar Çatalkaya
Yeminli Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
Sürdürülebilirlik Denetçisi
Uyum Görevlisi
yasarcatalkaya@gmail.com

Yurt Dışına Verilen Hizmetlerde Kazanç İndiriminde Yeni Dönem (Asgari Kurumlar Vergisi ve YMM Tasdik Raporu)

1. Düzenlemenin dayanağı ve kapsamı

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Diğer indirimler” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendine göre;

• Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere veya
• işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunan kişi/kurumlara,

Türkiye’den verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan belirli hizmetlerden elde edilen kazancın %80’i, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim unsuru olarak dikkate alınabilir.

Bu indirimden yararlanılabilmesi için ayrıca;

• fatura veya benzeri belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi,
• kazancın tamamının beyanname verme süresine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekmektedir.

2. İndirim oranının gelişimi

Yurt dışına verilen hizmetlerde kazanç indirimi ilk olarak 15/6/2012 tarihinden itibaren uygulanmak üzere %50 olarak belirlenmiştir. Daha sonra; 1/1/2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, kazancın tamamının beyanname verme süresine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla indirim oranı %80 olarak düzenlenmiştir.

3. İndirim kapsamındaki hizmetler

İndirim uygulanabilmesi için kazancın, aşağıdaki faaliyetlerden elde edilmesi gerekir:

(A) Doğrudan sayılan hizmetler

Tebliğde doğrudan sayılan hizmetler; Mimarlık, Mühendislik, Tasarım, Yazılım, Tıbbi raporlama, Muhasebe kaydı tutma, Çağrı merkezi, Ürün testi, Sertifikasyon, Veri saklama, Veri işleme, Veri analizidir.

(B) Mesleki eğitim hizmetleri

İlgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim hizmetleri de kapsam dahilindedir. Tebliğde mesleki eğitim; planlama, satış, satış sonrası hizmetler, marka/finans yönetimi, teknik destek, Ar-Ge, tasarım, dış tedarik, test, laboratuvar, araştırma-analiz gibi başlıklar ile sanayi, turizm, inşaat, tarım, savunma, reklam, internet/e-ticaret, çevre, sağlık, basın, kültür-sanat, sigorta, enerji, spor-denizcilik, iç/dış ticaret, lojistik-ulaştırma gibi sektör alanlarına yönelik olarak tanımlanmıştır.

(C) Eğitim ve sağlık hizmetleri

İlgili bakanlığın izin ve denetimine tabi olarak verilen eğitim ve sağlık hizmetleri de kapsam dahilindedir.

4. İndirimden yararlanma şartları

4.1. Şirket ana sözleşmesinde esas faaliyet konusu

İndirimden yararlanacak kurumların ana sözleşmelerinde esas faaliyet konuları arasında; yukarıda sayılan hizmetleri (mimarlık, mühendislik, yazılım vb.), mesleki eğitim ve/veya eğitim-sağlık hizmetlerini sunmak yer almalıdır.

Şirket bu hizmetlerden yalnızca birini verebileceği gibi, ana sözleşmede yer almak kaydıyla birden fazlasını da verebilir.

Ayrıca; işletmenin Türkiye’de yerleşik kişilere de hizmet vermesi, tek başına indirime engel değildir. Önemli olan, yurt dışı mukim kişi/kurumlara verilen hizmetlerden doğan kazanca %80 indirimin uygulanmasıdır.

Eğitim alanında faaliyet gösteren işletmelerin Milli Eğitim Bakanlığından izin belgesi/ruhsat, sağlık alanında faaliyet gösteren işletmelerin ise Sağlık Bakanlığından ruhsat çerçevesinde faaliyette bulunması gerekir. Sağlık turizmi kapsamında ruhsatlı faaliyetler de indirimden yararlanabilir.

4.2. Hizmetin yurt dışı mukime yönelik ve fiilen verilmiş olması

Hizmet, Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere veya işyeri/kanuni/iş merkezi yurt dışında bulunanlara verilmelidir. Tebliğ, hizmetin fiilen verilmesini arar. Bu alanlarda sunulan asistanlık, danışmanlık ve aracılık gibi hizmetlerin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir.

4.3. Fatura düzeni

Hizmete ilişkin düzenlenecek faturanın (veya benzeri belgenin) yurt dışı mukimi kişi/kurum adına düzenlenmesi zorunludur.

Sağlık alanında, ülkemizin ikili sosyal güvenlik anlaşması bulunan ülkelerden gelen kişilere verilen hizmetlerde bedelin ilgili ülke kurumlarından SGK tarafından tahsil edilmesi nedeniyle, faturanın SGK adına düzenlenmesi halinde de indirimden yararlanılabileceği belirtilmiştir.

4.4. Hizmetten yurt dışında yararlanılması şartı

İndirim için, verilen hizmetten yurt dışında yararlanılması gerekir.
Başka bir ifadeyle; yurt dışı mukimi kişi/kurum için verilen hizmetin, bu kişi/kurumların Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili olmaması beklenir.

