YAZARLARIMIZ
Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com



Huzur Hakkı Ödemesinde Şirket Hangi Noktada Vergi Yüküne Katlanmaz?

319 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin 3/1 maddesinde “193 sayılı Kanunun 61’inci maddesinde ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olarak tanımlanmış ve ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, hizmet erbabına ödenen aylık ücret, mesai, prim, ikramiye, gider karşılığı ve sair adlarla yapılan tüm ödemeler ve sağlanan menfaatler de ücret kapsamında değerlendirilmektedir.”

İstisnanın kapsamı ve uygulaması” başlıklı 4/5 maddesi “Ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, maaş ödemesinin yanı sıra aynı dönemde yapılan ve ücret olarak değerlendirilen prim, ikramiye, huzur hakkı, mesai ücreti, döner sermaye ücreti, ek ders ücreti gibi ödemeler de dikkate alınmak suretiyle kümülatif matrah esas alınarak vergilendirme yapılmaktadır. İlgili dönemlerde uygulanan indirim ve istisnalar bu ödemelerin toplamına bir kez uygulanmaktadır. Dolayısıyla ilgili ayda yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerin toplamına anılan istisnanın bir kez uygulanması gerekmektedir.” hükümleri yer almaktadır.

Maddenin 6.fıkrası ise; “193 sayılı Kanunun 61’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Kanunun uygulamasında ücret sayılan ödemeler düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 62’nci maddesinde, işverenler hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları kapsamında çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmış ve 61’inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ücret sayılan ödemeleri yapanlar da bu Kanunda yazılan ödevleri yerine getirmek bakımından işveren olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı, bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine, sporculara yapılan ödemeler gibi ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde, Kanunun 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen istisnanın uygulanması mümkündür.”

Örnek: Ahmet Bey, B A.Ş.’deki görevinden dolayı 2023 yılında aylık 34.183,78 TL brüt huzur hakkı ile çalıştığını varsayalım. Bu durumda aylar halinde yıllık bordro aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

AİT OLDUĞU AY/2023

BRÜT HUZUR HAKKI ÖDEMESİ

ASGARİ ÜCRET GELİR VERGİSİ İNDİRİMİ

VERGİ MATRAHI

KÜMÜLATİF VERGİ MATRAHI

GELİR VERGİSİ

DAMGA VERGİSİ

NET HUZUR HAKKI ÖDEMESİ

OCAK

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

           34.183,78

   3.851,55

    183,49

   30.148,74

ŞUBAT

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

           68.367,56

   3.851,55

    183,49

   30.148,74

MART

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

         102.551,34

   5.479,11

    183,49

   28.521,17

NİSAN

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

         136.735,12

   5.560,74

    183,49

   28.439,55

MAYIS

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

         170.918,90

   7.025,06

    183,49

   26.975,23

HAZİRAN

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

         205.102,68

   7.953,60

    183,49

   26.046,69

TEMMUZ

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

         239.286,46

   7.953,60

    183,49

   26.046,69

AĞUSTOS

     34.183,78

           1.276,02

 34.183,78

         273.470,24

   7.953,60

    183,49

   26.046,69

EYLÜL

     34.183,78

           1.604,08

 34.183,78

         307.654,02

   7.625,54

    183,49

   26.374,75

EKİM

     34.183,78

           1.701,36

 34.183,78

         341.837,80

   7.528,26

    183,49

   26.472,03

KASIM

     34.183,78

           1.701,36

 34.183,78

         376.021,58

   7.528,26

    183,49

   26.472,03

ARALIK

     34.183,78

           1.701,36

 34.183,78

         410.205,36

   7.528,26

    183,49

   26.472,03

TOPLAM:

    410.205,36

         16.916,32

 

 

 79.839,13

 2.201,93

 328.164,30

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 103’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2023 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

70.000 TL'ye kadar 

% 15

150.000 TL'nin 70.000 TL'si için 10.500 TL, fazlası 

% 20

370.000 TL'nin 150.000 TL'si için 26.500 TL (ücret gelirlerinde

550.000 TL'nin 150.000 TL'si için 26.500 TL), fazlası    

% 27

1.900.000 TL'nin 370.000 TL'si için 85.900 TL, (ücret gelirlerinde

1.900.000 TL'nin 550.000 TL'si için 134.500 TL), fazlası 

% 35

1.900.000 TL'den fazlasının 1.900.000 TL'si için 621.400 TL,

(ücret gelirlerinde 1.900.000 TL'den fazlasının 1.900.000 TL'si için

607.000 TL), fazlası 

% 40

Bordroya bakıldığında asgari ücret vergi istisnası gelir vergisine uygulandığı gibi damga vergisinde de uygulanacaktır. (Aynı tebliğin 2/3 maddesi; “7349 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi ile 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünün (34) numaralı fıkrasında yer alan “ücretlere ilişkin kağıtlar” ibaresinden sonra gelmek üzere (Bu maddenin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen ücretlerde istisna, aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım için uygulanır.) şeklinde parantez içi hüküm eklenmiştir.”) Örneğin ocak ayında 34.183,78 TL brüt ücret üzerinden hesaplanan damga vergisi (34.183,78 X 7,59 / 1000) 259,45 TL’dir. Fakat asgari ücret üzerinden hesaplanan damga vergisi ise 2023 için (10.008 X 7,59 / 1000) 75,96 TL’dir. Bu tutar (75,96 TL) 34.183,78 TL üzerinden hesaplanan 259,45 TL damga vergisinden düşülecektir. Ocak ayında ödenecek damga vergisi ödemesi ise 183,49 TL’dir.

Tüm döneme bakıldığında 2023 yılı için toplam brüt huzur hakkı ödemesi 410.205,36 TL’dir. Bu tutar giderleştirildiğinde B A.Ş. 82.041,07 TL daha az kurumlar vergisi ödeyecektir. (Kurumlar vergisi oranı %20) Diğer yandan işletme aylık dönemler halinde 2023 yılı için toplamda 79.839,13 TL gelir vergisi, 2.201,93 TL ise damga vergisi ödeyecektir. Bu iki vergi türünün toplamı ise 82.041,06 TL’dir ki bu da işletmenin 2023 yılında ödeyeceği brüt huzur hakkı ödemelerinin gider yazılmasıyla ödenmeyecek olan kurumlar vergisi avantajına eşittir. (82.041,07)

2023 Yılı Ödenecek Gelir Vergisi (GV)

 79.839,13

2023 Yılı Ödenecek Damga Vergisi (DV)

   2.201,93

2023 Yılı Ödenecek Vergi Toplamı (GV+DV)

 82.041,06

2023 Yılı Kurumlar Vergisine Etki (Brüt Huzur Hakkı Toplamı * 0,20)

 82.041,07

Net Vergi Yükü

-        0,01

 

KAYNAKLAR

319 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği

24.01.2023

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)


MuhasebeTR mobil uygulamamız yayında; mevzuat değişiklikleri anında cebinde!..

>> Apple Store hemen indir.

>> Google Play hemen indir.

GÜNDEM