YAZARLARIMIZ
Fırat İnsel
Vergi Müfettişi
firat_insel88@hotmail.com



2022 Yılı Harcırah Tutarları ve İstisnası

2022 yılında Bütçe Kanununa göre yurtiçi harcırah tutarları bir önceki yıla göre artmış maaş katsayıları Ocak ayında değiştiği için maaş dilim tutarları da değişmiştir. Yurtdışı harcırahlarına ilişkin olarak 11 Ocak 2022 tarihli ve 31716 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5090 sayılı “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar” ile “Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar”da 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren yurtdışında uygulanacak harcırah tutarlarına ilişkin belirleme yapılmıştır. Buna göre 1 Ocak 2022-30 Haziran 2022 döneminde geçerli aylık katsayısı, taban aylık katsayısı ve yan ödeme katsayısı değiştiğinden, yurt içi ve yurt dışına gelir vergisinden istisna harcırah tutarlarına göre maaş dilim tutarları değişmiştir.

Buna göre söz konusu Karar, 31 Aralık 2021 tarihli ve 31706 Mükerrer sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 1 Ocak 2022 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünün 22/01/2022 tarihli ve 27998389-010.06.02-903701 sayılı Genelgesi1 dikkate alınarak aşağıdaki gibi yenilenmiştir.

31 Aralık 2021 tarihli ve 31706 Mükerrer sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 1 Ocak 2022 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun (H) Cetvelinde yer alan 2022 yılı Harcırah Tutarları ile Gelir Vergisi Kanunu’nun 24/2’nci maddesi düzenlemesi ve 2022 yılı Ocak-Haziran dönemi memur maaş katsayıları dikkate alınarak 1 Ocak 2022 – 30 Haziran 2022 dönemi vergiden istisna yurtiçi harcırah tutarları aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.

1.1.2022-30.06.2022

Dönemi İçin Geçerli Brüt Aylık Tutarı (TL)

Vergiden İstisna Gündelik Tutarı (TL)

 

 

5.921,91

 

 

 

TL ve fazlası

 

92,00

5.879,53

-

5.921,90 TL arası

80,00

5.361,55

-

5.879,52 TL arası

75,00

4.702,30

-

5.361,54 TL arası

71,00

3.900,61

-

4.702,29 TL arası

63,00

3.900,60

 

TL ve daha azı

62,00

 

 

01/01/2022 -30/06/2022 TARİHLERİ ARASI

BRÜT AYLIK TUTARLARINA GÖRE BELİRLENMİŞ GELİR DİLİMİ GRUPLARI VE BU GRUPLAR İÇİN TESPİT EDİLMİŞ OLAN YURTDIŞI GÜNDELİK TUTARLARI

 

ÜCRET GURUPLARI

 

 

 

 

 

 

Brüt Aylık Tutarı / Ülkeler ve Para Birimi

II. Sütun

III. Sütun

IV. Sütun

V. Sütun

VI. Sütun

VII. Sütun

 

5.921,91

 

TL ve fazlası

 

 

5.921,90

 

- 5.879,53

 

TL arası

 

5.879,52

 

- 5.361,55

TL arası

 

 

5.361,54

 

- 4.702,30

 

TL arası

 

 

4.702,29 -

 

3.900,61

 

TL arası

 

 

3.900,60

 

TL ve daha azı

 

Hollanda (Euro)

 

156

 

125

 

106

 

100

 

94

 

80

 

İngiltere (Sterlin)

 

115

 

91

 

78

 

74

 

69

 

59

 

İrlanda (Euro)

 

155

 

124

 

105

 

99

 

94

 

78

 

İspanya (Euro)

 

158

 

126

 

107

 

101

 

95

 

80

 

İsveç (İsveç Kronu)

 

1359

 

1.085

 

919

 

867

 

819

 

687

 

İsviçre (İsviçre Frangı)

 

283

 

226

 

192

 

181

 

171

 

143

 

İtalya (Euro)

 

152

 

122

 

104

 

98

 

92

 

77

 

Japonya (Japon Yeni)

 

31,405

 

25.127

 

21.325

 

20.118

 

18.901

 

15.914

 

Kanada (Kanada Doları)

 

244

 

195

 

165

 

156

 

147

 

125

 

Kuveyt (Kuveyt Dinarı)

 

50

 

40

 

35

 

33

 

31

 

25

 

Lüksemburg (Euro)

 

161

 

128

 

109

 

103

 

97

 

82

 

Norveç (Norveç Kronu)

 

1,193

 

952

 

808

 

762

 

719

 

604

 

Portekiz (Euro)

 

155

 

124

 

105

 

99

 

93

 

78

Suudi Arabistan (Suudi A. Riyali)

 

 

617

 

 

492

 

 

418

 

 

395

 

 

372

 

 

313

 

Yunanistan (Euro)

 

158

 

126

 

107

 

101

 

95

 

80

 

Kosova (Euro)

123

98

83

78

74

63

 

Diğer AB Ülkeleri (Euro)

 

127

 

101

 

86

 

81

 

76

 

65

Diğer Ülkeler (A.B.D. Doları)

 

 

157

 

 

125

 

 

106

 

 

100

 

 

95

 

 

80

               

01/01/2022 -30/06/2022 tarihleri arası vergiden istisna edilecek yurt dışı gündelik tutarlarına karşılık gelen yukarıda belirtilen brüt aylık tutarlarının hesabında emsal alınan kadrolar aşağıdaki tabloda yer aldığı şekildedir.

1.1.2022-30.06.2022

Dönemi İçin Geçerli Brüt Aylık Tutarı (TL)

Harcıraha Esas Alınacak Sütun

 

 

5.921,91

 

 

TL ve fazlası

 

II

5.879,53

- 5.921,90 TL arası

III

5.361,55

- 5.879,52 TL arası

IV

4.702,30

- 5.361,54 TL arası

V

3.900,61

- 4.702,29 TL arası

VI

3.900,60

TL ve daha azı

VII

Bilindiği gibi, 193 sayılı GVK’nun 40/4, 57/8-c ve 68/3 üncü maddelerinde ticari, zirai ve mesleki faaliyetle ilgili seyahat giderlerinin, yapılan işin önemi ve genişliği ile mütenasip bulunmak ve seyahat maksadının gerektirdiği süreyle sınırlı olmak şartı ile kazançtan indirilebileceği hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan GVK’nun 24/2 nci maddesinde de, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler yani ticari, zirai ve mesleki işletmeler ile kurumlar tarafından, işle ilgili seyahat yapan görevlilere, yemek ve yatmak giderlerine karşılık olarak verilen gündeliklerin vergiden müstesna olduğu belirtildikten sonra, parantez içinde aynen şu hükme yer verilmiştir:

“Bu gündelikler, aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur.”

Bu parantez içi hükümde yer alan “veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa” ifadesinden hareketle, özel sektör firmaları tarafından Devletçe ödenen en yüksek gündelik tutarları kadar vergisiz olarak harcırah gündeliği ödenmesi mümkündür.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 24/2’nci maddesinde, 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanunu'na tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündelikleri veya devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşmayan kısmının gelir vergisinden istisna olduğu, aşan kısmın ise vergiye tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 138 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından hizmet erbabına fiili yemek ve yatmak giderleri dışında gündelik de ödendiği takdirde bu gündeliklerin tamamının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerektiği açıklanmıştır.

Harcırah Kanununun 33’üncü maddesinde yurtiçinde verilecek gündeliklerin miktarının her yıl bütçe kanunları ile tespit olunacağı, 34’üncü maddesinde de yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

30.06.1989 tarih ve 20221(Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine memuriyet taban aylığı ve kıdem aylığı ile ek tazminat ödenmesi ile ilgili 375 sayılı K.H.K’nin 20.05.1994 tarih ve 21939(Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 527 sayılı K.H.K’nin 28’inci maddesi ile değişik 1’inci maddesinde; devlet memurlarına her bir hizmet yılı için 20 gösterge rakamı karşılığı kıdem aylığı ödeneceği; ancak 25 ve daha fazla hizmet yılını dolduranlar için gösterge rakamının 500 olarak uygulanacağı ve hizmet yılları itibariyle ödenecek kıdem aylığı miktarının devlet memurların göstergelerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 154 üncü maddesine göre tespit olunan katsayılar uygulanmak suretiyle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Aylık ücret tutarlarına göre belirlenen gündelik tutarının vergiden istisna edilen tutarı aşmadığı durumlarda bu ödemelerden sadece damga vergisi kesintisi yapılması gerekmekte olup, istisna tutarı aşan gündelik ödendiği durumda ise aşan tutar, ücretlinin içinde bulunduğu gelir dilimine karşılık gelen vergi oranı ve damga vergisi dikkate alınarak brütleştirilmek suretiyle gelir vergisi kesintisine tabi tutulmalıdır.

Yurt dışı gündeliklerin TL cinsinden tahakkuku yapılırken, yabancı paranın T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen döviz satış kurunun esas alınması gerekmektedir.

Devlet memurlarında da olduğu gibi yurt dışında yatacak yer için ödenen ve belgelendirilen giderlerin, vergiden istisna edilen gündelik tutarlarının %40’ını aşması halinde, aşan kısmın %70’i ayrıca vergiden istisna edilerek ödenebilmektedir.

Gündelik verilen personelin yurt içi ve yurt dışı seyahati ile ilgili yemek ve konaklama giderleri ayrıca belge karşılığında kendisine ödenmesi ve bu belgeler gider veya maliyet olarak dikkate alınması halinde ise ödenen gündelik tutarının tamamının brütleştirilerek ücret olarak vergi matrahına dahil edilerek vergi hesaplanması gerekmektedir

20.05.2022

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM