YAZARLARIMIZ
Hüseyin Özdemir
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
huseinozdemir@hotmail.com



Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Notları

Bilindiği üzere 2872 Sayılı Kanun Kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Plastik Poşetlerin Ücretlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında verilecek olan Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Nisan 2019 tarihi itibariyle uygulamaya açılmıştı

2872 Sayılı Çevre Kanunun Ek 1 listesinde yer alan; ürünler ile ambalajlardan 01.01.2020 tarihi itibariyle geri kazanım katılım payı tahsil edilecektir.

Yönetmelik kapsamındaki ürünlerden plastik poşetler için satış noktalarından, diğer ürünler için ise yurt içinde piyasaya süren/ithalatçı gerçek veya tüzel kişilerden geri kazanım katılım payı alınacaktır.

Geri kazanım katılım payı kapsamındaki ürünler

Çevre Kanunu’na ekli (1) sayılı liste incelendiğinde, GEKAP uygulamasının oldukça geniş bir ürün grubunu kapsadığı görülüyor.

Listede, plastik poşetler (plastik alışveriş torbaları) için geri kazanım katılım payı adet başına 15 kuruş ve ilaçlar için de kutu veya şişe başına 1 kuruş olarak belirlenmiş durumda.

(1) sayılı listede yer alan ve geri kazanım katılım payı ödenecek diğer ürünler ve tahsil edilecek geri kazanım katılım payları aşağıdaki şekildedir:

  • Taşıt lastikleri

Binek araç lastikleri

2 TL/adet

Otobüs, kamyon, kamyonet, yükleyici ve kazıcı lastikleri ve diğerleri

4 TL/adet

İş makinası lastikleri

10 TL/adet

Dolgu lastikler

5 TL/adet

  • Aküler

Kurşun asitli olanlar

20 kr./kg

Nikel kadmiyumlu olanlar

50 kr./kg

Diğerleri

5 kr./kg

  • Piller

Çinko karbon piller

2 TL/kg

Alkali silindirik piller

2 TL/kg

Alkali düğme piller

3 TL/kg

Düğme piller çinko-hava ve gümüş oksitli

10 TL/kg

Lityum düğme piller

10 TL/kg

Lityum silindirik şarjlı ve primer pil çeşitleri (Araç bataryaları hariç)

5 TL/kg

Otomotiv pilleri (Kurşun içerenler hariç)

15 TL/kg

Lityum içeren araç bataryaları

15 TL/kg

Diğer şarjlı piller

5 TL/kg

  • Yağlar

Madeni yağ

50 kr./kg

Bitkisel yağ

10 kr./kg

  • Elektrikli ve elektronik eşya

Televizyon/Monitör

20 kr./kg

Bilişim telekomünikasyon ekipmanları (Televizyon ve monitörler hariç)

20 kr./kg

Aydınlatma ekipmanları

10 kr./adet

Küçük ev aletleri ve diğerleri

20 kr./kg

Beyaz eşyalar (Buzdolabı/Soğutucular/İklimlendirme cihazları hariç)

25 kr./kg

Buzdolabı/Soğutucular/İklimlendirme cihazları

30 kr./kg

  • Plastik içecek ambalajları (adet)

0,33 litreye kadar

1 kr./adet

0,3301-0,75 litre arası

2 kr./adet

0,7501-1,5 litre arası

3 kr./adet

1,501 litre üzeri

4 kr./adet

Poşet hariç diğer plastik ambalaj için kilo başına 40 kuruş ödenmesi gerekiyor.

  • Metal ve ahşap ambalajlar

Ahşap ambalajlarında adet başına 10 kuruş, metal içecek ambalajlarında adet başına 3 kuruş, diğer metal ambalajlarda ise kilo başına 50 kuruş katılım payı ödenecek.

  • Kompozit ambalajlar

Kâğıt-karton ağırlıklı kompozit içecek ambalajları için adet başına aşağıdaki katılım paylarının ödenmesi gerekiyor:

0,25 litreye kadar

1 kr./adet

0,2501-0,5 litre arası

2 kr./adet

0,501 litre üzeri

4 kr./adet

Diğer kompozit ambalajlar için kilo başına 50 kuruş, kâğıt-karton ambalajlar için ise kilo başına 20 kuruş katılım payı ödenecek.

  • Cam içecek ambalajları (adet)

0,25 litreye kadar

1 kr./adet

0,2501-0,5 litre arası

2 kr./adet

0,501-1 litre arası

3 kr./adet

1,01-5 litre arası

5 kr./adet

5,01 litre üzeri

10 kr./adet

Diğer cam ambalajlar için kilo başına 20 kuruş katılım payı ödenmesi gerekiyor.

Bu listede yer alan tutarlar 01.01.2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarların %5’ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, bu suretle tespit edilen tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.

Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Beyannamesi Nasıl Gönderilecek

1- Beyannamelerini Kendi Gönderebilen Mükelleflerin Gekap Beyannamesi Gönderme İşlemi

2872 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi gereğince Kanuna ekli (1) sayılı listede yer alan, plastik poşetler için satış noktalarından, diğer ürünler için ise piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan alınan geri kazanım katılım payı beyannamesini;

a) 30/9/2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No:340 ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılan diğer düzenlemelere göre beyannamelerini elektronik ortamda kendileri gönderme şartlarını taşıyan mükellefler,

b) Gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmamakla birlikte geri kazanım katılım payını beyan etme zorunluluğu bulunanlar,

elektronik ortamda kendileri gönderebilmektedirler.

Bu kapsamda elektronik ortamda beyanname göndermek üzere diğer beyannameler için daha önceden kullanıcı kodu, parola ve şifre almış olan mükelleflerimizin mevcut kullanıcı kodu, parola ve şifrelerini kullanarak Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesini gönderebilmeleri mümkündür. Bu mükellefler tarafından söz konusu beyannamenin elektronik ortamda gönderilebilmesi için vergi dairesine bir başvuru yapılmasına ve GEKAP için bir mükellefiyet tesisi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

2- Beyannamelerini Meslek Mensubu/Meslek Odaları Aracılığı İle Gönderen Mükelleflerin Gekap Beyannamesi Gönderme İşlemi

340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan usul ve esaslar doğrultusunda vergi beyannameleri, bildirim ve eklerini kendileri gönderme yetkisine sahip olmayan mükelleflerin Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesini;

a) 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan usul ve esaslar doğrultusunda vergi beyannameleri, bildirim ve eklerini elektronik ortamda göndermek üzere aracılık yetkisi bulunan meslek mensupları,

b) 17/12/2017 tarihli ve 30273 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:486)’nde yer alan usul ve esaslar doğrultusunda vergi beyannameleri, bildirim ve eklerini elektronik ortamda göndermek üzere “Defter-Beyan Sistemi”ni kullanma yetkisi bulunan meslek odaları aracılığıyla göndermeleri gerekmektedir.

Elektronik ortamda beyanname gönderme aracılık yetkisi almış bulunan meslek mensupları ve meslek odaları; hali hazırda beyannameleri göndermek için kullandıkları mevcut kullanıcı kodu, parola ve şifrelerini kullanarak müşterileriyle/üyeleriyle aralarında daha önce düzenlemiş oldukları mevcut sözleşmelerine dayanarak (yeni bir sözleşme düzenlemeden) müşterilerine/üyelerine ait Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamelerini elektronik ortamda gönderebileceklerdir. Söz konusu beyannamenin elektronik ortamda gönderilebilmesi için vergi dairesine bir başvuru yapılmasına ve GEKAP için bir mükellefiyet tesisi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Geri Kazanım Katılım Paylarına İlişkin Bildirim, Beyan ve Kayıtlar

Bildirim ve beyan

Piyasaya arz edilen ürünlere yönelik olarak piyasaya sürenler/ithalatçılar ve satış noktalarınca yapılacak beyanlarda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslara uyulur.

Piyasaya arz edilen ürünlere yönelik olarak piyasaya sürenler/ithalatçılar ve satış noktalarınca yapılacak bildirimlerde Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uyulur.

Ücretlendirme esasları

Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünler için geri kazanım katılım payı ödeme yükümlülüğü, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren söz konusu ürünlerin yurt içinde piyasaya arz edilmesi/ithalatın gerçekleşmesi ile başlar.

Geri kazanım katılım payının ödeme işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslara göre yerine getirilir.

Yaptırımlar

Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 2872 sayılı Kanunda öngörülen fiillere ilişkin müeyyideler uygulanır. Bu Kanunda yazılı fiiller hakkında verilecek idari nitelikteki cezalar, bu fiiller için diğer kanunlarda yazılı cezaların uygulanmasına engel olmaz.

11.03.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM