YAZARLARIMIZ
Dr. Koray Ateş
korayates@muhasebetr.com



120 Hesabı Alt Hesap Açmadan Ana Hesap Olarak Takip Etmek Mümkün Mü?

Değerli okurlar, 120 Alıcılar hesabı alt hesap açılmadan ana hesap düzeyinde takip edilebilir mi? Takip edilirse bunun bir cezai müeyyidesi olacak mıdır?  Şeklinde gelen birçok soruya cevap olması maksadıyla bu haftaki makalemizin konusunu buna ayırmış bulunuyorum.

VERGİ USUL KANUNU MÜKELLEFİN İSTEĞİNE BIRAKMIŞ

 Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 175 inci maddesinde, "Mükellefler bu kısımda yazılı maksat ve esaslara uymak şartıyla, defterlerini ve muhasebelerini işlerinin bünyesine uygun olarak diledikleri usul ve tarzda tanzim etmekte serbesttirler. İşte 213 sayılı Kanunda geçen bu ibareden hareketle 120 hesaba alt hesap açmadan ana hesap düzeyinde tutulabileceğini belirten bazı görüşler var.

BAZI YAZILIMCILAR GEREK OLMADIĞI GÖRÜŞÜNDE

Alt hesap açıp açmama konusunda bazı yazılımcılar 120 hesaba alt hesap açılmasına gerek olmadığı yönünde görüşlerini beyan etmektedirler. Bunun nedenini ise, tüm programlarda zaten programın carı arka yüzünde carilerin takip edildiği ve istenildiğinde de oradan ekstre ve bakiye listelerinin alınabiliyor olması olarak görmektedirler.

MUHASEBE UYGULAMALARI GENEL TEBLİĞİ BU SERBESTLİĞİN ÇERÇEVESİNİ BELİRLEMİŞ

Ancak 26.12.1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği "Muhasebenin Temel Kavramları" başlıklı bölümünde  Tam Açıklama kavramına yer verilmiştir. Tam açıklama kavramı; mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olmasını ifade eder.

Ayrıca, bilgisayar muhasebe programı kullanan şirketlerin tek düzen hesap planındaki açıklamalar doğrultusunda muhasebe kayıtlarını girmeleri gerekmektedir. Tek düzen hesap planında 120 Alıcılar hesabı ile ilgili yapılan açıklama aşağıdaki gibidir;

120. ALICILAR

Bu hesap, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

İşleyişi :

Senetsiz alacağın doğması ile bu hesaba borç, tahsil edilmesi halinde (ödemeler, aktarmalar ve hesaben mahsuplar dahil) alacak kaydedilir.

 Burada alt hesapların açılması zorunluluğunun temel dayanağı Tek Düzen Hesap Planı değil,  muhasebenin tam açıklama kavramıdır.

120 No.lu Alıcılar hesabının defter-i kebirde sadece ana hesap olarak dökümünün yapılması, programın mizana ilişkin ekranında da sadece ana hesabın görüntülenmesi, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun bulunmamaktadır.

120 HESABA ALT HESAP AÇILMAMASININ CEZASI NEDİR

Peki 120 hesaba alt hesap açmadan ana hesap düzeyinde takip eden şirketler nezdinde ne gibi bir cezai yaptırım olacaktır? 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 353. Maddesinin 6.fıkrasına göre; Belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen  hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik  bilgisayar programlarının üretilmesine ilişkin kural ve standartlara uymayanlara 2019 yılı için 7.000 TL özel usulsüzlük cezası kesilecektir.

Tabii ki bu ceza 2019 yılı için bir kez uygulanacaktır. Bir başka deyişle, sadece 120 hesap değil, tüm hesaplarına alt hesap açmayan bir şirket olsanız dahi bu ceza sadece 7.000 TL ile sınırlı kalacaktır.

Konuyla ilgili daha önceden de Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 22.07.2016 tarih ve 27575268-105[Mük.257-2015-403]-174483 sayılı muktezası mevcuttur.

26.03.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM