YAZARLARIMIZ
Yunus Doğru
Yeminli Mali Müşavir
dogruy@hotmail.com



Transit Ticaret (Gümrük ve Vergi Mevzuatı Açısından)

Günümüzde çok yaygın olan “Transit ticarete” ilişkin mevzuat ve uygulama özetle aşağıda verilmiştir.

a) Gümrük mevzuatı açısından

Transit ticaret, bir ticaret şekli olup ihracat ve ithalat rejimlerine tabi değildir.  Vergi numarası olan tüm gerçek ve tüzel kişiler bu nevinden ticaret yapabilirler. Bu ticaret şekli, yurtdışından alınan bir ürünün ülkemiz gümrük sahasına sokulmadan başka bir ülkeye satılmasıdır. Diğer bir tabirle; “başka bir ülkeden alınan malların millileştirilmeden başka bir ülkeye satılmasıdır” Söz konusu mallar gümrük sahasına girmediğinden herhangi bir vergiye ya da harca tabi değildir. Söz konusu teslimlere gümrük beyannamesi de düzenlenmez. İthalat ve ihracatta uygulanan tüm ödeme şekilleri, transit ticarette de uygulanabilir.

Bu türden satışlar gemi üzerinde, antrepoda ya da başka şekillerde gerçekleşebilir. Alınan malların ülkeye getirilip, gümrüklü antrepolara indirilerek başka bir ülkeye satılması durumunda antrepo beyannamesi düzenlenmesi gerekir. Söz konusu malların bedeli ihracat ve ithalattaki ödeme şekillerinden biri ile bankaya yazılı talimat ekinde fatura ibrazıyla ödenebilir.

Uluslararası anlaşmalarla ticareti yasaklanmış mallar transit ticarete konu yapılamaz. Malın satıcıdan alınıp alıcıya ulaşması ile gerçekleşen bu ticarette malın hangi yerlerden sevk edildiğinin bir önemi yoktur. Sadece sevk evrakları malın girdiği ve çıktığı ülke mevzuatlarına göre düzenlenmelidir.

b) Vergi mevzuatı açısından

Transit ticarette alıcı ve satıcının fatura düzenlemesi esastır. Ülkemizde düzenlenecek faturanın, ingilizce ve KDV ilave edilmeden düzenlenmesi ve 213 sayılı VUK’un 230. maddesindeki şekil şartlarını taşıması zorunludur.

Kurumlar Vergisi açısından; tam mükellefiyete tabi kurumların, yurt dışından aldığı malları yurt içine girmeden gümrük üzerinden başka bir ülkeye ihraç etmesinden dolayı elde ettiği kazancın tamamının, ilgili dönem kurum kazancına ve geçici vergi beyanına dahil edilerek vergilendirilmesi gerekmektedir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun konuya ilişkin düzenlemeleri;

“– (1/1) maddesinde, Türkiye’de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler ile her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV’ye tabi olduğu,

– 6ncı maddesinde, işlemlerin Türkiye’de yapılmasının; malların teslim anında Türkiye’de bulunmasını ve hizmetin Türkiye’de yapılmasını veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını ifade ettiği,

– (16/1-c) maddesinde, Gümrük Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların KDV’den istisna olduğu,”

Şeklindedir.

Sonuç olarak, yurt dışından alınan malların henüz millileştirilmeden gümrüklerde başka ülkelere satışının yapılması işlemi KDV’nin konusuna girmemektedir.

KDV’nin konusuna girmeyen işlemler KDV beyannamesinde beyan edilmezler.

Transit ticaret kapsamında düzenlenen 5.000 TL ve üzeri faturalar ile yurtdışı mukim firmalar tarafından düzenlenen 5.000 TL ve üzeri faturaların Form Ba ve Form Bs bildirimine dahil edilmesi gerekmektedir.

c) Sonuç

Transit ticaret kapsamında düzenlenen faturaların VUK’daki şekil şartlarını taşıması gerekir. Bu nevi teslimler KV’ye tabi olup, KDV’nin konusuna girmemektedir. Dolayısıyla KDV‘nin konusuna girmeyen işlemler KDV beyanında beyan edilmezler.

Transit ticaret kapsamında alınan ve düzenlenen, belirlenen tutarlar üzerindeki faturaların Form Ba ve Form Bs bildirimine dahil edilmesi gerekmektedir.

Faydalı olması dileklerimle …

14.01.2022

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM