YAZARLARIMIZ
Soner Ülgen
Yeminli Mali Müşavir
Eski Baş Hesap Uzmanı
Bilim Uzmanı
sonerankara@yahoo.com



Geçici Vergi Beyannamelerinizi Doldururken Kur Korumalı Mevduat Ve Katılım Kazançlarına Sağlanan İstisnaları Doğru Yere Yazmayı Unutmayın

- ÖRNEK ÇALIŞMA -

Örnek: (A) A.Ş. 31.12.2021 tarihli bilançosunda "Bankalar Hesabında'' yer alan 5.647.803,65 ABD Dolarını 13.01.2022 tarihinde Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 14’üncü maddesi kapsamında 6 ay vadeli ve %19 faiz ödemeli Türk Lirası mevduat hesabına dönüştürmüştür. (1 ABD Dolan 30.9.2021 tarihinde 8,8433 TL, 31.12.2021 tarihinde 12,9775 TL) Anılan hesap yüzde 17 faiz oranı ile vade sonunda 3 vadeli olarak yenilenmiştir.

31.12.2021 tarihli bilançosunda yer alan 5.647.803,65 ABD Dolarının dördüncü geçici vergilendirme (1.10.2021-31.12.2021) dönemine ilişkin dönem sonu değerlemesinden kaynaklanan kur farkı kazancı 9.870.000,00 TL olup, 2021 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamesinde istisna olarak dikkate alınmıştır.

Kur korumalı mevduata aktarılan (5.647.803,65$*13.6416=) 77.045.078,27 TL’nin %19 faiz oranı ile 6 aylık faizinin geçici vergi dönemleri itibariyle hesabı aşağıdaki gibidir.

Ana Para

77.045.078,27

Yüzde 19 Yıllık Faiz (77.045.078,27*0,19=)

14.638.564,87

Günlük Faiz (14.638.564,87/365=)

40.105,66

13.01-31.03.2022 Tarihi Faiz Tahakkuku

(40.105,66*77=)

3.088.135,60

01.04-30.06.2022 Tarihi Faiz Tahakkuku

(40.105,66*91=)

3.649.614,80

01.07-13.07.2022 Tarihi Faiz Tahakkuku

(40.105,66*13=)

521.373,54

 

7.259.123,95

  • 13.01.2022-31.03.2022 tarihleri arası faiz tahakkuku: 3.088.135,60 TL
  • 01.04.2022-30.06.2022 tarihleri arası faiz tahakkuku: 3.649.614,81 TL
  • 01.07.2022-13.07.2022 tarihleri arası faiz tahakkuku: 521.373,54 TL

Vade Sonu Tarihi

13.07.2022

 

Vade Başlangıç Tarihi

13.01.2022

Faiz Tutarı (TL)  

Ocak Gün Sayısı

18 günlük

721.901,83

Şubat Gün Sayısı

28 günlük

1.122.958,40

Mart Gün Sayısı

31 günlük

1.243.275,37

Toplam

77 günlük

 

 

 

 

Nisan Gün Sayısı

30 günlük

1.203.169,72

Mayıs Gün Sayısı

31 günlük

1.243.275,37

Haziran Gün Sayısı

30 günlük

1.203.169,72

Toplam

91 günlük

 

 

 

 

Temmuz Gün Sayısı

13 günlük

521.373,54

Toplam Faiz Geliri

 

7.259.123,95

Vade Sonu Dönüşüm Kuru: 17,424

Vade Sonu TL Karşılığı: 17,424*5.647.803,65=98.407.330,80 TL

Vade Başı TL Karşılığı: 13,6416*5.647.803,65=77.045.078,27 TL

Toplam Gelir: 21.362.252,53 TL (Faiz Geliri: 7.259.123,95 TL + Kur Farkı Geliri: 14.103.128,58 TL)

31.12.2021 Tarihli Bilançosunda Yer Alan Yabancı Parasını Kur Korumalı Mevduat ve Katılım Hesaplarına Yatıran Şirketin 2022 Yılı Geçici Vergi Beyannamelerinde Sağlayacağı Vergisel Avantajlar Şu Şekilde Olacaktır;

I. Geçici Vergi Dönemi:

01.01.2022-13.01.2022 tarihleri arasında hesaplanan kur farkı geliri [(13,6416-12.9775) =0,6641*5.647.803,65$=] 3.750.706,40 TL’dir. Anılan tutar “371- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında kur farkı kazanç istisnası” bölümüne yazılarak istisnaya konu edilecektir.

Yine aynı beyannamede dönüştürülen yabancı parayla ilgili dönüşüm tarihinden, içinde bulunulan geçici vergi dönemlerinin sonuna kadar hesaplanan faiz ve kar payı tahakkukları (13.01.2022-31.03.2022 tarihleri arası faiz tahakkuku: 3.088.135,60 TL) beyannamede “372- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında dönem sonu değerlemesinden doğan kar payı ve faiz istisnası” bölümüne yazılarak istisnaya konu edilecektir.

Faiz ve kar payı tahakkukları her bir geçici vergi dönemlerinin son günü itibariyle hesaplanıp, istisna kazancın tespitinde kümülatif olarak dikkate alınacaktır.

II. Geçici Vergi Dönemi:

01.01.2022 tarihi ile 13.01.2022 tarihleri arasında ortaya çıkan kur farkı tutarı olan 3.750.706,40 TL, aynı şekilde II. Geçici vergi beyannamesinde de “371- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında kur farkı kazanç istisnası” bölümüne yazılmak suretiyle yazılarak istisnaya konu edilecektir.

Mükellefçe birinci ve ikinci geçici vergi dönemlerinin sonuna kadar hesaplanan faiz ve kar payı tahakkukları toplamı [(13.01.2022-31.03.2022 tarihleri arası faiz tahakkuku 3.088.135,60 TL) +( 01.04.2022-30.06.2022 tarihleri arası faiz tahakkuku 3.649.614,81 TL) =] 6.737.750,41TL’yi II. Geçici vergi beyannamesinde “372- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında dönem sonu değerlemesinden doğan kar payı ve faiz istisnası” bölümüne yazmak suretiyle istisnaya konu edilecektir.

III. Geçici Vergi Dönemi:

01.01.2022 tarihi ile dönüşüm tarihi arasında ortaya çıkan kur farkı tutarı olan 3.750.706,40 TL, aynı şekilde III. Geçici vergi beyannamesinde de “371- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında kur farkı kazanç istisnası” bölümüne yazılmak suretiyle yazılarak istisnaya konu edilecektir.

Birinci ve ikinci geçici vergi döneminde tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının III. Geçici vergi döneminde vadesi dolup tahsil edildiğinden, vade sonundaki elde edilen toplam 7.259.123,95 TL’lik faiz tutarının tamamı bu sefer 373- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında vade sonunda oluşan kar payı ve faiz istisnası” bölümüne yazılmak suretiyle istisnaya konu edilecektir.

Vade sonunda döviz kurundaki artışa bağlı olarak doğan kazanç tutarı 14.103.128,58 TL olup, beyannamede “374-KVK Geçici Mad. 14/2-b kapsamında vade sonunda doğan diğer kazançlardan istisna” bölümüne yazılarak istisnaya konu edilecektir.

Kur Korumalı Mevduatın Yenileme İşleminden Kaynaklı Faiz Tahakkuku:

Ana Para

98.407.330,80

Yüzde 17 Yıllık Faiz

16.729.246,24

Günlük Faiz

45.833,55

13.07-30.09.2022 Tarihi Faiz Tahakkuku

3.620.850,56

01.10-13.10.2022 Tarihi Faiz Tahakkuku

595.836,17

 Toplam Faiz Geliri

4.216.686,72 

 

Vade Sonu Tarihi

13.07.2022

 

Vade Başlangıç Tarihi

13.10.2022

Faiz Tutarı (TL)  

Temmuz Gün Sayısı

18 günlük

825.003,92

Ağustos Gün Sayısı

31 günlük

1.420.840,09

Eylül Gün Sayısı

30 günlük

1.375.006,54

Toplam

79 günlük

3.620.850,56

 

 

 

Ekim

13 günlük

595.836,17

13.07.2022 tarihinde yenilenen hesaba ilişkin 13.07.2022-30.09.2022 tarihleri arası döneme isabet eden faiz tahakkuku 3.620.850,56TL olup, III. Geçici vergi döneminde “372- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında dönem sonu değerlemesinden doğan kar payı ve faiz istisnası” bölümüne yazmak suretiyle yazılarak istisnaya konu edilecektir.

2022 Yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi:

İlk kur korumalı mevduat işleminden kaynaklı 01.01.2022 tarihi ile dönüşüm tarihi arasında ortaya çıkan kur farkı tutarı olan 3.750.706,40 TL, aynı şekilde kurumlar vergisi beyannamesinde de “371- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında kur farkı kazanç istisnası” bölümüne yazılmak suretiyle yazılarak istisnaya konu edilecektir.

İkinci kur korumalı işlemin vadesi Ekim ayında dolduğundan yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde elde edilen faiz tutarının tamamı kurumlar vergisi beyannamesinde istisna olarak dikkate alınacaktır.

İlk kur korumalı mevduat işleminden kaynaklı vade sonunda elde edilen 7.259.123,95 TL’lik faiz tutarı ile ikinci kur korumalı mevduat işleminden kaynaklı vade sonunda elde edilen 4.216.686,72 TL’lik faiz tutarının toplamı olan 11.475.810,67 TL373- KVK Geçici 14/1-b madde kapsamında vade sonunda oluşan kar payı ve faiz istisnası” bölümünü yazılarak istisnaya konu edilecektir.

İlk kur korumalı mevduat işleminden kaynaklı vade sonunda döviz kurundaki artışa bağlı olarak doğan kazanç tutarı 14.103.128,58 TL olup, beyannamede “374-KVK Geçici Mad. 14/2-b kapsamında vade sonunda doğan diğer kazançlardan istisna” bölümüne yazılarak istisnaya konu edilecektir. Ayrıca 13.10.2022 tarihinde vadesi dolacak ikinci kur korumalı mevduat işleminden kaynaklı vade sonunda doğan bir kazanç olursa anılan tutarda bu bölüme yazılacaktır.

05.09.2022

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM