YAZARLARIMIZ
Musa Çakmakçı
Sosyal Güvenlik Uzmanı
arashan@ttmail.com



İşverenler Dikkat! Ay İçinde İşe Girenlere Mükerrer Asgari Geçim İndirimi Ödemeyin

Asgari geçim indirimi, bireyin ya da geçim düzeyini sağlayacak bölümün toplam gelirden düşülerek vergi dışı bırakılması durumuna Asgari Geçim İndirimi adı veriliyor. Başka bir deyişle de devletin bir çalışan kişinin bakmakla yükümlü olduğu şahıslara bakarak, çalışanın ödemiş olduğu gelir vergisinin çalışana iade edilmesi olarak da tanımlanıyor.

1 Ocak 2008 tarihinden itibaren vergi iadesi uygulamasının yerini almış bir uygulama olup, bu uygulama ile işveren tarafından çalışanın ücretinden kesilip Devlete ödenmesi gereken gelir vergisi üzerinden, Devlet asgari geçim indirimi miktarı kadarının düşülmesini ve bu miktarın işveren tarafından çalışana ödenmesini istemektedir.

Asgari Geçim İndirimi Oranları

Asgari Geçim İndirimi, asgari ücret göz önünde bulundurularak yapılan birtakım hesaplamalar ile bulunuyor. AGİ çalışanın yıllık brüt maaşı esas alınarak medeni haline, varsa eşinin çalışma durumuna, çocuk sayısına ve çocukların yaşına göre değişiklik gösterir. Çalışanın alacağı AGİ miktarı;

  • İşçinin kendisi için %50,
  • Çalışmayan ya da kayıtlı herhangi bir geliri olmayan eşi için %10,
  • İlk iki çocuğun her biri için %7,5,
  • Diğer çocukların her biri için %5 şeklinde hesaplanır.

Burada çocuklardan kasıt;

  • İşçiyle birlikte oturan,
  • İşçinin bakmakla yükümlü olduğu (işçinin nafaka verdiği, evlatlık aldığı, anne ya da babasını kaybetmiş torunlardan işçiyle beraber yaşayanlar dahil olmak üzere),
  • 18 yaşını doldurmamış ya da eğitimi devam eden 25 yaşını doldurmamış olan çocuklardır.

Asgari Geçim İndirimi (AGİ) Tutarları

2020 Asgari Geçim İndirimi (AGİ)
Ocak – Aralık 

Medeni Durum

Aylık (TL)

Medeni Durum

Aylık (TL)

Bekâr

220,73

 

 

Evli eşi çalışmayan ve çocuksuz

264,87

Evli eşi çalışan ve çocuksuz

220,73

Evli eşi çalışmayan ve 1 çocuklu

297,98

Evli eşi çalışan ve 1 çocuklu

253,83

Evli eşi çalışmayan ve 2 çocuklu

331,09

Evli eşi çalışan ve 2 çocuklu

286,94

Evli eşi çalışmayan ve 3 çocuklu

375,23

Evli eşi çalışan ve 3 çocuklu

331,09

Evli eşi çalışmayan ve 4 çocuklu

375,23

Evli eşi çalışan ve 4 çocuklu

353,16

Evli eşi çalışmayan ve 5 çocuklu

375,23

Evli eşi çalışan ve 5 çocuklu

375,23

  • Asgari geçim indiriminin yıllık tutarı, her ücretli için asgarî ücret üzerinden hesaplanan yıllık vergi tutarını aşamadığından, aylık asgari geçim indirimi tutarları, 2020 yılı için 375,23 lira ile sınırlıdır.

AGİ hesabında, emekli veya serbest çalışan eşin durumu

Maliye Bakanlığı uygulamada sadece aktif sigortalı olarak çalışanları, çalışan eş olarak kabul etmektedir. Emekli olanlar ve serbest meslek sahibi olanlar "çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş" olarak kabul edilmektedir.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI (Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğünün Sayı: B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 32-705 10/06/2011 Tarihli Özelgesinde

Sadece ücret geliri elde eden eş, "çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş" kapsamında değerlendirilmeyecektir. Bunlar dışındakiler ise çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş kapsamında değerlendirilecek olup, münhasıran emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir." açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, emekliye ayrılan eşinizin çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilerek eşiniz ve çocuklarınız için asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişikliğin "Aile Durumu Bildirimi" ile işverene bildirildiği tarih itibariyle asgari geçim indiriminden faydalanmanız mümkün bulunmaktadır.

Ay İçinde İşe Girenlere Mükerrer Asgari Geçim İndirimi Ödemeyin

4 Aralık 2007 tarihinde  Resmî Gazetede yayımlanan 26720 sayılı  Maliye Bakanlığının 265 nolu Gelir Vergisi Tebliğinde  Asgari geçim indirimi, ücretin elde edildiği takvim yılı başında belirlenen 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarına; · Mükellefin kendisi için % 50’si · Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10’u · Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere ilk iki çocuk için % 7,5’i · Diğer çocuklar için % 5’i olmak üzere ücretlinin şahsi ve medeni durumu dikkate alınarak hesaplanan indirim oranlarının uygulanması sonucu bulunacak tutarın, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan Gelir Vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranla çarpılması sonucu bulunacak indirim tutarının 1/12’sinin aylık olarak hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi suretiyle bulunacaktır denilmiş olup,

Yıl içinde işyeri veya işvereni değişen ücretliler, yeni işyerlerinde veya işverenleri nezdinde çalışmaya başladıkları aydan itibaren asgari geçim indiriminden yararlanmaya devam edeceklerdir.”  “Asgari geçim indirimi tutarının, ücretlinin aylık hesaplanan vergisinden fazla olması halinde, fazlası dikkate alınmayacaktır.” 

Yukarıdaki hükümlere göre; ay içinde işyeri ve işveren değiştiren kişilerin asgari geçim indirimi tutarları (AGİ) hesaplanırken, bu hususlara dikkate edilmelidir.

  •  İşe başladığı ay içinde önceki işyerinden aylık asgari geçim indirimi

 Tutarının tamamını almış olanlara asgari geçim indirimi tutarı yeni işveren tarafından ödenmemelidir.

  • İşe başladığı ay içinde önceki işyerinden aylık asgari geçim indirimi tutarının

 Tamamını almamış olanlara aylık alması gereken AGİ tutarından önceki işyerinden ödenen AGİ tutarı düşülerek kalan fark AGİ tutarı yeni işveren tarafından ödenmelidir.

  • İşe başladığı ay içinde kişi aynı zamanda başka bir işyerinde de çalışıyor ve

 Oradan aylık AGİ tutarının tamamını alıyorsa yeni işyeri tarafından o kişiye AGİ ödenmemelidir. Eğer ilk işyerinden aldığı AGİ tutarı aylık alması gereken tutarın altında kalıyorsa fark AGİ tutarı yeni işyeri tarafından ödenmelidir.

Sonuç olarak

Maliye Bakanlığının 265 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere “Asgari geçim indirimi tutarının, ücretlinin aylık hesaplanan vergisinden fazla olması halinde, fazlası dikkate alınmayacaktır. Denilmiş olup ay içinde işe girişi yapılan işçinin sonraki dönemlerde asgari geçim indirimi tutarı ile ilgili işçiler ile sorun yaşamamaları için İK Yöneticileri, Mali Müşavirlerin, İşveren ve İşyeri yetkililerinin, Meslek Mensubu arkadaşların; Ay içinde işyeri ve işveren değiştiren kişilerin asgari geçim indirimi tutarlarını (AGİ) hesaplayıp mükerrer ödeme yapmamaları için son çalıştığı işyerinden işten çıkış yaptığı aya ait ücret hesap pusulası istenerek Asgari Geçim İndirim (AGİ) ödemelerine dikkat edilmelidir.

04.02.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM