Erkan KİPİK
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
erkan_kipik@hotmail.com
Tarih:
23.11.2011
A – Giriş
1535 maddeden oluşan 6102 sayılı Yeni Türk
Ticaret Kanunu 14 Şubat 2011 tarih ve 27846 sayılı resmi gazetede
yayınlanmıştır. 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu (Yeni TTK) ile birlikte iş
hayatımıza giren ve dikkat edilmesi gereken yeni düzenlemelerden birisi de
internet sitesi ile ilgili zorunluluktur. Yeni olarak ifade ediliyor çünkü bir
önceki kanunda (6762 sayılı TTK) böyle bir madde yoktu. Yazımızın içeriği;
internet sitesi açma, bilgi ve belgelerin yayınlanma zorunluluğu ve sitede kalma
süresi oluşturmaktadır. Yeni TTK ya göre internet sitesi açma zorunluluğu
hakkında 1524. Md ile ilgili detay bilgi vermeden önce, Yeni TTK hakkında genel
bir bilgilendirme yapmak faydalı olacaktır.
B- Yeni TTK hükümlerine göre önemli tarihler
hakkında genel bilgiler
6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve
Uygulama Şekli Hakkında Kanun’ a göre; Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ile
ilgili hükümleri 01.01.2013 tarihinde, diğer düzenlemeleri ise 01.07.2012
tarihinde yürürlüğe girecektir.
Yeni TTK da dikkat edilmesi gereken tarihler
aşağıdaki gibidir:[1]
- 1 Ocak 2012 : 1 Ocak 2013
tarihinden itibaren tüm Şirketler artık finansal tablolarını Türkiye
Muhasebe Standartları’ na göre hazırlamak zorundadır. Ancak TMS’ ye göre
mali tabloların karşılaştırma esasına göre hazırlanması gerekmektedir. Bu
sebeple 31.12.2013 tarihi itibariyle hazırlanacak mali tablolar 31.12.2012
tarihli mali tablolar ile karşılaştırmalı olarak sunulacaktır. Ayrıca 2013
yılı muhasebe açılış kaydının TMS’ ye uygun yapılması da diğer bir
zorunluluktur. Bu sebeple ilgili tüm kesimlerin 1 Ocak 2012 tarihine kadar
TMS’nin uygulamasına yönelik hazırlıklarını tamamlamaları yararlı olacaktır.
2012 yılında düzenleyecekleri Bilanço, Gelir Tablosu, gibi finansal
tablolarını TFRS/TMS ye göre düzenlemeleri gerekecektir. Ayrıca 2012
yılında Nakit akış tablosu ve Özkaynak Değişim Tablosu da düzenlemeleri ve
bu konuda bilgilerin tazelenmesi gerekecektir.
- 1 Temmuz 2012 : 6102
Sayılı Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesi. (Madde 1534)
- 14 Ağustos 2012 : Anonim
şirketler esas sözleşmelerini, limited şirketler sözleşmelerini bu tarihe
kadar yeni Türk Ticaret Kanunu ile uyumlu hale getireceklerdir. (6103 Madde
22)
- 1 Ocak 2013 : Bu tarihten
itibaren muhasebe kayıtları ve finansal tabloların TMS/TFRS’ ye göre
düzenlenmesi gerekecektir. (Madde 1534/3)
- 1 Mart 2013 : Bağımsız
denetçi seçilmesi için son tarihtir. Atama yapmayan Şirketlere mahkemece
atama yapılacaktır. (Geçici Madde 6/3)
- 1 Temmuz 2013 : Sermaye
Şirketleri için internet sayfalarının hazırlanması ve yayınlanması için son
tarih. Bu tarihten itibaren üç ay içinde internet sitesi kurma zorunluluğunu
yerine getirmeyenler için ise çeşitli hapis ve para cezaları
öngörülmektedir. (Madde 1534/1)
- 14 Şubat 2014 : Anonim ve
limited şirketler, Türk Ticaret Kanununun yayımı tarihinden itibaren üç yıl
içinde yani 14 şubat 2014 tarihine kadar sermayelerini, Kanunun 332 ve 580
inci maddelerinde öngörülen tutarlara yükseltmek zorundadırlar. Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı bu süreyi birer yıl olarak en çok iki defa
uzatabilecektir. (6103 sy.kanun Madde 20)
C- İnternet Sitesi açma ve bilgi verme
hakkında detay bilgiler
Yeni Türk Ticaret Kanunu 1524 md. göre; Sermaye
şirketlerinin internet sitesi açması yada internet sitesi mevcutsa aşağıda detay
bilgileri belirtilen konuların yayımlanması gerekmektedir. Tüm şirketler değil,
sadece sermaye şirketleri web sitesi yaptırmak zorundadırlar. Sermaye şirketleri
şunlardır: Anonim Şirketler, Limited Şirketler ve Sermayesi Paylara Bölünmüş
Komandit Şirketler
İnternet sitesinde bulundurulması zorunlu bilgi
ve belgelerin bulundurulmaması veya yanlış bulundurulması durumunda; şirket
hakkında tüm cezai ve hukuki sonuçlar uygulanması saklı tutulmuştur.
Yeni TTK da yer alan 1524 maddesine göre internet
sitesinde bulunması zorunlu bilgiler aşağıda belirtildiği gibidir:[2]
D) Elektronik işlemler ve bilgi toplumu
hizmetleri
I- İnternet Sitesi
MADDE 1524-
a) Şirketçe kanunen yapılması gereken ilanlar.
b) Pay sahipleri ile ortakların menfaatlerini koruyabilmeleri ve
haklarını bilinçli kullanabilmeleri için görmelerinin ve bilmelerinin yararlı
olduğu belgeler, bilgiler, açıklamalar.
c) Yönetim ve müdürler kurulu tarafından alınan; rüçhan, değiştirme, alım,
önerilme, değişim oranı, ayrılma karşılığı gibi haklara ilişkin kararlar;
bunlarla ilgili bedellerin nasıl belirlendiğini gösteren hesapların dökümü.
d) Değerleme raporları, kurucular beyanı, payların halka arz edilmesine dair
taahhütler, bunlara ait teminatlar ve garantiler; iflasın ertelenmesine veya
benzeri konulara ilişkin karar metinleri; şirketin kendi paylarını iktisap
etmesi hakkındaki genel kurul ve yönetim kurulu kararları, bu işlemlerle ilgili
açıklamalar, bilgiler, belgeler.
e) Ticaret şirketlerinin birleşmesi, bölünmesi, tür değiştirmesi hâlinde,
ortakların ve menfaat sahiplerinin incelemesine sunulan bilgiler,
tablolar, belgeler; sermaye arttırımı, azaltılması dâhil, esas sözleşme
değişikliklerine ait belgeler, kararlar; imtiyazlı pay sahipleri genel kurulu
kararları, menkul kıymet çıkarılması gibi işlemler dolayısıyla hazırlanan
raporlar.
f) Genel kurullara ait olanlar dâhil her türlü çağrılara ait belgeler,
raporlar, yönetim kurulu açıklamaları.
g) Şeffaflık ilkesi ve bilgi toplumu açısından açıklanması zorunlu
bilgiler.
h) Bilgi alma kapsamında sorulan sorular, bunlara verilen cevaplar, diğer
kanunlarda pay sahiplerinin veya ortakların aydınlatılması için öngörülen
hususlar.
ı) Finansal tablolar, kanunen açıklanması gerekli ara tablolar, özel
amaçlarla çıkarılan bilançolar ve diğer finansal tablolar, pay ve menfaat
sahipleri bakımından bilinmesi gerekli finansal raporlamalar, bunların
dipnotları ve ekleri.
i) Yönetim kurulunun yıllık raporu, kurumsal yönetim ilkelerine ne ölçüde
uyulduğuna ilişkin yıllık değerlendirme açıklaması; yönetim kurulu
başkan ve üyeleriyle yöneticilere ödenen her türlü paralar, temsil ve seyahat
giderleri, tazminatlar, sigortalar ve benzeri ödemeler.
j) Denetçi, özel denetçi, işlem denetçisi raporları.
k) Yetkili kurul ve bakanlıkların konulmasını istedikleri, pay
sahiplerini ve sermaye piyasasını ilgilendiren konulara ilişkin bilgiler.
İnternet sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış bölümü herkesin erişimine
açıktır. Erişim hakkının kullanılması, ilgili olmak veya menfaati bulunmak gibi
kayıtlarla sınırlandırılamayacağı gibi herhangi bir şarta da bağlanamaz. Bu
ilkenin ihlali hâlinde herkes engelin kaldırılması davasını açabilir.
İnternet sitesinin bu maddenin amaçlarına özgülenmiş kısmında yayımlanan
içeriğin başına tarih ve parantez içinde “yönlendirilmiş mesaj” ibaresi
konulur. Bu ibareli mesaj ancak Kanuna ve ikinci fıkrada anılan yönetmeliğe
uyulmak suretiyle değiştirilebilir. Özgülenen kısımda yer alan bir mesajın
yönlendirildiği karinedir. Sitenin, bir numara altında tescili ve ilgili diğer
husular Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanun ve ilgili diğer kanunlarda veya idari düzenlemelerde daha uzun bir
süre öngörülmedikçe, şirketin internet sitesine konulan bir içerik,
üzerinde bulunan tarihten itibaren en az altı ay süreyle internet sitesinde
kalır; aksi hâlde konulmamış sayılır. Finansal tablolar için bu
süre beş yıldır.
Yönlendirilmiş mesajların basılı şekilleri 82 nci madde uyarınca
saklanır. İnternet sitesinde yer alacak bilgiler metin hâline getirilip
şirket yönetimi tarafından tarih ve saati gösterilerek noterlikçe onaylı bir
deftere sıra numarası altında yazılır veya yapıştırılır. Daha sonra sitede
yayımlanan bilgilerde bir değişiklik yapılırsa, değişikliğe ilişkin olarak
yukarıdaki işlem tekrarlanır.
D- İnternet Sitesi açma ve bilgi verme
hakkında yükümlülüğe aykırılık durumunda uygulanacak cezalar
Sermaye şirketlerinin internet sitesi açma, bilgi
ve belgeleri yayımlama konusunda aykırılık tespit edilmesi durumunda uygulanacak
cezaları Yeni TTK nın 562. Maddesinin 12.fıkrasında belirtmiştir. Buna göre;
01 Temmuz 2013[3] tarihinden itibaren internet
sitesini oluşturmayan veya internet sitesi mevcut ise aynı süre içinde internet
sitesinin bir bölümünü bilgi toplumu hizmetlerine özgülemeyen anonim şirket
yönetim kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirkette yönetici olan
komandite ortaklar, altı aya kadar hapis ve yüz günden üçyüz güne kadar adlî
para cezasıyla cezalandırılacaklardır. Yine aynı madde uyarınca, internet
sitesine konulması gereken içeriğin usulüne uygun bir şekilde koymayan
faillerine -anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri, limited şirketlerde
müdürler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette yönetici olan komandite
ortaklar- üç aya kadar hapis ve yüz güne kadar adlî para cezasıyla
cezalandırılırlar.
E – Sonuç
Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun hedefleri arasında
yer alan şeffaflık, hesap verilebilirlik ve sürdürülebilirlik ilkelerini göz
önüne aldığımızda; bu maddenin kanunun ortaya çıkmasındaki amaçlarla ne kadar
paralel olduğu görülmektedir. Bu maddede de amaç şeffaflık ilkesi gereği kamunun
aydınlatılmasıdır. İlgililerin, istediği zaman görebileceği bilgi yada belgeler,
yazışmalar ve açıklamaların doğru ve eksiksiz bir şekilde internet sitesinde
bulunması gerekiyor.
Yeni Kanunla birlikte bazı sektörlere daha da
ihtiyaç duyulacaktır. Örneğin; İnternet sitesi ile ilgili zorunluluklardan
dolayı Bilişim sektörü canlılık kazanacaktır. Meslek mensuplarının kendilerini
yenilemeleri dışında, müşterilerini de bilgilendirmeleri hatta hukuk birimleri
ile birlikte sürekli istişare, yönlendirme toplantıları yapmaları gerekecektir.
Tüm ilgili taraflar Değişen koşul ve kanunlarla birlikte KOBİ TFRS, UFRS, TMS
hakkında bilgilenmeye geç kalmadan vakit ayırmalıdır. Eğitimlere çok önem
vermeli ve mutlaka ilgili meslek odaları , üniversitelerin yada sivil toplum
kuruluşlarının seminerlerine, eğitimlerine vakit ayırmalıyız. Son olarak,
konuyla ilgili maddenin(1524 md.) 01 Temmuz 2013 tarihinde yürürlüğe gireceği
unutulmamalıdır.
KAYNAKÇA:
- İstanbul SMMMO yayınladığı “130 Soruda Yeni
Türk Ticaret Kanunu” adlı kitapçık
- 6102 Sayılı Kanun Yeni Türk Ticaret Kanunu
md.1524, 1534, 562
- 6103 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun
Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
- http://www.tbmm.gov.tr, T.C. Yasalar
(13.01.2011) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu. Ankara: Resmi Gazete
[1] İstanbul SMMMO yayınladığı “130 Soruda Yeni
Türk Ticaret Kanunu” adlı kitapçık
[2] 6102 Sayılı Yeni TTK , Md. 1524
[3] 562. Maddede “ kanunun yürürlüğe girmesinden
itibaren üç ay içinde oluşturmayan” denmektedir. Ancak, 1524. Maddede “kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl sonra yürürlüğe girer.” Denmektedir.
Dolayısıyla 562.maddede belirtilen üç ay ifadesinin sehven atlandığı ve
değiştirilmesinin unutulduğu düşünülmektedir.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)