BASINDAN YAZILAR
Destek Primi İade Edilir Mi? - MuhasebeTR

Destek Primi İade Edilir Mi?

Soru: 31 yıl hizmetten sonra Emekli Sandığı’ndan emekli oldum. 5 yıl 2 ay da özel sektörde sigortalı çalıştım. E-Devlet üzerinden sigortalı süremin sayılarak maaşımın üstüne ilave edilmesini istedim. “Kanunen mümkün değil” dediler. Sigortalı çalıştığım sürede ücretimden kesilen sigorta primlerini iade alabilir miyim? l Abdulkadir KALAYCIOĞLU

Cevap: Muhtemelen emekli aylığınızı kestirmeden Sosyal Güvenlik Destek Primi’ne tabi olarak çalıştınız. Destek priminin iş kazası ve meslek hastalığı dışında çalışan emekliye hiçbir faydası yok. Verilen bilgi doğru. Maalesef destek primi nedeniyle emekli aylığınız artırılamayacağı gibi destek priminin iadesi de mümkün değil.

ASKERLİĞİMİ BORÇLANIRSAM ESKİ YASAYA TABİ OLUR MUYUM?

SORU: 3 Aralık 1978 doğumluyum. 23 Kasım 1998-23 Mayıs 2000 arasında 18 ay askerlik yaptım. 23 Ocak 2001’de SSK’lı işe girdim. 95 gün primim var. 31 Ekim 2002’de uzman çavuş olarak göreve başladım. Hizmet birleştirmesi yapsam sigorta başlangıcım 2001 olur mu? Olursa 18 aylık askerlik borçlanması da yaparsam sigorta başlangıcımı Ağustos 1999’a çeker ve eski yasaya tabi olur muyum? Buna göre ne zaman emekli olabilirim? l Atilla HELVACI

CEVAP: Emekli Sandığı’ndan emekli olmak için 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Hak kazanacağınız yıpranma sürenizin toplamda 3 yılı geçmemek üzere yarısı emeklilik yaşınızdan düşülecektir. Uzman erbaş olarak 52 yaşınıza girince isteğiniz halinde sivil memurluğa geçebilirsiniz veya görevden ayrılıp emekli olacağınız yaşın dolmasını çalışmadan bekleyebilirsiniz.

Uzman çavuş olarak 52 yaşınıza girdiğiniz tarihe kadar çalışırsanız hak kazanacağınız yıpranma süresi de dikkate alınarak 3 Haziran 2037’de Emekli Sandığı’ndan emekli olabilirsiniz. Sigortalı çalışmanız 8 Eylül 1999’dan sonra geçtiğinden bu tarihten önce geçen askerlik sürenizi borçlanmanız emeklilik şartlarınızı değiştirmeyecektir. Buna göre de emeklilik zamanınız değişmeyecektir.

İSTEMEDİĞİNİZ SÜRECE EMEKLİ EDEMEZLER

Soru: 1999 yılında kamu kurumu olan TEDAŞ’ta engelli kadrosunda işe başladım. 2008’de devlet, bu kurumları 30 yıllığına özel şirkete devretti. Şu anda özel sektör oldu. 2019 yılı sonunda beni zorunlu olarak emekli etmek istediler. Kabul etmedim ve çalışmaya devam ettim.

Şimdi yine 2020 Aralık sonu itibarıyla ‘Seni emekliye ayıracağız. Kurum olarak 1 yıl daha çalışmana müsaade ettik, bu yılsonu seni zorunlu olarak emekliye sevk edeceğiz’ dediler. Ben de ‘Yaşım daha 44, 25 yılı doldurmadan gitmek istemiyorum’ dedim. Kabul etmiyorlar. Şu anda 21 yıl oldu çalışmaya başlayalı. Bu şekilde beni zorunlu emekli edebilirler mi? l Umut ASTEPE

Cevap: Çalıştığınız kurum özel sektör olduğu için varsa toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmenize bakmak gerekiyor. Şayet toplu iş sözleşmesinde veya iş sözleşmenizde aksine bir hüküm bulunmuyorsa, engelli olmanız veya çalışma gücü kaybı nedeniyle zorunlu olarak emekliliğe sevk edilmeniz mümkün değildir. Siz isteyip talep etmedikçe emekli edemezler.

Ancak işveren işinize son verebilir. Bu durumda da yasal haklarınızın tamamını ödemek zorunda. Pandemi nedeniyle iyi niyet ve ahlak kuralları dışında işçi çıkartma yasağı var. İşveren haksız yere işinize son verdiğinde, yararlandığı teşvik ve desteklerin geri ödenmesi ve idari para cezası gibi bazı ciddi yaptırımlarla muhatap olur. Sonuç olarak ortada haklı bir neden yokken ne işinize son verebilirler ne de siz istemediğiniz sürece emekli edebilirler.

1 OCAK’TA ÇALIŞANA NE KADAR MESAİ ÜCRETİ ÖDENİR?

SORU: Fırın işçisiyim. İşimiz sürekli çalışmayı gerektirdiğinden yılbaşı tatilinde işveren beni çalıştırdı. Yılbaşı tatilinde çalışmam karşılığı ne kadar mesai ücreti almam gerekir? l FAHRİ

CEVAP: 1 Ocak genel tatil günüdür. Çalışmayan işçiye bir iş karşılığı olmaksızın bir günlük ücreti ödenir. Ancak çalışan işçiye; bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde daha yüksek bir ücret ödeneceği kararlaştırılmamışsa, çalışmadan bir iş karşılığı olmaksızın bir günlük ücret, çalışması karşılığı olarak da bir günlük ücret olmak üzere iki günlük ücreti tutarında ücret ödenir. Dolayısıyla yılbaşı tatili olan 1 Ocak’taki çalışmanız karşılığı iki günlük ücret ödenmesi gerekir.

(Kaynak: Ekrem Sarısu / Posta Gazetesi | 04.01.2021)

GÜNDEM