BASINDAN YAZILAR
Vergi İncelemesinde İdarenin Yükümlülükleri / Engin Malay - MuhasebeTR

Vergi İncelemesinde İdarenin Yükümlülükleri / Engin Malay

 Son iki haftada yayınlanan yazılarımızda; “Vergi incelemesi sırasında, mükellef hakları ve yükümlülükleri” konusunu ayrı ayrı paylaşmıştık. Bu hafta, “Vergi incelemesinde inceleme elemanının yükümlülükleri” konusundan devam ediyoruz.

Vergi inceleme sürecinde incelemeye yetkili olanların yükümlülüklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

1. Memuriyet sıfatlarını ve inceleme yetkilerini gösteren fotoğraflı bir belgeyi yanlarında bulundurmak ve gittikleri yerde işe başlamadan önce ilgililere göstermek;

2. İncelemeye tabi olana, incelemenin konusunu, hangi vergi bakımından ve hangi hesap dönemlerine ilişkin olarak yapıldığını açıklamak;

3. Vergi incelemesini esas itibariyle incelemeye tabi olanın işyerinde yapmak. (Ancak, zorunlu sebeplerin varlığı veya mükellef ya da vergi sorumlusunun talebi halinde inceleme dairede yapılabilir);

4. İncelemenin mükellefin işyerinde yapılması durumunda incelemeye tabi olanın izni olmadıkça resmi çalışma saatleri dışında inceleme yapmamak veya resmi çalışma saatleri içinde başlamış bir incelemeye resmi çalışma saatlerinin bitiminden sonra devam etmemek. (Tutanak düzenlenmesi ve inceleme ile ilgili emniyet tedbirlerinin alınması bu hükmün dışındadır. Ancak bu tedbirler ilgili yerdeki işleri sekteye uğratmayacak şekilde yapılır);

5. Zorunlu sebeplerin varlığı veya mükellef ya da vergi sorumlusunun talebi üzerine dairede yapılacak incelemelerde, gerekli defter ve belgeleri mükelleften yazılı olarak istemek. (Mükellefin haklı mazeret göstermesi halinde, ibraz için, 15 günden az olmamak üzere süre verilir);

6. Defter ve belgelerin ibrazına ilişkin tebligatı usulüne uygun olarak yapmak ve mükellef tarafından ibraz edilen defter ve belgeleri tutanakla teslim almak;

7. Tutanakla teslim aldıkları defter ve belgelerden suç delili teşkil etmeyenleri, inceleme bitiminde tutanakla teslim etmek;

8. Defter ve belgelerin sağlıklı bir vergi incelemesine elverişli olmadığı yönünde bir tespit bulunmadan re’sen takdir yoluna gidememek;

9. Mükellefin veya mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine ilişkin öğrendikleri sırları veya gizli kalması gereken diğer hususları ifşa etmemek ve kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanmamak;

10.İnceleme sırasında gerekli görülen hallerde vergilendirme ile ilgili olay ve hesap durumlarını tutanak ya da tutanaklar ile tespit etmek. Bu şekilde düzenlenen tutanakların birer örneğinin mükellefe veya nezdinde inceleme yapılana verilmesi zorunludur;

11.İhbar ya da yapılan incelemeler sonucu, bir mükellefin vergi kaçırdığına ilişkin belirtiler bulunuyorsa, Sulh Yargıcından alınan gerekçeli karar çerçevesinde yapılan aramaya başlamadan önce kimliğini ve mahkeme kararını göstermek, aramanın amacını ve kapsamını açıklamak;

12.Arama sırasında, arama yapılan yerin sahibi veya eşyanın zilyedi yoksa vekilinin veya temyiz kudretine sahip bir akrabasının ya da kendisiyle oturan birisinin veya komşusunun hazır bulunmasını; Cumhuriyet Savcısının hazır bulunmadığı ev, işyeri veya diğer kapalı yerlerde yapılan aramalarda ise, o mahallenin ihtiyar heyetinden veya komşulardan 2 kişinin bulundurulmasını sağlamak;

13.Aramayı gündüz ve çalışma saatleri içinde yapmak (Bununla birlikte, gündüz ve çalışma saatlerinde başlamış bir aramanın tutanaklarının düzenlenmesine, aramada el konulan ve incelemede yararlı olacağı düşünülen defter, belge ve eşyanın güvenliklerinin sağlanmasına ilişkin iş ve işlemlere gece de devam edilebilir);

14.Aramalı vergi incelemelerini en geç 3 ay içinde (bu süre Sulh Yargıcının kararı ile uzatılabilir) bitirmek ve aldıkları defter ve belgelerden suç delili teşkil etmeyenleri sahibine bir tutanakla geri vermek. (Mükellef, kanuna aykırı görülen olayları ve hesap durumlarını tespit eden tutanakları imzadan çekindiği takdirde, suç delili teşkil etmeseler dahi, aramanın konusunu teşkil eden vergi ve cezalar kesinleşinceye kadar defter ve belgeler kendisine geri verilmez);

15.Düzenlenen tutanaklarda ilgililerin diledikleri itiraz, şerh, değerlendirme ve açıklamalarda bulunmalarına izin vermek;

16.İnceleme bitince bunun yapıldığını gösterir bir belgeyi incelemeye tabi olana vermek.

Gelecek hafta, vergi inceleme elemanlarının yetkileri.

(Kaynak: Gazete Yenigun | 22.04.2015)

GÜNDEM