4.5. Eğitim/sağlık ve mesleki eğitimde yararlanıcının yurt dışı yerleşik olması

Bu hizmetler fiilen Türkiye’de verilse bile, yararlanıcının Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişi olması gerekir.

4.6. Kazancın tamamının Türkiye’ye transferi

İndirimden yararlanabilmek için, indirim kapsamındaki kazancın tamamının, ilgili hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şarttır.

Kazancın tamamı yerine bir kısmının transfer edilmesi halinde, transfer edilen kısım dahil olmak üzere indirimden yararlanılamaz. Süresinde transfer edilmeyen kazanç sonradan transfer edilse dahi indirim uygulanmaz.

Geçici vergi dönemlerinde, kazanç ilgili geçici vergi beyannamesi verme süresine kadar Türkiye’ye transfer edilirse, o geçici vergi döneminden itibaren indirim uygulanabilir.

Ödeme hizmet karşılığında Türkiye’de yapılmışsa (örneğin Türkiye’de kredi kartı ile tahsilat), bu durumda ayrıca “Türkiye’ye transfer” şartı aranmayacaktır.

5. İndirimin hesaplanması, kayıtlarda izlenmesi ve beyan

5.1. İndirim tutarının tespiti

İndirim kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan, bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyetlerin düşülmesi suretiyle bulunan kazancın %80’i indirim konusu yapılır.

İndirim, kurumlar vergisi beyannamesinde ilgili bölümde ayrıca gösterilerek uygulanır.

Diğer indirim/istisnalar ve geçmiş yıl zararları nedeniyle indirilemeyen tutar izleyen dönemlere devredilemez. Faaliyet sonucunun zarar olması halinde indirim söz konusu olmaz.

Ayrıca, indirim kapsamındaki alacaklara ilişkin kur farkı ve vade farkları da indirim tutarının tespitinde dikkate alınır.

5.2. Kazançların kayıtlarda ayrı izlenmesi

İndirimden yararlanılabilmesi için, kapsam dahilindeki faaliyetlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurları diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmeyecek şekilde ayrı izlenmelidir.

Kapsam içi ve kapsam dışı işlerin birlikte yürütülmesi halinde:

• Esas olan, kapsam içi faaliyete ilişkin gelir-giderlerin ayrı tespit edilmesidir.
• Ayrı tespit mümkün değilse müşterek genel giderler, kapsam içi hasılatın toplam hasılata oranı esas alınarak dağıtılır.
• Müştereken kullanılan tesisat/makine/taşıt amortismanları kullanım gün sayısına göre dağıtılır; kullanım tespit edilemiyorsa müşterek genel giderlerle birlikte dağıtıma tabi tutulur.

5.3. Eğitim/sağlık hizmetlerinde bildirim ve belgeler

MEB ve Sağlık Bakanlığı izni/denetimine tabi olarak yurt dışı yerleşik kişilere eğitim/sağlık hizmeti veren ve kazancının %80’ini indirim yapan işletmeler; yurt dışı yerleşik yararlanıcıya ilişkin kimlik/uyruk/pasaport, fatura bilgisi, hizmetin niteliği ve bedeli gibi bilgileri içeren formu, ilgili geçici vergi beyannamesi ekinde vermekle yükümlüdür.

Ayrıca, istisnadan/indirimden faydalanılan ilk yıl, Sağlık Bakanlığı ruhsatı veya MEB izin belgesinin bir örneğinin, yıllık beyanname verme süresi içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi gerekir.

5.4. Kapsam dışı gelirler

Şirketin esas faaliyet konusu dışındaki gelirleri ile olağandışı gelirleri indirim kapsamında değerlendirilemez. Bu çerçevede;

• faiz gelirleri,
• kasadaki döviz değerlemesinden doğan kur farkları,
• iktisadi kıymet satış kazançları

gibi kalemler bu indirim kapsamında kabul edilmez.

6. 2025 ve Sonrası: Asgari Kurumlar Vergisi ile Yeni Taban

Teşvik %80’e çıkınca birçok şirket efektif vergi oranını çok aşağı çekebileceğini varsaydı. 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yurt içi asgari kurumlar vergisi yaklaşımı, tam da bu noktada yeni bir “alt sınır” yarattı. İndirim ve istisnalar sonrası hesaplanan verginin, belirli bir asgari düzeyin altına düşmemesi hedefleniyor.

Burada kritik olan, hizmet ihracatı kazanç indiriminin asgari vergi matrahı karşısındaki konumudur. Uygulamada bu düzenleme, yüksek indirim kullanan ve kârlılığı büyük ölçüde hizmet ihracatından gelen şirketlerde dahi, efektif vergi yükünün belirli bir tabanın altına düşmemesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle 2025 ve sonrasında vergi projeksiyonu yapan firmaların, yalnızca indirim hesaplaması değil; asgari vergi simülasyonu da yapması zorunlu hale gelmiştir.

KVK 32/C (yurt içi asgari kurumlar vergisi) ile 2025 ve sonraki dönemlerde, hesaplanan kurumlar vergisi belirli bir eşiğin altına inemiyor. Mantık net: Kurumun ödeyeceği vergi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olmasın.

Burada kritik nokta şu: Asgari vergi hesabında esas alınan “kurum kazancı” yaklaşımı, ticari bilanço kârı + KKEG üzerinden kuruluyor; kanunun izin verdiği sınırlı istisna/indirimler bu bazdan düşülebiliyor.

Bu “düşülebilenler” listesinde; iştirak kazancı istisnası, serbest bölge/teknokent istisnası, Ar-Ge ve tasarım indirimleri gibi kalemler var.

KVK 10/1-ğ (hizmet ihracı kazanç indirimi) ise bu “korunan/düşülebilen” listede sayılmadığı için, pratikte çok sık şu sonuç çıkıyor:

%80 indirim, “normal kurumlar vergisini” düşürüyor; fakat asgari vergi tabanı devreye girince vergi yükü yeniden yukarı çekilebiliyor.

Ayrıca, ihracat kazançlarında 5 puan indirimli kurumlar vergisi (KVK 32/7) uygulaması var; hizmet ihracında %80 indirim kullanıldığında, bu 5 puan indirimin tam kazancın tamamına değil, indirim sonrası kalan kısma uygulanacağı kabul ediliyor.

Asgari kurumlar vergisi simülasyonu

Varsayım:

• Şirketin 2025’te hizmet ihracından safi kazancı: 10.000.000 TL
• Başka istisna/indirim yok, KKEG yok
• Kazanç “ihracat kazancı” niteliğinde ve KVK 32/7 (%5 puan indirimli oran) uygulanabiliyor

A) Normal hesap (KVK 10/1-ğ + ihracatta 5 puan indirim)

• Hizmet ihracı kazanç indirimi: 10.000.000 × %80 = 8.000.000 TL
• Kurumlar vergisi matrahı: 10.000.000 − 8.000.000 = 2.000.000 TL
• KVK 32/7 ile oran: %25 yerine %20
• Hesaplanan KV: 2.000.000 × %20 = 400.000 TL

B) Asgari vergi tabanı (KVK 32/C)

• Asgari vergi baz tutarı: (ticari kâr + KKEG − kanunun izin verdiği sınırlı istisna/indirimler)
  Bu örnekte ≈ 10.000.000 TL
• Asgari vergi (brüt): 10.000.000 × %10 = 1.000.000 TL
• Asgari vergiden düşülebilenler: KVK 32/7 nedeniyle “alınmayan vergi” (5 puan indirim etkisi) asgari vergiden indirilebiliyor.
  • 5 puan indirimin etkisi: 2.000.000 × (%25 − %20) = 100.000 TL
• Asgari vergi (net): 1.000.000 − 100.000 = 900.000 TL

Sonuç

• Normal vergi: 400.000 TL
• Asgari vergi eşiği: 900.000 TL
• Ödenecek KV: 900.000 TL (taban vergiye tamamlanır)

Bu örnek şunu gösteriyor: Hizmet ihracında %80 indirim hâlâ çok değerli; ancak 2025’te “efektif vergi yükü %4–%5’e indi” cümlesi artık çoğu şirket için otomatik doğru değil. Asgari vergi, planlamaya taban koyuyor.

7. YMM Tasdik Disiplini: Teşvikin Denetlenebilir Hâle Gelmesi

2024 ve 2025 dönemlerinde uygulamada öne çıkan bir diğer unsur, belirli limitlerin aşılması halinde YMM raporu zorunluluğunun devreye girmesi ve raporun belirli süre içinde dijital ortamda sunulmasının “hak düşürücü” sonuçlar doğurabilmesidir. Bu alan, teknik doğruluktan çok “takvim ve süreç yönetimi” gerektiriyor.

Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde ise, çoğu durumda indirim bakımından ayrıca rapor düzenlenmesi ihtiyacı ortadan kalkabilir. Ancak hangi durumda “ayrıca rapor” gerekeceği, hangi belgelerin rapor ekinde isteneceği ve raporlama penceresinin nasıl işletileceği, her şirketin kendi vergi uyum mimarisi içinde netleştirilmelidir.

8. Sonuç

Yurt dışına verilen hizmetlerde kazanç indirimi, 2023’te %80’e yükseltilerek hizmet ihracatını güçlü biçimde teşvik eden bir enstrümana dönüştü. Ancak 2025 itibarıyla iki yeni gerçeklik, bu teşvikin sahadaki etkisini yeniden tanımlıyor: yurt içi asgari kurumlar vergisi (KVK 32/C) ve YMM tasdik raporu/süreç disiplini.

Bu nedenle şirketler artık yalnızca indirim hesabı değil, asgari vergi simülasyonu da yapmak zorunda. Yeni dönemde asıl belirleyici unsur ise YMM tasdik disiplinidir. İndirimin sürdürülebilirliği; kazancın ayrı izlenmesi, yurt dışında yararlanmanın tevsiki, transfer şartının zamanında sağlanması ve raporlama takviminin kaçırılmaması gibi “kanıt ve süre” yönetimine bağlıdır. Kısacası 2025’te teşvikin anahtarı şudur: Asgari vergiye göre planla, YMM ile güvence altına al.

26.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.