Cemil Alemdar
Yeminli Mali Müşavir
cemilalemdar@outlook.com

Hizmet İhracından Elde Edilen Kazançlarda Uygulanan Vergi İndirimi

Kurumlar Vergisi Kanunun 10/1-ğ maddesi ile Gelir Vergisi Kanunun 89/13 maddesi uyarınca; Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim hizmeti alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleriyle ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren mükelleflerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %80'inin beyan edilen kazançtan indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu indirimden Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında hem gelir vergisi mükellefleri hem de kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilecektir.

İndirim Kapsamındaki Hizmetler Nelerdir?

1- Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi hizmetleri.

2- İlgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim hizmetleri. Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen mesleki eğitim hizmetleri şunlardır;

a) Planlama, tanıtım, satış, satış sonrası hizmetler, marka yönetimi, finansal yönetim, teknik destek, Ar-Ge, tasarım, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar, araştırma ve analiz,

b) Sanayi, turizm, inşaat, tarım, savunma, reklam, internet ve e-ticaret, çevre, sağlık, basın, kültür-sanat, sigorta, enerji, spor ve denizcilik, iç ve dış ticaret, lojistik ve ulaştırma.

3- İlgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak verilen eğitim ve sağlık hizmetleri.

İndirimden Faydalanma Şartları Nelerdir?

Mükelleflerin söz konusu indirimden faydalanabilmesi adına gerekli şartlar 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde belirtilmiştir:

1- Mükelleflerin Ana Sözleşmelerinde Yazılı Faaliyet Konusu

İndirimden faydalanacak mükelleflerin ana sözleşmelerinde yazılı faaliyet konuları arasında; “Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim, eğitim ve sağlık hizmetleri sunmak” olmalıdır.

Sağlık alanında faaliyet gösteren işletmelerin elde ettiği kazançlara indirim uygulanabilmesi için Sağlık Bakanlığından alınan ruhsat çerçevesinde faaliyette bulunulması zorunludur. Eğitim alanında faaliyet gösteren işletmelerin de Millî Eğitim Bakanlığından alınan izin belgesi veya ruhsat çerçevesinde faaliyette bulunmaları gerekmektedir.

2- Hizmetin, Türkiye'den Münhasıran Yurt Dışı Mukimi Kişi/Kurum İçin Yapılmış Olması

İndirim kapsamında belirtilen hizmetlerin Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, iş yeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca belirtilen hizmetlerin fiilen verilmesi gerekmekte olup bu alanlarda sunulan asistanlık, danışmanlık ve aracılık gibi hizmetlerin indirim kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

3- Faturanın Yurt Dışı Mukimi Kişi/Kurum Adına Düzenlenmesi

4- Türkiye’den Verilen, Mimarlık, Mühendislik, Tasarım, Yazılım, Tıbbi Raporlama, Muhasebe Kaydı Tutma, Çağrı Merkezi, Ürün Testi, Sertifikasyon, Veri Saklama, Veri İşleme ve Veri Analizi Hizmetlerinden Yurt Dışında Yararlanılması

Verilen hizmetten yurt dışında yararlanılmış olması gerekir. Diğer bir anlatımla, yurt dışı mukimi kişi ve/veya kurum için verilen hizmetin, bu kişilerin ve/veya kurumların Türkiye'deki faaliyetleri ile ilgisinin olmaması gerekmektedir.

5- Türkiye'de Yerleşmiş Olmayan Kişilere Verilen Eğitim ve Sağlık Hizmetleri İle Mesleki Eğitim Hizmetlerinin Yararlanıcısının Yurt Dışında Olması

Bu hizmetler, fiziki olarak Türkiye’de verilmekle birlikte yararlanıcısının Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişiler olması gerekmektedir.

6- Kazancın Tamamının Elde Edildiği Hesap Dönemine İlişkin Kurumlar Vergisi/Gelir Vergisi Beyannamesinin Verilmesi Gereken Tarihe Kadar Türkiye'ye Transfer Edilmesi

Söz konusu kazançların tamamının değil bir kısmının Türkiye'ye transfer edilmesi durumunda, transfer edilen kısım da dahil olmak üzere indirimden yararlanılamayacaktır. Türkiye'ye bu süre içinde transfer edilmeyen kazançların daha sonraki dönemlerde transfer edilmesi durumunda da söz konusu indirim uygulanmayacaktır.

Kazancın Tespiti, Kayıtlarda İzlenmesi ve Beyanı

Mükelleflerin beyanname üzerinden indirebilecekleri tutar elde ettikleri gelirin değil kazancın %80’idir. Bu nedenle kanun hükümlerinde belirtilen faaliyetlerden elde edilen kazançların doğru hesaplanması bir zorunluluktur.

İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazancın %80’i, kurumlar vergisi beyannamesinin “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” bölümünde gösterilmek suretiyle indirim konusu yapılabilecektir.

Diğer indirim ve istisnalar ile geçmiş yıl zararları nedeniyle indirim konusu yapılamayan tutar izleyen dönemlere devredilemeyecektir. Faaliyet sonucunun zararlı olması halinde ise indirim söz konusu olmayacaktır. 

İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetlerden elde edilen kazancın, matrahın doğru tespiti açısından, hasılat, maliyet ve gider unsurlarının; ayrı ayrı izlenmesi, diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi ve kayıtların da bu ayrımı sağlayacak şekilde tutulması gerekmektedir.  İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetler ile bu kapsama girmeyen işlerin birlikte yapılması halinde, indirim uygulanacak kazanca ilişkin hasılat, gider ve maliyet unsurlarının ayrı olarak tespit edilmesi esastır.

Gider ve maliyet unsurlarının ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespitinin mümkün olmadığı hallerde ise müşterek genel giderler, bu faaliyetler ile ilgili olarak cari yılda oluşan hasılatın toplam hasılata oranı esas alınarak dağıtılacaktır.  Bu noktada mükellefler tarafından farklı bir dağıtım anahtarının dikkate alınmaması, tebliğ hükmünde belirtildiği üzere müşterek genel giderlerin hasılat oranlamasına göre dağıtılması gerekmektedir.

İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetler ile bu kapsamda değerlendirilmeyen faaliyetlerde müştereken kullanılan tesisat, makine ve ulaştırma vasıtalarının amortismanlarının ise bunların her bir işte kullanıldıkları gün sayısına göre dağıtımının yapılması gerekmektedir. Hangi işte ne kadar süreyle kullanıldığı tespit edilemeyen sabit kıymetlere ilişkin amortismanlar ise, müşterek genel giderlerle birlikte dağıtıma tabi tutulacaktır.

Milli Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının izni ve denetimine tabi olarak eğitim veya sağlık alanında faaliyet gösteren ve yurt dışı yerleşik kişilere verdikleri hizmetlerden elde ettikleri kazançlarının %80’ini indirim konusu yapan mükelleflerin, hizmet verilen yurt dışı yerleşik gerçek kişilere ilişkin ad-soyad ya da unvan, hangi ülkenin uyruğunda olduğu, pasaport numarası, düzenlenen faturanın tarih ve sayısı, verilen hizmetin niteliği ve hizmet bedeli gibi bilgileri içeren formun, her bir geçici vergi beyannamesi ile birlikte beyanname eki olarak verilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra, sağlık alanında faaliyet gösteren işletmelere Sağlık Bakanlığınca verilen ruhsatın, eğitim alanında faaliyet gösteren işletmelere de Milli Eğitim Bakanlığınca verilen izin belgesi veya ruhsatın bir örneğinin, istisnadan faydalanılacak ilk yıl, yıllık kurumlar vergisi beyanname verme süresi içerisinde bağlı bulunan vergi dairesine verilmesi gerekmektedir.

Özellikli Konular

1- Türkiye’de yerleşmiş olan kişilere de hizmet verilmesi indirimden faydalanmaya engel teşkil etmeyecektir. Bu durumda Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, iş yeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara verilen hizmetlerden elde edilen kazancın %80'ine indirim uygulanacaktır.

2- Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış olmak şartıyla sağlık turizmi ile uğraşan mükelleflerin de indirimden faydalanması mümkündür.

3- Sağlık alanında faaliyette bulunan mükelleflerin ülkemiz ile ikili sosyal güvenlik anlaşması bulunan ülkelerde yerleşik olanlara verdikleri hizmetin bedelinin ülkemiz Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili ülke kurumlarından tahsil edilmesi nedeniyle, hizmet bedeli karşılığı faturanın Sosyal Güvenlik Kurumuna düzenlenmesi durumunda da indirimden faydalanılabilecektir.

4- İndirim kapsamındaki faaliyetlerden doğan alacaklara ilişkin kur farkı ve vade farkları da indirim tutarının tespitinde dikkate alınacaktır.

5- Mükelleflerin esas faaliyet konusu dışındaki işlemlerinden elde ettikleri gelirleri ile olağandışı gelirlerinin indirim kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, nakitlerin değerlendirilmesi sonucu oluşan faiz gelirleri, kasadaki dövizlerin değerlemesinden kaynaklanan kur farkları ve iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan gelirler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.

6- Yurt dışında bulunanlara Türkiye'de sunulan ve münhasıran yurt dışında yararlanılan grafik tasarım hizmeti nedeniyle elde edilen kazancın %80'ini gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir. (19.08.2024 Tarih ve E-79690095-120[3-2023-120-319]-98264 Sayılı Özelge)

7- Münhasıran Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere sunulan sağlık hizmetlerinden elde edilen kazancın %80'ini indirim konusu yapılabilecek olup Türkiye'de yurtdışı mukimlerine verilen bahse konu sağlık hizmetleri hizmet ihracatı kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, Kurumlar Vergisi Kanununun 10-1/ğ maddesinde belirtilen indirimden yararlanılmayan %20 oranındaki kazançlara kurumlar vergisi oranının 5 puan indirimli uygulanması mümkün bulunmamaktadır. (24.07.2024 Tarih ve 84098128-125[32-2023/45]-429238 Sayılı özelge)

8- Yurtdışında faaliyet gösteren bir şirket için Türkiye'de yerleşik başka bir firmaya yaptırılan bilgisayar programı yazılımının anılan ülke mukimi firmaya ihraç edilmesi durumunda elde edilen kazanç; söz konusu yazılımın başka bir şirkete yaptırılması hizmetin fiilen verilmesi şartının ihlali sayılacağından Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi kapsamında kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınamaz. (12.07.2024 Tarih ve E-17192610-125[KV-22-957]- Sayılı Özelge)

9- Serbest Bölgelere verilen yazılım veya yazılım güncellemesi hizmeti nedeniyle elde edilen kazanç genel hükümlere göre vergilendirilecek olup, söz konusu kazancın %80'inin beyanname üzerinden indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. (03.01.2024 Tarih ve E-84098128-120[89-2022/16]-3211 Sayılı Özelge)

10- Sağlık Bakanlığından yetkili saç ekim ve medikal estetik hizmeti verilmesi durumunda; Türkiye'de yerleşik olmayan kişilere verilen saç ekimi hizmetinin, Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi kapsamında sunulan bir sağlık hizmeti olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamakta olduğundan söz konusu faaliyetten elde edilen kazancın kurum kazancınızın tespitinde indirim konusu yapılamayacağı belirtilmiştir. (24.07.2024 Tarih ve E-62030549-125[10-2021/229]-… Sayılı Özelge)

11- Sağlık Bakanlığından alınmış "Uluslararası Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşu Yetki Belgesi" olmasına rağmen, yapılan hizmetlerin esas itibarıyla yabancı hastaların tedavi ve ameliyatlarının yapılması için aracılık hizmeti ile konaklama ve ulaşım konularında verilen rehberlik, danışmanlık ve organizasyon hizmetlerinden oluşması durumunda söz konusu  faaliyetlerden elde edilecek kazançlar Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi kapsamında değerlendirilemeyecektir. (23.01.2023 Tarih ve 84974990-130[KDV-4-İ-14001-2019/37]-… Sayılı Özelge)

12- Türkiye merkezli şirketin Türkmenistan şubesine mimari proje tasarım hizmeti verilmesi durumunda mimari proje tasarım hizmetinden elde edilen kazançlar; hizmet verilen kurumun kanuni ve iş merkezinin Türkiye'de bulunması, dolayısıyla yurt dışı mukimi olmaması nedeniyle Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi kapsamında değerlendirilemez. (04.08.2020 Tarih ve 62030549-125[10-2019/12]-E.567779 Sayılı Özelge)

Sonuç

Rekabetin kızıştığı, mükelleflerin gelirlerini artırmanın yanı sıra maliyet ve giderlerini düşürme noktasında da önemli arayışlara girdiği bu dönemde yazımızın konusunu oluşturan faaliyet alanlarında hizmet veren mükellefler için %80 oranında bir kazanç indirimi büyük bir avantaj sağlamaktadır. Bu nedenle belirtilen alanlarda faaliyet gösteren mükelleflerin bu avantajdan faydalanabilmeleri adına muhasebe ve mevzuat anlamında gerekli yapısal düzenlemelerini yapmaları ve sonrasında cezalı tarhiyatlarla karşılaşmamaları adına belge ve kayıt sistematiğini doğru bir şekilde oluşturmaları gerekmektedir.

Son olarak belirtmek istediğimiz bir diğer husus da; 30 Aralık 2025 tarihinde resmî gazete yayımlanan 49 Sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğine göre; Gelir Vergisi Kanunun 89/13. Maddesi ya da Kurumlar Vergisi Kanunun 10/1-ğ Maddesi kapsamında 2025 yılında indirimden faydalanılan kazanç tutarının 500.000,00 TL’yi aşması durumunda yararlanılan indirim tutarının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ile tasdik edilmesi zorunludur. 2025 yılı için belirlenen 500.000,00 TL’lik tutar sonraki yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılarak yeniden belirlenecektir.

Tasdiki zorunlu bu işlemlere ilişkin düzenlenen tasdik raporlarının beyanname ile birlikte veya beyannamenin verilme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir. Tasdik raporunun zamanında ibraz edilmemesi halinde, mükellefler belirtilen indirim hakkından yararlanamayacak ve özel usulsüzlük cezası ile karşı karşıya kalacaklardır.

Kaynaklar;

1- Gelir Vergisi Kanunu

2- Kurumlar Vergisi Kanunu

3- 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

4- Gelir İdaresi Başkanlığı Özelge Sistemi

05.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.279 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.