Emre Özerçen
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
info@emreozercen.com

İnşaat Sektöründe Yeni Nesil Denetim ve Uyum Süreçleri

Değerli okurlar, son dönemlerde denetim mekanizmalarının radikal bir değişim geçirdiği aşikar. Artık sadece defter ve belgeler incelenmiyor. Bugün Maliye’nin arka planında sessizce çalışan ve MEVA adı verilen yapay zeka destekli veri analiz sistemi var.

İnşaat sektörü de çoğu zaman vergi incelemelerinin odağında olan bir sektör olduğu için, bu yeni dönemde müteahhitler ve mali müşavirler için oyunun kuralı değişti. Artık pasif bir bekleyiş değil, aktif bir veri yönetimi zorunluluk haline geldi.

Artık incelemeler sadece beyannameler üzerinden yürütülmüyor. Mali idare;

-Tapu ve belediye entegrasyonu

-Banka verileri, ekspertiz raporları

-Abonelik takibi, benzer gayrimenkullerin ilandaki satış fiyatlarını sıkı sıkıya takip ediyor.

En Sık Yapılan 3 Hata

• Tapudaki Düşük Bedel: İnşaat sektöründeki en büyük risk dairenin gerçek satış bedelinin tapuda düşük gösterilmesidir.
• Belgesiz Maliyetleri Sahte Fatura ile Kapatma Çabası: İşin başında katlanılan ancak belgelendirilemeyen maliyetleri absorbe edebilmek için yolun sonunda sahte veya muhteviyatı itibari ile yanıltıcı belge kullanmak sektörel bir intihar yöntemidir.
• Fatura Düzenleme Süresindeki Zamanlama Yanılgısı: İnşaat projesinde yapı kullanım izin belgesi projenin eksiksiz ve kullanıma hazır olduğu anlamına gelir, ancak vergi hukuku açısında fatura dairenin teslim edildiği an kesilmelidir. Yapı kullanım izin belgesi alınmasına rağmen teslim yapılmamış olabilir.

Peki Müteahhitler ve Mali Müşavirler Ne Yapmalı?

• Teslim Süreci Belgelendirilmeli

Her bağımsız bölüm için mutlaka yazılı bir teslim prosedürü oluşturun. Anahtar teslim tutanağı, teslim tarihini açıkça kayıt altına alın.

• Maliyetler Baştan Planlanmalı

İnşaat projelerinde en büyük hata maliyetlerin proje başında planlanmamasıdır. Belgesiz işçilikler ve kayıt dışı harcamalar proje sonunda sahte belgeler ile kapatılmaya çalışıldığında bu durum çoğu zaman vergi riskini ortadan kaldırmaz; aksine kaçakçılık suçuna dönüşebilir.

• Satış Bedeli Gerçeğe Uygun Olmalı

Bağımsız bölümün gerçek satış değerini tapuda düşük bedel ile göstermek kısa vadede harç avantajı sağlıyor gibi görünse de bugünün en hızlı yakalanabilen risk alanıdır. Çünkü banka kredisi tutarı, ekspertiz değeri ve emlak ilan fiyatları birbirini doğrulamaktadır. Zira idare artık emsal bedeli araştırma ile değil, veri analizi ile belirlemektedir.

Yeni nesil denetim dünyasında artık inceleme gelince bakarız anlayışı geçerliğini yitirmiştir. Bugün attığınız her imza, kestiğiniz her fatura ve her banka hareketi yarın yapacağınız savunmanın bir parçasıdır. Bu yeni dönemde firmaların yalnızca muhasebe kayıtlarını tutması yeterli değildir. İnşaat şirketleri için artık bir veri takip ve kontrol mekanizması kurmak zorunluluk haline gelmiştir. Satış sözleşmeleri, tahsilatlar, teslim tarihleri, proje sürecinde şantiye proje sorumluları ve satış birimleri ile koordineli olarak yürütülmeli ve muhasebe kayıtları ile uyumu sürekli kontrol edilmelidir.

24.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.