Cemil Alemdar
Yeminli Mali Müşavir
cemilalemdar@outlook.com

Nakit Sermaye Artışlarında Faiz İndirimi Uygulaması

5510 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 10/1-ı Maddesi hükmüne göre Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere sermaye şirketlerinin ilgili hesap dönemi içinde, ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı" dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın %50'si beyanname üzerinden indirilebilecektir.

Sermaye şirketlerinin sermaye yapılarının güçlendirilmesi amacıyla getirilen bu düzenleme uyarınca indirime konu edilecek tutarın hesaplanmasında, 1/7/2015 tarihinden itibaren ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya bu tarihten itibaren yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden, ilgili hesap döneminin sonuna kadar Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi hükmüne göre hesaplanacak tutar dikkate alınacaktır.

Söz konusu indirimden hangi mükellefler faydalanabilecektir?

- Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki sermaye şirketleri nakdi sermaye indiriminden faydalanabilecektir.

Kurum kazancından indirilebilecek nakdi sermaye artışı tutarı aşağıdaki formül ile hesaplanacaktır:

Kurum Kazancından İndirilebilecek Tutar

=

Nakdi Sermaye Artışı Tutarı

X

Ticari Krediler Faiz Oranı

X

İndirim Oranı

X

Süre

Yukarıda yer alan formülde;

Nakdi Sermaye Artış Tutarı : Mükellefin banka hesaplarına nakit olarak yatırılan ve bilançoda ödenmiş sermaye olarak kaydedilen tutarı,

İndirim Oranı                      : Kanunda belirtilen %50 indirim oranını,

Süre                                       : İlgili yılda indirimden yararlanılabilecek süreyi

Ticari Krediler Faiz Oranı : TCMB tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranını ifade etmektedir.

İndirim hesabında süre uygulaması; artırılan sermayenin hesap dönemi içerisinde ortaklarca nakit olarak ödendiği (Nakden taahhüt edilen sermayenin, sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil edildiği tarihten önce şirketin banka hesabına yatırılan kısmı için tescil tarihinin içinde bulunduğu) ay kesri tam ay sayılmak suretiyle, yılın kalan süresi için kıst dönem esasına göre indirim tutarı hesaplanacaktır. Örnek vermek gerekirse 01/07/2025 tarihinde sermaye artışına ilişkin kararın ticaret sicilinde tescil edilmesi ve nakit sermaye tutarının da 15/07/2025 tarihinde şirketin banka hesabına yatırılması durumunda; süre (6/12) olarak dikkate alınacaktır.

2025 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesinde yararlanılacak indirim tutarı hesabında ticari krediler faiz oranı olarak TCMB tarafından son olarak 26/12/2025 tarihinde açıklanan %45,34 faiz oranı dikkate alınacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da; kanunda yer alan “TCMB tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” ifadesi kapsamında bu oranın ilgili yılda aralık ayında açıklanan bir oran olması sebebiyle geçici vergi dönemlerinde indirimden faydalanmak mümkün olmayıp sadece yıllık hesap dönemi itibariyle indirimden faydalanılacaktır.

Sermayenin nakit olarak karşılanmayan kısmı için indirim uygulamasından yararlanılamayacaktır. Bunun yanında;

1- Sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklanan sermaye artışları,

2- Sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından kaynaklanan sermaye artışları,

3- Bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan sermaye artışları,

4- Ortaklarca veya Kurumlar Vergisi Kanununun 12 nci maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları,

5- Şirkete nakdi sermaye dışında hisse senedi, tahvil veya bono gibi kıymetlerin konulması suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları,

6- Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları da

indirim tutarının hesaplamasında dikkate alınmayacaktır.

İndirim Tutarının Hesaplanmasında Hangi Tarih Dikkate Alınacaktır?

Ödemenin Önce Yapılıp Tescilin Sonra Yapılması:

Nakden taahhüt edilen sermayenin sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil edildiği tarihten önce şirketin banka hesabına yatırılan kısmı için tescil tarihinin içinde bulunduğu aydan itibaren indirim tutarı hesaplanacaktır.

Önce Tescil Yapılıp Sonra Ödeme Yapılması:

Tescil tarihinden sonra şirketin banka hesabına yatırılan tutarlar için ise şirketin banka hesabına yatırılma tarihinin içinde bulunduğu aydan itibaren indirim tutarı hesaplanacaktır.

Sermaye Avansları Nasıl Değerlendirilecektir?

İleride gerçekleştirilecek sermaye artırımından kaynaklanan sermaye taahhüdünün yerine getirilmesinde kullanılmak amacıyla, sermaye artırımına ilişkin karardan önce ortaklar tarafından sermaye avansı olarak şirketin banka hesabına yatırılan tutarların;

a) Banka hesabına yatırıldığı tarihten itibaren şirketin bilançosunda öz sermaye kalemleri arasında yer alan “Diğer Sermaye Yedekleri” hesabında izlenmesi ve

b) Banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminin sonuna kadar bu tutarlarla ilgili sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil ettirilmesi şartıyla, söz konusu kararın ticaret siciline tescil ettirildiği tarih esas alınarak indirim uygulamasında dikkate alınması mümkündür.  Dolayısıyla, şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminde sermaye artırımına konu edilmeyen sermaye avansı niteliğindeki tutarların, indirim uygulamasında dikkate alınması mümkün değildir.

Ayrıca, şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihten itibaren bilançoda öz sermaye kalemleri arasında yer alan “Diğer Sermaye Yedekleri” hesabında izlenmeyen tutarlar için, ilgili hesap döneminde bu tutarlara ilişkin sermaye artırımı gerçekleştirilse dahi indirim uygulamasından faydalanılması mümkün bulunmamaktadır.     

İndirimden Yararlanılacak Süre Hesabı

İndirim tutarı yapılacak sermaye artırımları için sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi dâhil olmak üzere beş hesap dönemi için ayrı ayrı uygulanacaktır. Örneğin 01/07/2025 tarihinde sermaye artırım kararının tescil edilip aynı tarihte nakit olarak ödenmesi durumunda mükellef nakit sermaye indiriminden 2025 hesap döneminde 6 aylık süre için yararlanacak ve şartları sağlamaya devam ettiği sürece 2029 hesap dönemine kadar (2029 dönemi dahil) her hesap dönemi için ayrı ayrı tam olarak yararlanacaktır.

Sermaye Azaltımı Durumu

Bu indirimden yararlanan sermaye şirketlerinin daha sonra sermaye azaltımı yapmaları halinde, nakdi sermaye artışının azaltılan sermaye tutarı kadarlık kısmı için sermaye azaltımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil edildiği ayı izleyen aydan itibaren bu indirimden yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan, nakdi sermaye artışı yapılmadan önce sermaye şirketlerinin sermaye azaltımına gitmiş olmaları halinde, bu indirimin hesaplanmasında azaltılan sermaye tutarı kadarlık kısım dikkate alınmayacaktır.

Artırımlı İndirim Oranından Yararlanma

Kanunda genel indirim oranı %50 olarak belirlenmiş olsa da durumlarına göre sermaye şirketleri artırımlı indirim oranı uygulamasından yararlanabileceklerdir.

İndirim oranı;

1- Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketleri; borsada işlem görebilir nitelikte payları tutarının ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermayeye oranı; %50 ve daha az olması durumunda 25 puan, %50’nin üzerinde olan olması durumunda ise 50 puan

2- Nakdi olarak artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait makine ve teçhizat yatırımlarında ve/veya bu tesislerin inşasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması durumunda, yatırım teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarı ile sınırlı olmak üzere 25 puan

artırımlı olarak uygulayabilecektir.

3- Nakdi sermaye artışlarının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için söz konusu indirim oranı %75 olarak uygulanacaktır.

Mükellefler yukarıda belirtilen artırımlı indirim oranlarından birlikte yararlanabilecektir.  Örneğin bir sermaye şirketinin borsada işlem gören payları oranının %70 olması ve artırılan nakdi sermaye tutarının da yatırım teşvik belgeli makine yatırımında kullanılması durumunda uygulanacak indirim oranı (%50+%50+%25) = %125 olarak dikkate alınacaktır.

Kanun hükümleri ve yapmış olduğumuz açıklamalar çerçevesinde nakdi indirim tutarı  hesaplamasını basit bir örnekle açıklamamız gerekirse;  

Örnek; GTA Limited Şirketi Nilüfer/BURSA adresinde 2022 yılında uluslararası taşımacılık faaliyetine başlamış olup faaliyetine devam etmektedir. Mükellef 13/02/2025 tarihinde 30.000.000,00 TL tutarında sermaye artırım kararı almış ve bu kararını aynı tarihte ticaret sicil gazetesinde tescil ettirmiştir. Söz konusu tutarın 594.800,00 TL’sının ortaklara borçlar hesabından karşılanacağı kalan 29.405.200,00 TL’sinin de ortaklar tarafından nakit olarak ödeneceği belirtilmiştir. Şirket ortağı tarafından söz konusu sermaye artırımına ilişkin banka hesabına yatırılan tutarlara ilişkin bilgilerin aşağıdaki tablodaki gibi olduğu anlaşılmıştır.

Tarih	Tutar
13.03.2025	800.000,00
15.04.2025	1.000.000,00
29.04.2025	10.000.000,00
29.04.2025	1.200.000,00
13.05.2025	3.250.000,00
21.05.2025	2.600.000,00
22.05.2025	500.000,00
2.06.2025	400.000,00
3.06.2025	2.000.000,00
11.06.2025	4.900.000,00
16.06.2025	700.000,00
17.06.2025	2.055.200,00
Toplam	29.405.200,00

Bu durumda mükellefin 2025 hesap döneminde Kurumlar Vergisi Kanunun 10/1-ı maddesi kapsamında faydalanabileceği toplam nakdi sermaye indirimi tutarı aşağıdaki tabloda gibi 4.514.851,41 TL olarak hesaplanmıştır.

Nakden Ödeme Tarihi	Sermaye Artırımı Tescil Tarihi	Tutar	Faiz Oranı	İndirim Oranı	İndirim Hesaplanacak Süre	Hesaplanan İndirim Tutarı
13.03.2025	13.02.2025	800.000,00	45,34	0,50	10/12	151.133,33
15.04.2025	13.02.2025	1.000.000,00	45,34	0,50	9/12	170.025,00
29.04.2025	13.02.2025	10.000.000,00	45,34	0,50	9/12	1.700.250,00
29.04.2025	13.02.2025	1.200.000,00	45,34	0,50	9/12	204.030,00
13.05.2025	13.02.2025	3.250.000,00	45,34	0,50	8/12	491.183,33
21.05.2025	13.02.2025	2.600.000,00	45,34	0,50	8/12	392.946,67
22.05.2025	13.02.2025	500.000,00	45,34	0,50	8/12	75.566,67
02.06.2025	13.02.2025	400.000,00	45,34	0,50	7/12	52.896,67
03.06.2025	13.02.2025	2.000.000,00	45,34	0,50	7/12	264.483,33
11.06.2025	13.02.2025	4.900.000,00	45,34	0,50	7/12	647.984,17
16.06.2025	13.02.2025	700.000,00	45,34	0,50	7/12	92.569,17
17.06.2025	13.02.2025	2.055.200,00	45,34	0,50	7/12	271.783,07
Toplam		29.405.200,00	Toplam			4.514.851,41

Kazanç Yetersizliği Nedeniyle İndirilemeyen Tutarın Sonraki Dönemlere Devri Uygulaması  

Sermaye şirketleri tarafından nakdi sermaye artışına ilişkin hesaplanan indirim tutarının kazanç yetersizliği nedeniyle ilgili olduğu hesap dönemine ait matrahın tespitinde indirim konusu yapılamaması halinde bu indirim tutarları, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın izleyen hesap dönemlerine ilişkin matrahın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir. Kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan bu tutarlar, izleyen hesap dönemine ilişkin geçici vergilendirme dönemlerine ait geçici vergi matrahlarının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

Kazanç yetersizliği nedeniyle yararlanılamayan indirim tutarları, 5 yıllık süre sınırı olmaksızın sonraki dönemlerde indirim konusu yapılabilecektir.

İndirimin Uygulanmasına İlişkin Sınırlamalar

2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile sermaye şirketlerinin sermaye yapılarının güçlendirilmesi amacıyla getirilen bu düzenleme kapsamında indirime konu edilecek tutarlarla ilgili bazı sınırlamalar getirmiştir. Bu sınırlamalar şu şekildedir;

1- Gelirlerinin %25 veya fazlası şirket faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve personel istihdamı suretiyle yürütülen ticarî, ziraî veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketleri için indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

2- Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak paylarından oluşan sermaye şirketleri için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

3- Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

4- Arsa ve arazi yatırımı yapan sermaye şirketlerinde arsa ve arazi yatırımına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Mükelleflerin Nakdi Sermaye İndiriminde Genel Hatlarıyla Dikkat Etmesi Gereken Hususlar

- Söz konusu nakdi sermaye indirimi artırılan sermayenin sadece nakit olarak karşılanan kısmı için uygulanabilecektir,

- Nakdi sermaye artışlarının yurtdışından getirilen nakitle karşılanması, payların borsada işlem görmesi, yatırım teşvik belgesi sahibi olunması gibi durumlarda indirim oranının artırımlı olarak uygulanabilecektir,

- İlgili dönem bilançosunda 131- Ortaklardan Alacaklar hesabının bulunması durumunda bu tutarla sınırlı olarak indirim tutarından yararlanılamayacaktır,

- Gelir tablosunun kontrol edilerek mükellefin gelirlerinin %25 veya daha fazlasının faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir,

- Bilanço aktifi üzerinde gerekli kontroller yapılarak aktif toplamının %50 veya daha fazlasının bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak paylarından oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir,

- Sermaye artırımından sonra başka şirketlere sermaye konulup konulmadığı veya borç verilip verilmediği kontrol edilmelidir,

- Yasal defter kayıtları kontrol edilerek ilgili dönemde arsa veya arazi yatırımının olup olmadığı kontrol edilmelidir,

- Sermaye artırımından önce ya da sonra sermaye azaltımı yapılıp yapılmadığı hususuna dikkat edilmelidir,

- Taahhüt edilen sermaye artırımı tutarının nakit olarak şirketin banka hesabına fiilen yatırıldığına ilişkin olarak bu işlemleri içeren ve ilgili banka şubesi tarafından onaylanmış banka hesap özetinin kağıt ortamında veya elektronik ortamda ilgili dönem kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.

13.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.