Vedat İlki
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
vedat.uzman@gmail.com

Ramazan Ayı Gıda Kolisi ve Yemek Yardımlarında Yapılan Hataların Maliyeti Ağır Olur

Rahmet ve mağfiret iklimi olan ramazan ayın da işverenler çalışanlarına karşı şefkatli ve cömert  davranırlar.

İşyerleri bireysel / toplu iş sözleşmesi veya atıfet kabilinde  ramazan ayında oruç tutan ve tutmayan ayrımı yapmadan tüm çalışanlarına ramazan kolileri, alışveriş market kartları dağıtılıyor.

İnsan kaynakları ve muhasebe yetkililerinin bu süreçte kafaları karışabiliyor.Yılda bir defa yapılan bu  yardımları karşısında Vergi ve SGK açısından nasıl bir yol izlenmesi gerekir.

İşverenler tarafından çalışanlara verilen yemek yardımı sosyal bir hak ,verimliliğin ve çalışan motivasyonu destekler, çalışma ortamında sağlıklı beslenme hedeflerine ulaştırır.

Yemek olarak bizzat işyerinde pişirilir çalışanlara sunulur yada yemek kartı olarak verilir. Bu yardımların elbette karşılığı Vergi/SGK ayrı ayrı düzenlemelerle ele alınmıştır.

İFTAR /SAHUR YEMEĞİ İŞYERİNDE VERİLMESİ

Çalışanlara işverence iftar yemeği  işyerinde yada müştemilatında verilmek suretiyle sağlanan menfaatler gelir vergisinden/SGK primlerinden istisna edilmiştir.Bu durumda verilen yemeğin tutarına bakılmadan çalışanlara dağıtımı yapılır.

	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
YEMEK İŞYERİNDE YAPILMASI	PRİME TABİ DEĞİL	GELİR/DAMGA VERGİSİNE TABİ DEĞİL

Bir diğer uygulamada işverenlerin yemekhane ve mutfaklarında anlaşmalı firmalara yemek ürettirmek suretiyle fatura karşılığında ödeme yapmaları halinde (hizmet alımı).

	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
Üçüncü Şahıslardan Fatura Karşılığı Hizmet Alımı(İşyeri mutfağı kullanılıyor.)	PRİME TABİ DEĞİL	GELİR/DAMGA VERGİSİNE TABİ DEĞİL

İFTAR /SAHUR YEMEĞİ İŞYERİ DIŞINDA VERİLMESİ

Bazı işyeri sahipleri yemek yardımlarını/sahur programlarını işyeri dışında üçüncü şahıslara fatura karşılığı ödeme yapmak suretiyle anlaşmalı yerlerde çalışanlarına yemek hizmeti sunulması halinde bu işlemlerin Vergi/SGK boyutları değişebiliyor.

	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
Üçüncü Şahıslardan Fatura Karşılığı Hizmet Alımı(Firma içinde yemek üretimi yok)	PRİME TABİ DEĞİL	300 TL +KDV  Bu tutarı aşarsa GV/DV Tabi olur

GIDA KOLİSİ DAĞITILMASI

Çalışanlaragıda kolisi ayni yardım yapılması.Gelir Vergisi Kanunda Ücretlerin tanımlamasına yer verilmiştir.Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.(61.Madde)O halde hem nakit hem de ayın olarak verilen menfaatler ücretin içinde yer almaktadır.

Bu durumda çalışanlara dağıtılan gıda kolisi da ayni olarak dağıtılması halinde ücret gibi değerlendirmeye tabi tutularak işlem yapılacaktır. Gıda Kolisi  KDV dahil alınması durumunda, fatura bedeli ile dağıtılan işçi sayısına göre net olan erzak belleri brütte çevrilerek  çalışanların bordrolarında gösterilecek, gelir vergisi ve damga vergisi yönünden değerlendirilecektir.

Örneğin:10.000 TL bedelli KDV dahil gıda kolisi alınması durumunda çalışanın bulunduğu vergi dilimi değerlendirilerek brüt olarak hesap pusulasına yansıtılacak karşılığında net olarak 10.000 TL. olarak erzak dağılımı yapılacaktır.(Burada ayni olarak erzak verildiği için 10.000 TL net olarak ödenmeyecek.)

Gıda Kolisi Üretici Firma Çalışanlarına Dağıtması Halinde;

Çalışanlara işletmenin ürettiği gıda ürünleri ramazan erzakı olarak verilmesi durumunda perakende satış fiyatı net olarak dikkate alınır, bu tutarın brüt miktarı bulunarak çalışanın bordrosuna yansıtılır.

Formülü:

Brüt Ücret= Net Ücret/ (1-(Gelir Vergisi Oranı+ Damga Vergisi Oranı)

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinde ayni yardımların prime esas kazanca tabi tutulmayacağı hüküm altına alınmıştır. Çalışanlara yapılan sosyal yardım, ramazan kolisi ayni yardım olarak nitelendirilir. Sağlanan menfaat prime kazancın hesaplanmasında dikkate alınmaz.

ÇALIŞANLARA NAKİT ÖDEME YAPILMASI

Çalışanlara nakit olarak ödeme yapılması durumunda gelir,damga vergisi ve sigorta primi kesintisi uygulanacaktır.

Oruç tutanlar öğle yemeği yemeyerek karşılığında parası nakit olarak verilmesi durumunda brüt olarak belirlenmiş ise o rakam üzerinden gelir ve damga vergisi kesilecektir.

Net olarak belirlenmesi durumunda karşılığı brüt olarak çevrilecektir.

Burada asıl hedefimiz net rakamı ödeyeceğimizden SPEK esas matraha girecek rakamı da bulmamız gerekecektir.

SGK oruç tutanlara karşı uyguladığı muafiyet rakamına da ihtiyaç vardır.

 Örnek:25 iş günü karşılığında oruç tutan ve parası günlük 300 TL ödenen işçi için;

7.500 TL. (Nakit)

Günlük 158 TL. SGK istisna,300 TL vergi ve damga vergisinden istisna olacaktır.

SPEK İstisna:300-158=142 TL. SPEK Tabi.

	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
NAKİT	158 TL İstisna(Aşan tutar SPEK Tabi)	300 TL 'si İstisna(Aşan tutar GV ve DV tabi)

YEMEK KARTI/ÇEKİ KULLANDIRILMASI

Çalışanlar bunları yemek dışında kullanması halinde SPEK muafiyet uygulanmaz,Yemek için kullanılması durumunda SPEK muafiyet uygulanır.

Tartışılan konuların başında bunların kullanım amaç ve biçimleri oldukça kafa karıştırıyor.

	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
Yemek Kartı Amacı Dışında Kullanılmayacak	PRİME TABİ DEĞİL	300 TL +KDV  Bu tutarı aşarsa GV/DV Tabi olur
	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
Yemek Kartı Amacı Dışında Kullanılması	158 TL İstisna(Aşan tutar SPEK Tabi)	300 TL +KDV  Bu tutarı aşarsa GV/DV Tabi olur

HATALI İŞLEMLERİN YAPTIRIMI

SGK Açısından ise;

a.) Denetimde kayıt uyuşmazlığı /ücret tediye bordro uyuşmazlıkları için idari para cezası
b.) Ek bildirge, idari para cezası, gecikme zammı ve faizi 
c.) 6661 Asgari Ücret sigorta primi teşviklerinde cezalı duruma düşerek geriye dönük gecikme faizi ile ödemeyle karşı karşıya kalınır.

Gelir İdaresi yaptırımı;

Gelir İdaresi açısından bu işlemlerin yapılmaması halinde vergi ziyan cezası, gecikme zammı ve faizleri alınır.

SONUÇ

	YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI 2026 YILI
SAĞLANMA ŞEKLİ	SGK İSTİSNA	GELİR/DAMGA VERGİSİ İSTİSNA
YEMEK İŞYERİNDE YAPILMASI	PRİME TABİ DEĞİL	GELİR/DAMGA VERGİSİNE TABİ DEĞİL
Üçüncü Şahıslardan Fatura Karşılığı Hizmet Alımı	PRİME TABİ DEĞİL	GELİR/DAMGA VERGİSİNE TABİ DEĞİL
Üçüncü Şahıslardan Fatura Karşılığı Hizmet Alımı(Firma içinde yemek üretimi yok)	PRİME TABİ DEĞİL	300 TL +KDV  Bu tutarı aşarsa GV/DV Tabi olur
NAKİT	158 TL İstisna(Aşan tutar SPEK Tabi)	300 TL 'si İstisna(Aşan tutar GV ve DV tabi)
Yemek Kartı Amacı Dışında Kullanılmayacak	PRİME TABİ DEĞİL	300 TL +KDV  Bu tutarı aşarsa GV/DV Tabi olur
Yemek Kartı Amacı Dışında Kullanılması	158 TL İstisna(Aşan tutar SPEK Tabi)	300 TL +KDV  Bu tutarı aşarsa GV/DV Tabi olur

25.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.